Η πορεία των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 και η εξέλιξη των μεγάλων έργων υποδομών έως το 2030 βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής, που πραγματοποιήθηκε υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η συζήτηση για το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο αφορά τους πόρους που θα εισρεύσουν στην ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, επιμένει στη διατήρηση των κονδυλίων της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, ενώ παράλληλα ζητά μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή στήριξη των αγροτών, της περιφέρειας και της ανταγωνιστικότητας.
Όπως είπε, οι αρμόδιοι υπουργοί θα παρουσιάσουν τη νέα αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, με βάση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ σημείωσε ότι η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με άλλες χώρες, επιδιώκοντας τη διαμόρφωση συμμαχιών για την προώθηση των εθνικών προτεραιοτήτων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτικών. Υπογράμμισε ακόμη ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης συντονίζει τη συνολική διαδικασία και ότι ο αρμόδιος υφυπουργός Εξωτερικών συμμετέχει στις σχετικές διαπραγματεύσεις με την ιρλανδική προεδρία.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει 49,5 δισ. ευρώ για την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι στους πόρους αυτούς μπορούν να προστεθούν χρηματοδοτήσεις από το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, συνολικού ύψους 450 δισ. ευρώ. Ανέφερε ότι η αξιοποίηση των συγκεκριμένων πόρων θα εξαρτηθεί από την υποβολή ολοκληρωμένων προτάσεων από την Ελλάδα και τις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς το νέο ταμείο θα λειτουργεί με ανταγωνιστικούς όρους.
Αναφερόμενος στην πορεία της διαπραγμάτευσης, σημείωσε ότι στόχος είναι η ολοκλήρωσή της έως το τέλος του 2026, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών και δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία ούτε ως προς τους ίδιους πόρους του νέου προϋπολογισμού. Όπως είπε, δεν αποκλείεται η διαδικασία να ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε το ενδεχόμενο αυτό με τις εθνικές εκλογές της άνοιξης του 2027, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση που θα προκύψει θα κληθεί να προεδρεύσει της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια κρίσιμη περίοδο για την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης και για τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Στο δεύτερο μέρος της τοποθέτησής του αναφέρθηκε στην πρόοδο των έργων υποδομής, κάνοντας λόγο για ένα πλέγμα οδικών, σιδηροδρομικών, ενεργειακών και τηλεπικοινωνιακών δικτύων που, όπως είπε, μεταβάλλει την εικόνα της χώρας.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι την επόμενη εβδομάδα θα δοθεί στην κυκλοφορία ο Ε65, τον οποίο χαρακτήρισε ως τον τελευταίο μεγάλο οδικό άξονα της ηπειρωτικής Ελλάδας, ενώ αναφέρθηκε και στην πρόοδο των έργων του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης. Όπως είπε, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε περισσότερα από 130 χιλιόμετρα του υφιστάμενου δρόμου με στόχο τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Παράλληλα, προανήγγειλε συζήτηση για τις σιδηροδρομικές συνδέσεις, τα έργα αποκατάστασης μετά τις καταστροφές που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις του Βόρειου και του Νότιου Αιγαίου, μετά και την ολοκλήρωση της διπλής διασύνδεσης της Κρήτης. Όπως ανέφερε, οι διασυνδέσεις αυτές συμβάλλουν τόσο στην ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια των νησιών όσο και στη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης.
Αναφορά έκανε και στο έργο του Flyover στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας ότι εξελίσσεται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και προβλέπεται να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2027, ενώ σημείωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη και νέοι σχεδιασμοί για έργα στην Αττική, για τους οποίους θα υπάρξουν ανακοινώσεις τους επόμενους μήνες.
Κλείνοντας την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως είπε, από τα 13 στελέχη της Νέας Δημοκρατίας που είχαν βρεθεί στο επίκεντρο της υπόθεσης, οι εννέα, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα, δεν αντιμετωπίζουν κατηγορίες, ενώ για τέσσερα ακόμη στελέχη η δικαστική διερεύνηση συνεχίζεται για πλημμεληματικές πράξεις.
Ο κ. Μητσοτάκης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους τρεις υπουργούς από τους οποίους είχε ζητήσει την παραίτηση για λόγους ευθιξίας, χαρακτηρίζοντάς τους έντιμους πολιτικούς, ενώ σημείωσε ότι είχαν δεχθεί δημόσια κριτική κατά το προηγούμενο διάστημα. Παράλληλα, απηύθυνε αιχμές προς την αντιπολίτευση για τη στάση της στην υπόθεση, αναφερόμενος και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Κ.Χατζηδάκης: Η Ελλάδα επιδιώκει τη διαμόρφωση συμμαχιών, ώστε να διασφαλιστούν τα εθνικά συμφέροντα
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε ότι η προετοιμασία της χώρας για τη διαπραγμάτευση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου έχει ξεκινήσει εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία με συγκεκριμένες θέσεις και επιδιώκει τη διαμόρφωση συμμαχιών, ώστε να διασφαλιστούν τα εθνικά συμφέροντα και να αποφευχθεί, όπως είπε, το ενδεχόμενο ενός «δημοσιονομικού κενού» μετά το 2028, όταν θα ολοκληρωθεί το Ταμείο Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινείται σε θετική κατεύθυνση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η τελική συμφωνία παραμένει ανοιχτή, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών, κυρίως για τη Συνοχή και τη Γεωργία.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, σημειώνοντας ότι, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρηματοδοτικά εργαλεία, δεν προβλέπονται εθνικές ποσοστώσεις. Όπως είπε, με βάση πληθυσμιακά κριτήρια, η Ελλάδα θα μπορούσε να διεκδικήσει από 8 έως 10 δισ. ευρώ επιπλέον χρηματοδότησης, εφόσον υποβληθούν αξιόπιστες προτάσεις. Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και τις επιχειρήσεις να προετοιμαστούν για την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων χρηματοδότησης.
Αναφερόμενος στο δεύτερο θέμα της συνεδρίασης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης σημείωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα των υποδομών, κάνοντας αναφορά στην ολοκλήρωση του Μετρό Θεσσαλονίκης, της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης και στην επικείμενη παράδοση του Ε65.
Πρόσθεσε ότι στον σχεδιασμό έως το 2030 περιλαμβάνονται η ολοκλήρωση των έργων στον βασικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκη με ηλεκτροκίνηση, διπλή γραμμή και τηλεδιοίκηση, καθώς και η ανάπτυξη νέων σιδηροδρομικών συνδέσεων, με έμφαση στη γραμμή Θεσσαλονίκη - Αλεξανδρούπολη - Ορμένιο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις του Βόρειου και του Νότιου Αιγαίου, στα δίκτυα οπτικών ινών και στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές νέας γενιάς, καθώς και στα έργα αστικών αναπλάσεων. Ειδικότερα, σημείωσε ότι στο Ελληνικό προβλέπεται από τον Φεβρουάριο η εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων, ενώ αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις στον Ελαιώνα, καθώς και στα έργα που εξελίσσονται στα πρώην στρατόπεδα Γκόνου και Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη. Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει την υλοποίηση του σχεδιασμού της για τα επόμενα χρόνια, με επίκεντρο τα έργα υποδομών και τις αναπτυξιακές παρεμβάσεις.
