Σημαντικές προοπτικές για την ενίσχυση των ελληνικών εξαγωγών στην κινεζική αγορά διαμορφώνονται ενόψει της επικείμενης υπογραφής του πρωτοκόλλου για την εξαγωγή ελληνικών κερασιών, καθώς και των προσπαθειών για την ενίσχυση της παρουσίας του ελληνικού γιαουρτιού στην κινεζική αγορά, όπως υπογράμμισε σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για την Οικονομική Διπλωματία και την Εξωστρέφεια, Χάρης Θεοχάρης.
Επιστρέφοντας από την Κίνα, όπου την περασμένη εβδομάδα προήδρευσε της 15ης Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής Ελλάδας-Κίνας, ο κ. Θεοχάρης αναφέρθηκε και στις επαφές που είχε με την τον πρόεδρο της COSCO, Lin Ji, παρουσία και του προέδρου του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, Han Chao, στη Σαγκάη. Όπως σημείωσε, στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η αναπτυξιακή προοπτική του λιμανιού του Πειραιά, με έμφαση στην υλοποίηση 11 επενδυτικών έργων συνολικού προϋπολογισμού περίπου 700 εκατ. ευρώ και στην αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, όπως είπε στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η ενίσχυση της ελληνικής ναυπηγοεπισκευαστικής δραστηριότητας, καθώς και η δημιουργία ομάδων εργασίας για την προώθηση ελληνικών προϊόντων ναυτιλιακού εξοπλισμού στα κινεζικά ναυπηγεία.
«Η στρατηγική της κυβέρνησης και η οδηγία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για το συγκεκριμένο ζήτημα είναι απολύτως σαφείς: Θέλουμε ο Πειραιάς να αναπτύσσεται, όχι μόνο ως διεθνής διαμετακομιστικός κόμβος, αλλά και ως πολλαπλασιαστής παραγωγικής δραστηριότητας, τεχνογνωσίας και απασχόλησης για ολόκληρη την ελληνική οικονομία και την ελληνική κοινωνία», ανέφερε.
Στη συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Κάτια Τσιμπλάκη, ο κ. Θεοχάρης αναφέρθηκε επίσης στη δραστηριότητα ελληνικών επιχειρήσεων στην Κίνα, φέρνοντας ως χαρακτηριστικά παραδείγματα την Kleemann, η οποία διατηρεί παραγωγικές εγκαταστάσεις στην επαρχία Κουνσάν από το 2011, και τον όμιλο Πλαστικά Κρήτης, ο οποίος διαθέτει μονάδες παραγωγής στη Σαγκάη και την επαρχία Ανχούι. Παράλληλα, σημείωσε ότι στο επιχειρηματικό φόρουμ που πραγματοποιήθηκε στη Σαγκάη, με τη συμμετοχή της Enterprise Greece και του ΕΒΕΑ, 16 ελληνικές επιχειρήσεις πραγματοποίησαν περισσότερες από 100 στοχευμένες συναντήσεις με 80 κινεζικές εταιρείες, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα κλάδων.
Ερωτηθείς εάν το άνοιγμα της Ελλάδας προς την κινεζική αγορά, μέσω της ενίσχυσης του εμπορίου και των εξαγωγών, ενδέχεται να δημιουργήσει αντιθέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο κ. Θεοχάρης υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη των διμερών οικονομικών σχέσεων με την Κίνα πραγματοποιείται με σταθερό σημείο αναφοράς την ευρωπαϊκή ταυτότητα της χώρας και τη συμμετοχή της στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα υποστηρίζει τον εποικοδομητικό διάλογο ΕΕ-Κίνας, με έμφαση στην αμοιβαιότητα, την ισότιμη πρόσβαση στις αγορές, τον θεμιτό ανταγωνισμό, την οικονομική ασφάλεια και την τήρηση των διεθνών εμπορικών κανόνων. Παράλληλα, σημείωσε ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας δεν αποκλείει τη συνεργασία με την Κίνα, αλλά μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ισορροπημένων και βιώσιμων διεθνών οικονομικών σχέσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, συνέδεσε την προσέγγιση της Ελλάδας με τους στόχους της Εθνικής Στρατηγικής Εξωστρέφειας, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Θεοχάρη, αποσκοπεί στην αύξηση και διαφοροποίηση των εξαγωγών, την προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων και τη διασύνδεση των ελληνικών επιχειρήσεων με τις διεθνείς αλυσίδες αξίας. Τόνισε, μάλιστα, ότι επιδίωξη της Κυβέρνησης είναι η μετάβαση σε ένα παραγωγικό μοντέλο που δεν περιορίζεται στον ρόλο της χώρας ως διαμετακομιστικού κόμβου, αλλά ενισχύει τη θέση της ως παραγωγού και εξαγωγέα καινοτομίας, τεχνολογίας, υπηρεσιών και ποιοτικών προϊόντων.
