Συνέντευξη στον ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΟΥΚΑΛΑ
Ανοιχτός να συζητήσει το ενδεχόμενο εισόδου στρατηγικού επενδυτή με μειοψηφικό ποσοστό στην Κρι Κρι παρουσιάζεται στη συνέντευξή του στο περιοδικό για το λιανεμπόριο και την βιομηχανία RetailBusiness o πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της γαλακτοβιομηχανίας, Παναγιώτης Τσινάβος. Τονίζει, όμως, πως «για τα επόμενα χρόνια έχουμε αποφασίσει να προχωρήσουμε αυτόνομα, καθώς βλέπουμε να υπάρχει μεγάλο περιθώριο οργανικής ανάπτυξης». Ακόμη αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στα θετικά οικονομικά μεγέθη και την επιτυχημένη πορεία των brands της εταιρείας, υπογραμμίζοντας πως η οργανική ανάπτυξη της Kρι Κρι συνεχίζεται και φέτος και εξακολουθεί να στηρίζεται σε υγιείς και στέρεες βάσεις. Ακόμη, θέτει πιο ψηλά τον πήχυ όσον αφορά τις εξαγωγές, οι οποίες θα πρέπει να σημειωθεί πως συμμετέχουν στις συνολικές πωλήσεις της εταιρείας με πάνω από 30% με μέση ετήσια αύξηση 24% τα τελευταία 8 χρόνια. Σε αυτό το πλαίσιο, τονίζει τη θέληση της εταιρείας να χτίσει ένα διεθνές brand, ενώ δεν διστάζει να αναφερθεί στις σκέψεις για ενδεχόμενη -υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και καταστάσεις- δημιουργία παραγωγικής μονάδας στη Βρετανία. Επίσης, καταθέτει την άποψή του τόσο για τις τάσεις συγκέντρωσης, που παρατηρούνται στο εγχώριο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων, όσο και για το πρόσφατα ψηφισθέν νομοσχέδιο που ορίζει την εξόφληση των παραγωγών εντός 60 ημερών για τα νωπά και ευαλλοίωτα προϊόντα.
Λίγο πριν ολοκληρωθεί το 2017, πώς υπολογίζετε πως θα «κλείσει» η χρονιά για την Κρι Κρι όσον αφορά τα οικονομικά μεγέθη (κύκλος εργασιών, κέρδη κ.λπ.);
Βάσει δημοσιευμένων αποτελεσμάτων του πρώτου εξαμήνου 2017, οι πωλήσεις ήταν αυξημένες κατά 18,4%, τα δε κέρδη προ φόρων κατά 50%.
Θεωρούμε ότι αυτός ο ρυθμός ανάπτυξής μας θα διατηρηθεί και μέχρι τα τέλη του χρόνου. Η δε συμμετοχή των εξαγωγών εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 30% των συνολικών πωλήσεων. Ο τραπεζικός δανεισμός είναι χαμηλός. Έτσι ο καθαρός δανεισμός είναι μηδενικός, αν λάβουμε υπόψη τα διαθέσιμα της εταιρείας.
Επομένως, η οργανική ανάπτυξη της εταιρείας συνεχίζεται και φέτος και εξακολουθεί να στηρίζεται σε υγιείς και στέρεες βάσεις. Παράλληλα, ο χαμηλός δανεισμός μας παρέχει ευελιξία στις δυνατότητες χρηματοδότησης των νέων επενδυτικών μας πλάνων.
Ποια είναι αυτήν τη στιγμή τα μερίδια αγοράς της εταιρείας στην Ελλάδα; Ποια brands καταγράφουν τις καλύτερες επιδόσεις και ποια θα λέγατε πως έχουν μεγαλύτερη δυναμική ανάπτυξης;
Στην κατηγορία των γαλακτοκομικών έχουν υπάρξει σημαντικές ανακατατάξεις τα τελευταία δύο χρόνια. Η Κρι Κρι κατάφερε να ανέβει στη 2η θέση του ευρωπαϊκού γιαουρτιού, εδώ και ένα χρόνο περίπου με μερίδιο 14,2% σε όγκο (το πρώτο εξάμηνο του 2017). Επίσης, σημαντική επιτυχία της Κρι Κρι είναι η κατάκτηση της πρώτης θέσης στην κατηγορία του παιδικού γιαουρτιού με μερίδιο αγοράς 37,4% σε όγκο (Σεπτέμβριος 2017 στοιχεία IRI).
