Τη στρατηγική της κυβέρνησης για τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου βιώσιμης ανάπτυξης, με αιχμή τον χωροταξικό σχεδιασμό, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενεργειακή μετάβαση, ανέλυσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Όπως τόνισε, η Ελλάδα «για πρώτη φορά αποκτά ένα συνεκτικό, ολιστικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού», το οποίο επιχειρεί να βάλει τέλος στην αποσπασματικότητα και την αυθαιρεσία, θέτοντας σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη του τουρισμού, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της βιομηχανίας.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση προωθεί παράλληλα τα τρία κομβικά Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, με περιορισμούς στην εγκατάσταση ενεργειακών έργων σε δάση, περιοχές Natura και εθνικούς δρυμούς. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της ενεργειακής ασφάλειας για τη γεωπολιτική σταθερότητα της χώρας, επισημαίνοντας ότι πλέον πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από ΑΠΕ. Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε ακόμη στις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, στα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα και στο πρόγραμμα Antinero, κάνοντας λόγο για μία συνολική μεταρρύθμιση που συνδέει την ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα και την κοινωνική συνοχή. Μάλιστα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ενίσχυση του ελληνογαλλικού άξονα, με τη σύσταση μίας ομάδας προστασίας των θαλασσών, ύστερα από σχετική ανακοίνωση στο πλαίσιο του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ στο Παρίσι.
Ειδικότερα, ο κ. Στ. Παπασταύρου τόνισε: «H Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλάζει - και αλλάζει με σχέδιο. Για πρώτη φορά, η χώρα μας αποκτά ένα συνεκτικό, ολιστικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού, που απαντά στις ανάγκες του σήμερα, προετοιμάζοντας την Πατρίδα μας για το αύριο». Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, το να βάλουμε τάξη στον χώρο είναι μία βαθιά πολιτική επιλογή. Βάζοντας κανόνες, αποτρέπουμε την αυθαιρεσία, βοηθούμε τους πολλούς, προάγουμε τη διαφάνεια, την αποτελεσματικότητα, την ισονομία. Η χωροταξία δείχνει τον τρόπο με τον οποίο αποφασίζουμε πώς θα ζήσουμε, πώς θα αναπτυχθούμε, πώς θα προστατεύσουμε τον τόπο μας και πώς θα διασφαλίσουμε ότι θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές μια Ελλάδα καλύτερη από αυτήν που παραλάβαμε εμείς».
Νέο μοντέλο ανάπτυξης με τρία νέα Ειδικά Χωροταξικά Σχέδια
Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά ταυτόχρονα στη θεσμοθέτηση τριών κομβικών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: προ ημερών παρουσιάσαμε το ΕΧΠ για τον Τουρισμό, την εβδομάδα που πέρασε τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση του ΕΧΠ για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και έπεται, σύντομα, το ΕΧΠ για τη Βιομηχανία.
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου: «Τα σχέδια αυτά λειτουργούν συμπληρωματικά, διαμορφώνοντας ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, όπου η οικονομική πρόοδος συνυπάρχει με την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική συνοχή.
Για παράδειγμα, στον τουρισμό ορίζεται ότι τα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή τίθενται υπό καθεστώς πλήρους προστασίας. Καμία κατασκευή, καμία διαμόρφωση. Επιτρέπονται μόνο έργα κοινής ωφέλειας, όπως η πρόσβαση για άτομα με αναπηρία και τα ασθενοφόρα».
Όσον αφορά το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση την εβδομάδα που μας πέρασε, ο ΥΠΕΝ επεσήμανε: «Στον τομέα της ενέργειας, η Ελλάδα έχει ήδη κάνει άλματα. Σήμερα, πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουμε προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ από το 2024 η χώρα μας έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται για μία περιβαλλοντική επιτυχία, ταυτόχρονα με ένα ζήτημα εθνικής ισχύος. Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί πλέον προϋπόθεση εθνικής ανεξαρτησίας και γεωπολιτικής σταθερότητας.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ θέτει σαφή όρια και κατευθύνσεις. Προβλέπει απαγόρευση φωτοβολταϊκών σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura. Απαγορεύει την εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε περιοχές υψομέτρου άνω των 1200 μ., σε εθνικούς δρυμούς και σε τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Για πρώτη φορά, καθορίζονται συγκεκριμένες περιοχές καταλληλότητας για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων.