Σε ό,τι αφορά τα πεδία συνεργασίας Ελλάδας-Κίνας, ο κ.Θεοχάρης ανέφερε ότι υπάρχουν σημαντικές προοπτικές όχι μόνο στην αγροδιατροφή, αλλά και στη ναυτιλία και τον ναυτιλιακό εξοπλισμό, στις μεταφορές και τα logistics, στη βιομηχανία, την πράσινη ενέργεια, τις νέες τεχνολογίες και την ψηφιακή οικονομία. Ειδικότερα για τη ναυτιλία, σημείωσε ότι η ελληνική τεχνογνωσία και η διεθνής επιχειρηματική παρουσία μπορούν να συνδυαστούν με την ισχυρή ναυπηγική και βιομηχανική βάση της Κίνας, δημιουργώντας ευκαιρίες συνεργασίας στον εκσυγχρονισμό του στόλου και στην ενεργειακή μετάβαση. Παράλληλα, επισήμανε τις δυνατότητες ενίσχυσης της τουριστικής συνεργασίας μέσω της βελτίωσης της αεροπορικής συνδεσιμότητας και της διεύρυνσης των επιχειρηματικών και πολιτιστικών επαφών μεταξύ των δύο χωρών.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη του υφυπουργού Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Κάτια Τσιμπλάκη:
Ερ.: Κύριε Θεοχάρη στο πλαίσιο της επίσκεψής σας στην Κίνα, υπήρξαν σημαντικές εξελίξεις ως προς την πρόσβαση ελληνικών προϊόντων στην κινεζική αγορά. Ποιες είναι οι προοπτικές ενίσχυσης των ελληνικών εξαγωγών και σε ποιες κατηγορίες προϊόντων εντοπίζετε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από την κινεζική πλευρά;
Απ.: Θα έλεγα ότι είχαμε λίαν θετικές εξελίξεις σε δύο κατηγορίες προϊόντων, στα κεράσια καταρχάς αλλά και στο γιαούρτι. Αλλά δεν θα περιοριστούμε μόνο σε αυτά -αν και αυτά τα δύο προϊόντα αποτελούν ένα εξόχως σημαντικό βήμα. Βάζουν την Ελλάδα «με το δεξί», ας μου επιτραπεί η έκφραση, στην αχανή αγορά της Κίνας. Η οποία, υπογραμμίζω, παρουσιάζει αυξανόμενες απαιτήσεις για ποιοτικά και πιστοποιημένα τρόφιμα. Προσωπικά πιστεύω ότι ως χώρα έχουμε ένα εκ φύσεως πλεονέκτημα, δεδομένης της ασύγκριτης ποιότητας των γεωργοκτηνοτροφικών προϊόντων μας. Και πρώτο από όλα, θα αναφέρω το λάδι: Υπάρχουν ουσιαστικές προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη των εξαγωγών ελληνικού ελαιόλαδου και επιτραπέζιας ελιάς στην Κίνα. Το ίδιο ισχύει επίσης για τα κρασιά μας, καθώς και για μια σειρά από ελληνικά προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης και διάφορα ακόμη ποιοτικά αγροδιατροφικά είδη. Ασφαλώς, στις συνομιλίες που είχα στην Κίνα, επεδίωξα να δώσω έμφαση στη διεύρυνση της παρουσίας ελληνικών νωπών φρούτων στην τοπική αγορά.