Τέλος, σημαντική επιτυχία είχε και η είσοδος της Κρι Κρι στην κατηγορία των λειτουργικών γιαουρτιών, με τη σειρά προϊόντων Super Spoon, που την έφεραν ήδη στην 3η θέση με μερίδιο 12,4% σε όγκο (Σεπτέμβριος 2017, στοιχεία IRI). Η νέα αυτή κατηγορία λειτουργικών γιαουρτιών αποτελείται από καινοτόμα προϊόντα, καλύπτοντας την ανάγκη των καταναλωτών για προϊόντα με προστιθέμενα οφέλη για την υγεία τους. Το γιαούρτι Κρι Κρι Super Spoon διακρίθηκε ως ένα από τα κορυφαία καινοτόμα προϊόντα παγκοσμίως στη διεθνή έκθεση τροφίμων και ποτών Sial Innovation 2016, λόγω του συνδυασμού υψηλής πρωτεΐνης με super fruits. Ανάλογη διάκριση έλαβε το παγωτό Super Spoon στη διεθνή έκθεση Anuga 2017.
Στην κατηγορία παγωτού, η Κρι Κρι δημιούργησε και στηρίζει μεγάλα brands όπως τα Rodeo, Master, Γλυκά της Μαμάς και Κρι Κρι Heartmade Ice Cream. Παράλληλα, η επιτυχημένη συνεργασία με την εταιρεία ΙΟΝ για παραγωγή co-branded προϊόντων, άλλαξε τα δεδομένα της αγοράς, συνδυάζοντας με τον καλύτερο τρόπο το επιτυχημένο παγωτό Κρι Κρι με την πιο αγαπημένη ελληνική σοκολάτα της ΙΟΝ (Master ION Αμυγδάλου, Derby). Η Κρι Κρι, με μερίδιο 15,2% σε όγκο, κατέκτησε φέτος τη 2η θέση στην αγορά τυποποιημένου παγωτού (στοιχεία Ιαν-Αυγ. 2017, Nielsen) και πλέον είναι η μόνη ελληνική εταιρεία παγωτού με πανελλαδική διανομή με πάνω από 15.000 σημεία πώλησης.
Ποια είναι η γενικότερη εικόνα της εγχώριας αγοράς γιαουρτιού και παγωτού με βάση τα στοιχεία που διαθέτετε εσείς; Τι σημαίνει για την Κρι Κρι το γεγονός πως αποτελεί πλέον τη μόνη ελληνική εταιρεία με παραγωγική δραστηριότητα στο χώρο του παγωτού;
Η εγχώρια αγορά του γιαουρτιού σε όγκο ήταν σημαντικά πτωτική τα τελευταία χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το 2017 η αγορά έγινε ανοδική και φαίνεται ότι η χρονιά τελικά θα κλείσει θετικά σε σχέση με πέρυσι.
Επίσης, όσον αφορά την αγορά παγωτού για το 2017 έχουμε ανοδική τάση μετά από συνεχόμενες αρνητικές χρονιές και στο κανάλι του σούπερ μάρκετ, αλλά και σε αυτό της παραδοσιακής αγοράς.
Σε αντίθεση με τους πολυεθνικούς ανταγωνιστές μας που παράγουν, ως επί το πλείστον, τα προϊόντα τους στο εξωτερικό, η Κρι Κρι σέβεται την εγχώρια αγορά, γνωρίζει τις γευστικές συνήθειες των καταναλωτών και προσαρμόζει τις συνταγές της πάνω σε αυτές τις διατροφικές τάσεις. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια ο καταναλωτής προτιμά τα ελληνικά προϊόντα για να στηρίζει την εθνική οικονομία.
Σε τι ύψος υπολογίζετε τις εξαγωγές της εταιρείας για το 2016 και ποιες ενέργειες έχετε δρομολογήσει για την επίτευξη του στόχου που έχετε ορίσει και προβλέπει να ανέλθουν στο 50% των πωλήσεών σας; Ποιες είναι οι βασικές αγορές ενδιαφέροντος και με ποια προϊόντα;
Το ελληνικό γιαούρτι είναι ένα από τα πιο γρήγορα αναπτυσσόμενα προϊόντα παγκοσμίως με δυναμική ανάπτυξη στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο.