Διότι η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να σέβεται τη φύση και την τοπική κοινωνία. Μόνο έτσι μπορεί να είναι πραγματικά βιώσιμη».
Παράλληλα, συμπλήρωσε, «κάνουμε βήματα στο θέμα της αποθήκευσης. Την 1η Απριλίου, μπήκαν στο σύστημα 32 ΜW, με δύο μπαταρίες. Και προχωρούμε γρήγορα: είμαστε ήδη στα 210 MW, με εκτίμηση να φτάσουμε, μέχρι το τέλος του έτους, τα 700 - 800 MW».
Πρωτοβουλίες για το περιβάλλον
Σύμφωνα πάντα με τον κ. Παπασταύρου: «Για την κυβέρνηση Μητσοτάκη η βιώσιμη ανάπτυξη, με σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες και στο περιβάλλον, αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Για αυτό και οι πρωτοβουλίες μας κινούνται σε πολλά επίπεδα. Ο υπουργός επισημαίνει ότι «την περασμένη Πέμπτη εγκρίθηκαν δύο ακόμα Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Πρέβεζα και 'Αρτα».
Και συνεχίζει λέγοντας: «Από το 2019 που ανέλαβε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, έχουν εγκριθεί ΕΠΜ για επιπλέον 247 περιοχές Natura, που μαζί με τις μέχρι τότε συνολικά 75 εγκεκριμένες ΕΠΜ, ανεβάζουν τις περιοχές Natura που προστατεύονται σε 322 (από τις 446 συνολικά) και καλύπτουν πλέον πάνω από το 75% της συνολικής έκτασης του Δικτύου στη χώρα μας».
Μάλιστα, όπως έκανε γνωστό, «εντός του 2026 προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί η έκδοση ΕΠΜ και για το υπόλοιπο 25%. Μαζί με την ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης των δύο μεγάλων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, η χώρα μας καθίσταται πρωτοπόρος πανευρωπαϊκά στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
»Και δεν μένουμε σε αυτό,: την περασμένη Τετάρτη είχα συνάντηση στο Παρίσι με τη Γαλλίδα ομόλογό μου, κυρία Monique Barbut, με την οποία συμφωνήσαμε να ενισχύσουμε τον ελληνογαλλικό άξονα, με τη σύσταση μίας ομάδας προστασίας των θαλασσών, στο πλαίσιο των Συμβουλίων Υπουργών της ΕΕ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, μιλώντας για τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας ο κ. Παπασταύρου τονίζει ότι: «ενισχύουμε το Antinero, το πιο εκτεταμένο πρόγραμμα πρόληψης που έχει σχεδιαστεί και υλοποιηθεί στη χώρα μας για την προστασία των δασικών μας οικοσυστημάτων. Το Antinero συμπεριλήφθηκε στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την «Κατάσταση της Ένωσης», που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 με τα επιτεύγματα της χρονιάς, ως εμβληματικό παράδειγμα του πώς η επένδυση της ΕΕ ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή, την ετοιμότητα και την προστασία των τοπικών κοινοτήτων».
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, κλείνοντας ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας: «Η Ελλάδα χρειάζεται ανάπτυξη. Αλλά ανάπτυξη με σχέδιο, κανόνες και προοπτική. Αυτή είναι η μεγάλη μεταρρύθμιση που υλοποιούμε σήμερα: να περάσουμε από την αποσπασματικότητα και την όποια αυθαιρεσία, στην οργάνωση, τη βιωσιμότητα και την εμπιστοσύνη. Για μια Ελλάδα που σχεδιάζει το μέλλον της με αυτοπεποίθηση, σχέδιο και ευθύνη».