Τώρα, σε ό,τι αφορά στη 15η Μεικτή Διυπουργική Επιτροπή Ελλάδας-Κίνας, με την αποστολή μας στην πόλη Νίνγκμπο, εκεί θέσαμε το θέμα της υπογραφής του Πρωτοκόλλου που θα επιτρέψει την εξαγωγή ελληνικών κερασιών στην Κίνα, την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το πρωτόκολλο, το οποίο θα επιτρέψει τις εξαγωγές ελληνικών κερασιών στην Κίνα. Η τελική υπογραφή του αναμένεται το προσεχές διάστημα. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις πρόσβασης των Ελλήνων παραγωγών στην κινεζική αγορά, σε μια χώρα, όπως γνωρίζετε, με πληθυσμό 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Παρομοίως, για το ελληνικό γιαούρτι συμφωνήσαμε με την κινεζική πλευρά να εντατικοποιηθούν οι επαφές των αρμόδιων αρχών, ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες διευκόλυνσης της πρόσβασης και ενίσχυσης της διάθεσής του στην κινεζική αγορά.
Ερ.: Ποιος ήταν ο σκοπός της επίσκεψής σας στην COSCO;
Απ.: Κοιτάξτε, η στρατηγική της Κυβέρνησης και η οδηγία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για το συγκεκριμένο ζήτημα είναι απολύτως σαφής: Θέλουμε ο Πειραιάς να αναπτύσσεται, όχι μόνο ως διεθνής διαμετακομιστικός κόμβος, αλλά και ως πολλαπλασιαστής παραγωγικής δραστηριότητας, τεχνογνωσίας και απασχόλησης για ολόκληρη την ελληνική οικονομία -και την ελληνική κοινωνία, θα έλεγα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συνάντηση που είχα στη Σαγκάη με τον πρόεδρο της COSCO, Lin Ji, παρουσία και του προέδρου του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, Han Chao, είχε συγκεκριμένο, ουσιαστικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα. Εξετάσαμε τον ευρύτερο επενδυτικό σχεδιασμό και την εκτενή αναβάθμιση των εγκαταστάσεων στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας μας. H COSCO έχει προγραμματίσει 11 έργα μεγάλης κλίμακας, συνολικού προϋπολογισμού 700 εκατομμυρίων ευρώ περίπου.
Εξυπακούεται ότι είναι κομβική η σημασία του Πειραιά και η COSCO το γνωρίζει άριστα -γι’ αυτό και έχει θέσει ως φιλοδοξία να τον αναδείξει σε νούμερο ένα λιμένα της Μεσογείου. Ενδεικτικά, το 2025 ο ΟΛΠ κατέγραψε κύκλο εργασιών 250,8 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 8,6% σε σχέση με το 2024. Για εμάς, ωστόσο, δηλαδή για την Ελληνική Κυβέρνηση, η επιτυχία μιας τόσο μεγάλης επένδυσης δεν αποτιμάται αποκλειστικά με χρηματοοικονομικούς δείκτες. Μας ενδιαφέρει εξίσου η τήρηση των συμβατικών δεσμεύσεων, η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, η συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων, η περιβαλλοντική υπευθυνότητα και το θετικό αποτύπωμα στις τοπικές κοινωνίες. Κι εγώ από πλευράς μου, επέμεινα πολύ στην ανάγκη να υπάρξει στενή συνεργασία της COSCO με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους τοπικούς παραγωγικούς φορείς στην Ελλάδα και ειδικότερα στον Πειραιά. Η ανάπτυξη του Πειραιά οφείλει να συνδέεται ουσιαστικά με την ευημερία της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, θέσαμε δυναμικά το ζήτημα της μεγαλύτερης συμμετοχής των ελληνικών επιχειρήσεων ναυτιλιακού εξοπλισμού, ιδίως στη ναυπηγο-επισκευή και συναφείς δραστηριότητες.
Η προοπτική αυτή συνδέεται και με ένα από τα συγκεκριμένα αποτελέσματα της Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής: Τη δημιουργία ομάδων εργασίας για την ενίσχυση της διάθεσης ελληνικών προϊόντων ναυτιλιακού εξοπλισμού στα κινεζικά ναυπηγεία.
