Στο Athens Investment Forum, στην ενότητα «Η Ελλάδα στην εποχή της παγκόσμιας αναδιάταξης, ευκαιρίες και προκλήσεις στο νέο περιβάλλον», ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, περιέγραψε τις μεγάλες γεωπολιτικές και οικονομικές ανακατατάξεις που διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα για την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Όπως τόνισε, βρισκόμαστε σε μια περίοδο «τεκτονικών αλλαγών» που αφορούν την ασφάλεια, τις ενεργειακές οδούς, το εμπόριο, την τεχνολογία και τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων. Σε αυτό το περιβάλλον, η μάχη για την προσέλκυση επενδύσεων έχει καταστεί κεντρικός πυλώνας στρατηγικής, όχι μόνο για τις αναδυόμενες οικονομίες, αλλά ακόμη και για χώρες όπως οι ΗΠΑ, που έχουν θέσει ως στόχο να συγκεντρώσουν κεφάλαια από την Ευρώπη.
Ο κ. Καραβίας αναφέρθηκε στην έκθεση Ντράγκι, η οποία επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται επιπλέον επενδύσεις 800 δισ. ευρώ ετησίως, ώστε να μπορέσει να σταθεί ανταγωνιστικά απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα. Οι επενδύσεις, σημείωσε, πρέπει να κατευθυνθούν σε κρίσιμους τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ενέργεια και η δημιουργία μιας αυτόνομης ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Αντίστοιχες προκλήσεις αντιμετωπίζει και η Ελλάδα. Η οικονομία έχει σταθεροποιηθεί και έχει αυξήσει σημαντικά το ποσοστό των επενδύσεων στο ΑΕΠ, από 11% το 2019 σε 16% το 2023. Ωστόσο, η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή και υπολείπεται κατά 30% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. «Η ψαλίδα αυτή πρέπει να κλείσει», τόνισε, εξηγώντας ότι αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από περισσότερες και στοχευμένες επενδύσεις.
Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), το οποίο χαρακτήρισε «την υπ’ αριθμόν ένα πρόκληση και ευκαιρία για τη χώρα» ενόψει της λήξης του προγράμματος τον Αύγουστο του 2026. Σύμφωνα με τον ίδιο, το δανειακό σκέλος του ΤΑΑ αποδίδει σημαντικά: έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί σχεδόν 8 δισ. ευρώ, τα οποία κινητοποιούν συνολικές επενδύσεις ύψους 17,5 δισ. ευρώ. Σημαντικό μέρος αφορά έργα ψηφιακού μετασχηματισμού, ενώ οι πόροι κατευθύνονται σε πολλούς κλάδους – από την ενέργεια και τη βιομηχανία μέχρι τις τηλεπικοινωνίες και τον πρωτογενή τομέα.
Ο επικεφαλής της Eurobank απέρριψε τις επικρίσεις ότι η συμμετοχή των τραπεζών στη διαδικασία ήταν λάθος. Αντίθετα, όπως είπε, η εμπλοκή τους εξασφάλισε διαφάνεια, αξιολόγηση επενδυτικών σχεδίων και συνεισφορά ίδιας χρηματοδότησης. «Το βασικό δίδαγμα από την κρίση είναι ότι δεν βάζουμε νερό στο κρασί μας στις πιστοδοτήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η χαμηλή ζήτηση από ορισμένους κλάδους και οι χρόνιες παθογένειες –γραφειοκρατία, πολυπλοκότητα νόμων, καθυστερήσεις δικαιοσύνης– εξακολουθούν να αποθαρρύνουν τις επενδύσεις. Όπως δείχνουν διεθνείς δείκτες, η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις στην ΕΕ σε καινοτομία και στη δυσκολία επιχειρηματικής λειτουργίας.
Κλείνοντας, ο κ. Καραβίας τόνισε ότι υπάρχει ακόμη χρόνος για την πλήρη αξιοποίηση του ΤΑΑ και ότι οι τράπεζες είναι έτοιμες να χρηματοδοτήσουν ώριμα επενδυτικά σχέδια, ιδιαίτερα σε τομείς που μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να θωρακίσουν την ελληνική οικονομία για το μέλλον: νέες τεχνολογίες, ψηφιακό μετασχηματισμό και μεταποίηση. «Έχουμε μια ιδιαίτερη σχέση με τον χρόνο», είπε με νόημα. «Όταν πιεζόμαστε, πετυχαίνουμε όσα δεν καταφέρνουμε χωρίς πίεση. Μπορούμε και αυτή τη φορά».
