Ως ιδρυτικό κράτος μέλος, η Ελλάδα θα διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων της και στην προώθηση της διακυβέρνησης των ωκεανών με βάση την επιστήμη, υποστηριζόμενη από αξιόπιστες ψηφιακές υπηρεσίες για τους ωκεανούς».
Η Ελλάδα υπέγραψε τη Σύμβαση για την ίδρυση του Mercator International Centre for the Ocean, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν, στην Αθήνα.
Με την υπογραφή αυτή, η Ελλάδα γίνεται η τρίτη χώρα που υπογράφει τη Σύμβαση, μετά τη Γαλλία και τη Νορβηγία, και επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της για τη δημιουργία ενός νέου διακυβερνητικού πλαισίου για αξιόπιστες υπηρεσίες πληροφόρησης για τους ωκεανούς, που θα υποστηρίζουν την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, την ασφάλεια στη θάλασσα και τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.
Η κίνηση αυτή ακολουθεί την προσχώρηση της Ελλάδας στη Διακήρυξη της Λυμπίας κατά τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ωκεανούς, όπου 12 χώρες εξέφρασαν τη στήριξή τους για ενισχυμένη διεθνή συνεργασία στη γνώση των ωκεανών, την ψηφιακή καινοτομία και τη λήψη αποφάσεων που βασίζονται στην επιστήμη.
Ένας νέος διακυβερνητικός οργανισμός για ψηφιακά συστήματα ωκεανών
Το Mercator International Centre for the Ocean δημιουργείται με στόχο την παροχή προηγμένων περιβαλλοντικών και κλιματικών υπηρεσιών μέσω σύγχρονων αριθμητικών μοντέλων, ψηφιακών διδύμων και τεχνητής νοημοσύνης.
Η εξέλιξη αυτή θα μετασχηματίσει τον σημερινό οργανισμό Mercator Ocean International – ο οποίος παρέχει βασικές ευρωπαϊκές υπηρεσίες για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – σε έναν οργανισμό που θα διοικείται από τα κράτη-μέλη του, όπου ο στρατηγικός σχεδιασμός, η ανάπτυξη υπηρεσιών και οι επιστημονικές προτεραιότητες θα καθορίζονται συλλογικά σε διακυβερνητικό επίπεδο.
Το Κέντρο θα παρέχει υπηρεσίες «ωκεάνιας νοημοσύνης» για την υποστήριξη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, της διαχείρισης θαλάσσιων και παράκτιων κινδύνων, της προστασίας του περιβάλλοντος, της βιώσιμης ανάπτυξης της γαλάζιας οικονομίας και της χάραξης πολιτικής βάσει επιστημονικών δεδομένων. Παράλληλα, θα διασφαλίζει τη συνέχεια σημαντικών ευρωπαϊκών δυνατοτήτων, όπως η Υπηρεσία Θαλάσσιου Περιβάλλοντος Copernicus, συμβάλλοντας ταυτόχρονα σε διεθνείς πρωτοβουλίες όπως η Δεκαετία των Ωκεανών του ΟΗΕ και οι παγκόσμιες προσπάθειες πρόγνωσης των ωκεανών.
Ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης των ωκεανών στην Ευρώπη
Η επιχειρησιακή ωκεανογραφία αποτελεί πλέον βασική υπηρεσία που επιτρέπει στις κυβερνήσεις να κατανοούν και να διαχειρίζονται τους ωκεανούς και τους πόρους τους. Μέσω του συνδυασμού δορυφορικών παρατηρήσεων, επιτόπιων μετρήσεων και προηγμένων μοντέλων, τα ψηφιακά συστήματα ωκεανών παρέχουν συνεχή, υψηλής ανάλυσης πληροφόρηση για την κατάσταση των θαλασσών, καθώς και τη δυνατότητα πρόβλεψης των μελλοντικών συνθηκών.
Οι δυνατότητες αυτές αξιοποιούνται όλο και περισσότερο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων. Με την ανάπτυξη μοντέλων που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη και του Ευρωπαϊκού Ψηφιακού Διδύμου των Ωκεανών, η πληροφόρηση γίνεται πιο προσβάσιμη και άμεσα αξιοποιήσιμη για τη λήψη αποφάσεων σε πολλούς θαλάσσιους τομείς. Η δημιουργία του Mercator International Centre for the Ocean αναμένεται να ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης στον τομέα αυτό, σε συνάρτηση με τις ευρύτερες φιλοδοξίες για ψηφιακή κυριαρχία, επιστημονική αριστεία και ανθεκτικές θαλάσσιες υποδομές.
Η συμβολή της Ελλάδας στο νέο διακυβερνητικό πλαίσιο
Ως σημαντική ναυτική δύναμη, η Ελλάδα διαθέτει ισχυρή τεχνογνωσία στην επιστήμη των ωκεανών και την παράκτια ανθεκτικότητα, σε συνδυασμό με αναπτυσσόμενες δυνατότητες στην τεχνητή νοημοσύνη και την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων.
Ως ιδρυτικό κράτος-μέλος, η Ελλάδα θα συμβάλει στη διαμόρφωση των στρατηγικών προτεραιοτήτων του νέου οργανισμού, ο οποίος θα στηρίζει τους ελληνικούς φορείς του θαλάσσιου τομέα, όπως ερευνητικά κέντρα, ναυτιλιακές επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες, λιμενικές αρχές, το λιμενικό σώμα και κρατικές υπηρεσίες, μέσω εφαρμογών όπως η ναυτιλιακή δρομολόγηση και ασφάλεια, η παρακολούθηση υδατοκαλλιεργειών, η αξιολόγηση παράκτιων κινδύνων, η περιβαλλοντική επιτήρηση και η ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας.
Ο Εμανουέλ Μακρόν, Πρόεδρος της Γαλλίας δήλωσε ότι: «Πέρα από την άμυνα, αυτή η συνεργασία αποκτά μια νέα διάσταση ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των διπλωματικών μας υπηρεσιών, στον τομέα του περιβάλλοντος, με την απόφαση της Ελλάδας, την οποία χαιρετίζω θερμά, να ενταχθεί στον διεθνή οργανισμό Mercator για ψηφιακά συστήματα ωκεανών και υπηρεσίες πληροφοριών».
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης της Ελλάδας, δήλωσε: «Η Ελλάδα σκοπεύει να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στο Διεθνές Κέντρο Mercator για τον Ωκεανό και στην ανάπτυξη του Ψηφιακού Διδύμου του Ωκεανού, βασιζόμενη σε βασικές εθνικές δυνατότητες όπως το Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS, τον υπερυπολογιστή Daedalos και το εθνικό μας πρόγραμμα μικροδορυφόρων.
Αυτή η φιλοδοξία υποστηρίζεται από την ηγετική θέση της Ελλάδας στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές και τον στρατηγικό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντανακλά την ισχυρή μας δέσμευσή στη διακυβέρνηση δεδομένων, την επιστημονική αριστεία και την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών υψηλής ποιότητας, πλήρως ευθυγραμμισμένων με την αποστολή της Mercator».
Ο Pierre Bahurel, Γενικός Διευθυντής της Mercator Ocean International, ανέφερε: «Χαιρετίζουμε θερμά την υπογραφή της Σύμβασης από την Ελλάδα και ευχαριστούμε τον Υπουργό Δημήτρη Παπαστεργίου για την ισχυρή του δέσμευση.
Η Ελλάδα θα αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα για το Διεθνές Κέντρο Mercator για τον Ωκεανό και αυτή η υπογραφή σηματοδοτεί ένα αποφασιστικό βήμα προς την έναρξη ισχύος του οργανισμού.
