Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αστάθεια, οι πόλεμοι και οι ενεργειακές αναταράξεις μετατρέπουν ξανά τις θάλασσες σε πεδίο παγκόσμιας ισχύος, τα «Ποσειδώνια 2026» δεν λειτούργησαν απλώς ως η μεγαλύτερη διεθνής ναυτιλιακή έκθεση.
Έμοιαζαν περισσότερο με ένα άτυπο στρατηγικό φόρουμ για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της ίδιας της Ευρώπης. Και μέσα σε αυτό το σκηνικό, η ελληνική ναυτιλία εμφανίστηκε όχι μόνο ως οικονομικός πρωταγωνιστής, αλλά ως κρίσιμος γεωπολιτικός παράγοντας.
Από το βήμα της έκθεσης στο Metropolitan Expo, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε σαφές μήνυμα για τον κομβικό ρόλο της ναυτιλίας στη διεθνή σταθερότητα, προειδοποιώντας ότι ένα σοκ στη ναυσιπλοΐα μπορεί να μετατραπεί άμεσα σε παγκόσμιο ενεργειακό και οικονομικό σοκ.
«Ένα σοκ στη ναυτιλία μεταφράζεται και σε παγκόσμιο ενεργειακό σοκ», τόνισε χαρακτηριστικά, συνδέοντας ευθέως την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών με τη σταθερότητα των αγορών, τον πληθωρισμό και την επάρκεια καυσίμων και αγαθών.
Ο πρωθυπουργός περιέγραψε την ελληνόκτητη ναυτιλία ως «εθνικό και ευρωπαϊκό κεφάλαιο» που πρέπει να προστατευθεί, ειδικά σε μια συγκυρία όπου η γεωπολιτική σημασία της αναδεικνύεται πιο έντονα από ποτέ.
«Η καρδιά της παγκόσμιας ναυτοσύνης χτυπά σταθερά στην Ελλάδα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η ελληνική ναυτιλία παραμένει διαχρονικά πιστή στην αποστολή της να ενώνει και να τροφοδοτεί τον κόσμο, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην κορυφή του κλάδου διεθνώς.
«Αυτό για εμάς αποτελεί πηγή περηφάνιας και έμπνευσης, ότι οι Έλληνες μπορούν να πρωταγωνιστούν στις θάλασσες του πλανήτη», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε παράλληλα ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει τη ναυτιλία απλώς ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά ως κρίσιμο συντελεστή ισχύος, ανθεκτικότητας και στρατηγικής αυτονομίας τόσο για τη χώρα όσο και για την Ευρώπη.
«Όσον αφορά την ευρωπαϊκή ναυτιλία, τίποτα δεν μπορεί να γίνει για εμάς χωρίς εμάς. Ο ελληνικός στόλος είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη», υπογράμμισε, στέλνοντας μήνυμα προς τις Βρυξέλλες ενόψει των μεγάλων αποφάσεων για την επόμενη μέρα της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής πολιτικής.
Με φόντο την κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα και τις συνεχείς ανησυχίες για τα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες που δοκιμάζουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
«Η συγκυρία αναδεικνύει πιο έντονα τη στρατηγική και γεωπολιτική σημασία της ναυτιλίας. Όταν το κλείσιμο μιας και μόνο θαλάσσιας οδού, όπως τα Στενά του Ορμούζ, αρκεί για να εκτοξεύσει τον πληθωρισμό και να οδηγήσει σε πραγματικές ελλείψεις καυσίμων και αγαθών», σημείωσε.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα προστατεύει ενεργά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη ζωή των ναυτικών, υπενθυμίζοντας τη συμμετοχή της χώρας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ» στην Ερυθρά Θάλασσα.
«Εκεί βρίσκεται η φρεγάτα “ΨΑΡΑ” με το antidrone σύστημα “ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ”, που μπορεί να αναχαιτίσει επιθέσεις», είπε, δίνοντας έμφαση στη στρατιωτική και επιχειρησιακή παρουσία της Ελλάδας στην περιοχή.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Αθήνα επιδιώκει την επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς των Στενών, χωρίς περιορισμούς και χωρίς επιβολή διοδίων.
«Η Ελλάδα θα θέτει ξανά το θέμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Έχουμε ξανά την Προεδρία τον Οκτώβριο», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στην πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας, τονίζοντας ότι αποτελεί αναγκαιότητα, αλλά όχι εις βάρος της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.
«Η πράσινη μετάβαση είναι απαραίτητη, αλλά όχι εις βάρος της ανταγωνιστικότητας της ναυτιλίας», υπογράμμισε, εκφράζοντας παράλληλα αισιοδοξία για το μέλλον της ελληνικής ναυτιλίας.