Η Κρι Κρι εξάγει σε 24 χώρες, με πιο σημαντικές χώρες την Αγγλία, Ιταλία, Γερμανία, Βέλγιο, Ολλανδία με όχημα το ελληνικό γιαούρτι.
Σήμερα, οι εξαγωγές συμμετέχουν στις συνολικές πωλήσεις της εταιρείας με πάνω από 30% με μέση ετήσια αύξηση 24% τα τελευταία 8 χρόνια.
Βρισκόμαστε σε διαρκή εγρήγορση, εξετάζοντας τα επιμέρους στοιχεία και τις ιδιαιτερότητες κάθε αγοράς του εξωτερικού, προκειμένου, όπου εντοπίζουμε ευκαιρίες ή περιθώριο εισόδου, να διευρύνουμε τις συνεργασίες και συμμαχίες μας και εν τέλει το λειτουργικό μας αποτύπωμα.
Υπάρχουν σχέδια για παραγωγικές μονάδες στο εξωτερικό;
Δέσμευσή μας είναι να συνεχίζουμε να επενδύουμε παραγωγικά στην Ελλάδα και να στηρίζουμε την εθνική οικονομία και τον Έλληνα γαλακτοπαραγωγό, παράγοντας τα προϊόντα μας από 100% ελληνικό γάλα.
Το αυθεντικό ελληνικό γιαούρτι που παράγεται στις εγκαταστάσεις μας στις Σέρρες από ελληνικό γάλα είναι και το συγκριτικό μας πλεονέκτημα απέναντι στους Ευρωπαίους ανταγωνιστές μας με τα Greek style yogurt.
Το μόνο ενδεχόμενο για παραγωγική μονάδα γιαουρτιού στο εξωτερικό θα ήταν στην Αγγλία, που έχουμε ισχυρή παρουσία με τα προϊόντα μας, σε περίπτωση που θα δυσκόλευαν οι εξαγωγές λόγω Brexit.
Ποιες προκλήσεις κρύβει η τοποθέτηση επώνυμων προϊόντων από την Ελλάδα στις αλυσίδες λιανεμπορίου του εξωτερικού; Ποια η δική σας στρατηγική;
Με το πρόσφατο επαναλανσάρισμα του γιαουρτιού «Κρι Κρι στραγγιστό & αγαπημένο», σηματοδοτούμε τη θέλησή μας να χτίσουμε ένα διεθνές Brand “Kri Kri my authentic greek yogurt”. Ήδη το στραγγιστό γιαούρτι Κρι Κρι βρίσκεται σε μεγάλες αλυσίδες σε Γερμανία, Ολλανδία και Βέλγιο. Στόχος μας το 2018 να τοποθετηθεί σε αλυσίδες που ήδη συνεργαζόμαστε με προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στην αγορά της Αγγλίας και της Ιταλίας.
Ποια είναι η δραστηριότητά σας στο κομμάτι της ιδιωτικής ετικέτας σε Ελλάδα και εξωτερικό; Με ποιες αλυσίδες συνεργάζεστε;
Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας εδραιώνονται διαρκώς στις καταναλωτικές προτιμήσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, π.χ. στην Ελβετία αντιστοιχούν σε ποσοστό 51%, στην Ισπανία 52%, στην Αγγλία 46%, στη Γερμανία 45% και στην Ελλάδα 20%.
Η Κρι Κρι εντόπισε την ευκαιρία αυτή και ανταποκρίθηκε έγκαιρα, με αποτέλεσμα σήμερα το 33% των πωλήσεών της να προέρχεται από προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Οι συνεργασίες μας με τα μεγάλα σούπερ μάρκετ της Ευρώπης είναι στρατηγικές και δημιουργούν ευκαιρίες με επέκταση συνεργασίας στα επώνυμα προϊόντα Κρι Κρι αλλά και στο παγωτό.