Ερ.: Υπάρχουν ελληνικές εταιρείες, μεγάλες επιχειρήσεις ή και μικρομεσαίες, που δραστηριοποιούνται στην Κίνα; Τις επισκεφθήκατε;
Απ.: Η απάντηση είναι ναι, υπάρχουν ελληνικές εταιρείες στην Κίνα, με πολύ αξιόλογη δραστηριότητα και, ναι, φυσικά, φρόντισα να έρθω σε επαφή με όσες περισσότερες εξ αυτών ήταν εφικτό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Kleemann, η ελληνική βιομηχανία ανελκυστήρων, η οποία διαθέτει παραγωγική παρουσία στην επαρχία της Κουνσάν από το 2011, έχοντας πραγματοποιήσει σοβαρές επενδύσεις σε σύγχρονες εγκαταστάσεις και υποδομές τεχνολογικών δοκιμών.
Εξίσου αξιοπρόσεκτη είναι η περίπτωση των Πλαστικών Κρήτης, ενός δυναμικού ελληνικού βιομηχανικού ομίλου, με παραγωγικές μονάδες στη Σαγκάη και στην επαρχία Ανχούι. Οι δύο αυτές επιχειρήσεις, όπως και αρκετές άλλες, αποδεικνύουν στην πράξη ότι η ελληνική βιομηχανία μπορεί να ανταγωνίζεται και να αναπτύσσεται σε ιδιαίτερα απαιτητικές διεθνείς αγορές, όπως αυτή της Κίνας.
Στη Σαγκάη συμμετείχα στο επιχειρηματικό φόρουμ που διοργανώθηκε από την Enterprise Greece και το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, σε συνεργασία με κινεζικούς επιχειρηματικούς φορείς. Διαπιστώθηκε ότι η δυναμική που αναπτύσσεται είναι εντυπωσιακή και μας κάνει να αισιοδοξούμε, καθώς 16 ελληνικές επιχειρήσεις πραγματοποίησαν περισσότερες από 100 στοχευμένες συναντήσεις με 80 κινεζικές εταιρείες, σε τομείς όπως τα τρόφιμα και ποτά, η τεχνολογία, τα φαρμακευτικά προϊόντα, οι κατασκευές, τα δομικά υλικά, η ναυτιλία κ.α. Επιπλέον, η συμμετοχή μας στην China International Import Expo προσφέρει μια επιπλέον ευκαιρία για την προβολή των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών.
Ερ.: Βλέπετε κάποια αντίθεση με την ΕΕ, λόγω του ανοίγματος που επιχειρεί η Ελλάδα προς την Κίνα, έστω και αν αυτό περιορίζεται στο εμπόριο και τις εξαγωγές;
Θέλω να είμαι απολύτως σαφής: Κατ’ αρχήν, εμείς προσεγγίζουμε τη συνεργασία μας με την Κίνα με σταθερό σημείο αναφοράς την ευρωπαϊκή ταυτότητα της Ελλάδας και τη συμμετοχή της χώρας μας στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Υποστηρίζουμε τον εποικοδομητικό διάλογο Ευρωπαϊκής Ένωσης-Κίνας, στο πλαίσιο των Διαβουλεύσεων για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις (TIC), με έμφαση στην αμοιβαιότητα, στην ισότιμη πρόσβαση στις αγορές, στον θεμιτό ανταγωνισμό, στην οικονομική ασφάλεια και στον σεβασμό των διεθνών εμπορικών κανόνων. Πεποίθησή μου είναι ότι σε καμία περίπτωση η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας δεν αποκλείει τη συνεργασία. Αντιθέτως, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερο ισορροπημένες και βιώσιμες διεθνείς οικονομικές σχέσεις, εν προκειμένω με την Κίνα. Άλλωστε, αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία υπηρετεί και η Εθνική Στρατηγική Εξωστρέφειας: περισσότερες και πιο διαφοροποιημένες εξαγωγές, παραγωγικές επενδύσεις, διασύνδεση των ελληνικών επιχειρήσεων με διεθνείς αλυσίδες αξίας και ουσιαστική αναβάθμιση της θέσης της χώρας μας στην παγκόσμια οικονομία. Θέλουμε μια Ελλάδα που δεν περιορίζεται στον ρόλο του διαμετακομιστικού κόμβου -και αυτό το καταστήσαμε απολύτως σαφές στην κινεζική πλευρά. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και εγώ προσωπικά, οραματιζόμαστε μια Ελλάδα που αναδεικνύεται σε παραγωγό και εξαγωγέα καινοτομίας, τεχνολογίας, υπηρεσιών και ποιοτικών προϊόντων. Διότι, στο τέλος της ημέρας, η οικονομική διπλωματία δεν έχει ως αυτοσκοπό την αύξηση των εμπορικών συναλλαγών. Ο ουσιαστικός στόχος της οικονομικής διπλωματίας, του τομέα στον οποίον έχω την τιμή να υπηρετώ ως υφυπουργός Εξωτερικών, είναι να μετατρέπει τις διεθνείς σχέσεις της χώρας σε πραγματικές ευκαιρίες ανάπτυξης, απασχόλησης και ευημερίας για την ελληνική κοινωνία.