«Μπορεί να είμαστε σε τέλεια καταιγίδα, όμως η διορατικότητα, ο ρεαλισμός και η τόλμη που έφεραν τη ναυτιλία στην κορυφή θα συνεχίσουν να είναι τα μεγάλα όπλα απέναντι στις προκλήσεις που έρχονται», σημείωσε.
«Η ελληνική πολιτεία θα παραμείνει σύμμαχος και αρωγός της ελληνικής ναυτιλίας, αντιμετωπίζοντάς τη ως ένα μοναδικό, παγκόσμιας εμβέλειας στρατηγικό πλεονέκτημα για την πατρίδα μας», κατέληξε.
Μετά την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιηγήθηκε στα περίπτερα της έκθεσης μαζί με την πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, η οποία έστειλε επίσης ισχυρό μήνυμα υπέρ της προστασίας της ναυτιλίας και της ελευθερίας των θαλάσσιων δρόμων.
«Όταν παρεμποδίζεται η ναυτιλία, δεν διαταράσσεται απλώς ένας κλάδος. Διαταράσσεται η ίδια η λειτουργία του κόσμου», τόνισε η κ. Τραυλού, χαρακτηρίζοντας τη ναυτιλία «αόρατη εγγυήτρια δύναμη της ευημερίας των λαών».
Η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών προειδοποίησε ότι η στοχοποίηση του κλάδου δεν λύνει τα σύγχρονα προβλήματα, ενώ υπογράμμισε πως οι θαλάσσιοι δρόμοι αποτελούν «τις αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ασφάλεια των ναυτικών, σημειώνοντας ότι κανείς δεν πρέπει να εργάζεται υπό συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή του.
Αναφερόμενη στην πράσινη μετάβαση, η κ. Τραυλού σημείωσε ότι η ναυτιλία διαθέτει ήδη το χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα μεταξύ των μέσων μαζικής μεταφοράς εμπορευμάτων, ωστόσο παραμένει ένας από τους δυσκολότερους τομείς ως προς την πλήρη απανθρακοποίηση.
Όπως είπε, η μετάβαση πρέπει να βασίζεται στην τεχνολογική εφικτότητα, την οικονομική βιωσιμότητα και τον παγκόσμιο συντονισμό, διαφορετικά υπάρχει ο κίνδυνος να αυξηθεί το κόστος σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα χωρίς ουσιαστικό περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού της ΕΕ, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος χαρακτήρισε την Ελλάδα και τον Πειραιά «Σίλικον Βάλεϊ της παγκόσμιας ναυτιλίας».
Ο κ. Τζιτζικώστας προειδοποίησε ότι ο κίνδυνος να θεωρηθεί «νέα κανονικότητα» το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είναι εξαιρετικά επικίνδυνος, ενώ έκανε λόγο για δεκάδες χιλιάδες ναυτικούς που συνεχίζουν να εργάζονται εγκλωβισμένοι σε συνθήκες αυξημένου κινδύνου.
«Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε περιορισμούς διέλευσης, ντε φάκτο διόδια ή πρακτικές εξαναγκασμού σε διεθνή ύδατα. Αν υποχωρήσουμε σήμερα, θα αποδεχθούμε ένα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο», προειδοποίησε.
Νωρίτερα, από το βήμα των Ποσειδωνίων, δύο κορυφαίοι εκπρόσωποι της ελληνικής ναυτιλίας, ο Νικόλας Μαρτίνος της Thenamaris και ο Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος της ENSOFI και της Costamare, κατέθεσαν τη δική τους οπτική για τις προκλήσεις του κλάδου.
Ο Νικόλας Μαρτίνος μίλησε για τις ισχυρές επιδόσεις της ναυτιλίας τα τελευταία χρόνια μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον γεμάτο συγκρούσεις, ενεργειακές ανακατατάξεις και νέες ρυθμιστικές πιέσεις.
Από την πλευρά του, ο Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος στάθηκε στον ανθρώπινο παράγοντα, υπογραμμίζοντας ότι, παρά την πολυπλοκότητα και το μέγεθος της ναυτιλιακής βιομηχανίας, στον πυρήνα της παραμένουν οι σχέσεις εμπιστοσύνης και οι δεσμοί που χτίζονται διαχρονικά.
Οι παρεμβάσεις τους αποτύπωσαν τις δύο όψεις της σύγχρονης ελληνικής ναυτιλίας: από τη μία την ανάγκη προσαρμογής σε ένα ολοένα πιο αβέβαιο διεθνές περιβάλλον και από την άλλη τη διατήρηση των αξιών που διαχρονικά κράτησαν την Ελλάδα στην κορυφή των παγκόσμιων θαλασσών.