Ενδεικτικές συνεργασίες με μεγάλες ευρωπαϊκές αλυσίδες σούπερ μάρκετ είναι:
ν στην Αγγλία: Waitrose, Sainsbury’s, Tesco, Marks & Spencer, COOP, ALDI
ν στη Γερμανία: Kaufland, Rewe
ν στο Βέλγιο: Colruyt, Carrefour
ν στην Ολλανδία: Albert Heijn
ν στην Ιταλία: Esselunga, Carrefour, MD
Στη δε ελληνική αγορά συνεργαζόμαστε με όλες τις ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Ποιο είναι το σχόλιό σας για τις τάσεις συγκέντρωσης που καταγράφονται στην ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ; Πώς επηρεάζουν τις σχέσεις μεταξύ retailers και προμηθευτών;
Πράγματι, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια συγκέντρωση στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Αυτή η συγκέντρωση δημιουργεί μεγαλύτερη εξάρτηση και μικρότερη διαπραγματευτική ικανότητα στους Έλληνες προμηθευτές. Φυσικά, η αγορά απαιτεί σχέσεις σεβασμού, με στόχο πάντα μια υγιή και κερδοφόρα συνεργασία και για τις δύο πλευρές.
Ποια είναι η γνώμη σας για το πρόσφατο νομοσχέδιο που ορίζει την εξόφληση των παραγωγών εντός 60 ημερών για τα νωπά και ευαλλοίωτα προϊόντα; Πώς θεωρείτε πως θα εφαρμοστεί στην πράξη;
Θεωρώ πολύ σωστή την κίνηση του Υπουργείου να υποχρεώνει τα σούπερ μάρκετ να πληρώνουν τους προμηθευτές των φρέσκων προϊόντων μέσα σε 60 ημέρες, όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Είναι επιτακτική ανάγκη και περιμένουμε να εφαρμοστεί στην πράξη, καθώς θα δώσει μεγάλη ανάσα στους παραγωγούς, οι οποίοι σήμερα δυστυχώς πληρώνονται από το λιανεμπόριο σε διάστημα μεγαλύτερο των 100 ημερών.
Η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και στο κομμάτι των εξοφλήσεων αποτελεί προαπαιτούμενο για να επανέλθει η οικονομία μας και ειδικά η πιεσμένη αγορά του λιανεμπορίου, ξανά σε μονοπάτια ανάπτυξης.
Ποιο θα είναι το επενδυτικό σας πλάνο για το 2018; Πού θα θέλετε να δώσετε μεγαλύτερο βάρος;
Την τελευταία 6ετία (2011-2016) η συνολική αξία των επενδύσεων ξεπέρασε τα 46 εκατ. ευρώ. Η Κρι Κρι πλέον διαθέτει δύο υπερσύγχρονες μονάδες παραγωγής παγωτού και γιαούρτης, καλύπτοντας αυστηρά διεθνή πρότυπα υγιεινής και ασφάλειας.
Σήμερα, υλοποιούμε δύο επενδυτικά προγράμματα, 10 εκατ. ευρώ και 7 εκατ. ευρώ, και έχουμε υποβάλει αίτηση για να ενταχθούν στον Ν.4399. Τα παραπάνω επενδυτικά προγράμματα σχεδόν ολοκληρώνονται από τη μεριά μας. Οι επενδύσεις μας στόχο έχουν τη βελτίωση της ποιότητας, την παραγωγή νέων προϊόντων, τη μείωση του κόστους, ώστε να μπορούμε να σταθούμε με αξιώσεις απέναντι στον ισχυρό ανταγωνισμό στην εγχώρια και διεθνή αγορά.
Οι σκέψεις για στρατηγικό επενδυτή
Η σύναψη στρατηγικών συνεργασιών και η πιθανή Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου συγκαταλέγονται στα θέματα της ατζέντας σας; Υπάρχουν ήδη κάποιες συζητήσεις προς αυτή την κατεύθυνση;
Ως επιχείρηση εισηγμένη στο ΧΑΑ από το 2003, διατηρούμε καλές σχέσεις με την επενδυτική κοινότητα εντός και εκτός συνόρων. Έτσι, σε περίπτωση που χρειαστούν νέα κεφάλαια για την ανάπτυξή μας, να είναι ευκολότερη η πρόσβαση στην πηγή άντλησης χρηματοδότησης. Είμαστε ανοιχτοί να συζητήσουμε το ενδεχόμενο εισόδου στρατηγικού επενδυτή με μειοψηφικό ποσοστό, πάντα με κριτήριο την ανάπτυξη της εταιρείας.
Για τα επόμενα χρόνια έχουμε αποφασίσει να προχωρήσουμε αυτόνομα, καθώς βλέπουμε να υπάρχει μεγάλο περιθώριο οργανικής ανάπτυξης.