Ερ.: Πώς θα χαρακτηρίζατε τις ελληνο-κινεζικές σχέσεις στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής όπου δραστηριοποιείστε;
Απ.: Οι ελληνο-κινεζικές σχέσεις χαρακτηρίζονται, παγίως, από αμοιβαίο σεβασμό, ιστορικό βάθος και σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Σας θυμίζω ότι το 2026 συμπληρώνονται 54 χρόνια από την εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων και 20 χρόνια από τη σύναψη της Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης της Ελλάδας με την Κίνα. Αυτή η μακρά διαδρομή δημιουργεί ένα σταθερό υπόβαθρο συνεργασίας. Σήμερα, όμως, η πρόκληση είναι να μετατρέψουμε το θετικό πολιτικό κλίμα σε περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, ισχυρότερες εξαγωγές και νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες. Τα οικονομικά μεγέθη είναι μιλούν από μόνα τους: Το 2025, το διμερές εμπόριο αγαθών με την Κίνα ανήλθε σε περίπου 7,18 δισ. ευρώ, ενώ οι ελληνικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 68,1%, φθάνοντας τα 697,2 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται, οπωσδήποτε, για ενθαρρυντική εξέλιξη, η οποία, ωστόσο, δεν αναιρεί τις σημαντικές ανισορροπίες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις εμπορικές μας συναλλαγές. Ούτε μας επιτρέπει να εφησυχάζουμε, καθώς σημαντικό μέρος της εξαγωγικής ανόδου προήλθε από συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, ιδίως τα πετρελαιοειδή. Επομένως, ο στρατηγικός στόχος μας είναι διπλός: Αφ’ ενός να αυξήσουμε τις ελληνικές εξαγωγές και αφ’ ετέρου να διαφοροποιήσουμε την εξαγωγική μας βάση, με μεγαλύτερη συμμετοχή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ερ.: Θα μπορούσατε να αναφέρετε, πιο συγκεκριμένα, πού υπάρχουν πεδία και προοπτική συνεργασίας Ελλάδας και Κίνας;
Απ.: Βλέπουμε σημαντικά περιθώρια συνεργασίας στην αγροδιατροφή, στη ναυτιλία και στον ναυτιλιακό εξοπλισμό, στις μεταφορές και στα logistics, στη βιομηχανία, στην πράσινη ενέργεια, στις νέες τεχνολογίες και στην ψηφιακή οικονομία.
Ιδιαίτερα στη ναυτιλία, η Ελλάδα διαθέτει την τεχνογνωσία και την παγκόσμια επιχειρηματική παρουσία, ενώ η Κίνα διαθέτει ισχυρή ναυπηγική και βιομηχανική βάση. Ο συνδυασμός αυτών των πλεονεκτημάτων δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας, ιδιαίτερα στον εκσυγχρονισμό του στόλου, στις νέες τεχνολογίες και στην ενεργειακή μετάβαση. Μεγάλες είναι και οι προοπτικές στον τουρισμό. Η ενίσχυση της αεροπορικής συνδεσιμότητας και των επιχειρηματικών επαφών μπορεί να συμβάλει στην προσέλκυση περισσότερων επισκεπτών, αλλά και στη βαθύτερη γνωριμία των δύο λαών.
