Στην ανάκτηση 70 εκατομμυρίων ευρώ από τους επιτήδειους, λόγω των πολιτικών αποφάσεων που εκδόθηκαν κατά την υπουργία του, «για να αντιμετωπίσουμε την υπέρμετρη και αδικαιολόγητη αύξηση του αριθμού των αμνοεριφίων και την υπέρμετρη αύξηση των απαιτήσεων σε δημόσιες εκτάσεις βοσκοτόπων» αναφέρθηκε ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (από 5.1.2021 έως 7.2.2022) Σπήλιος Λιβανός στο πλαίσιο της κατάθεσής του στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής, που ερευνά το σύστημα πληρωμής των κοινοτικών αγροτικών ενισχύσεων.
Τόνισε, μάλιστα, ότι στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει την «επιδοματοφαγία», αλλάζοντας τον ΟΠΕΚΕΠΕ, λοιδορήθηκε και απειλήθηκε. Στην κατάθεσή του, μίλησε επίσης για τον σχεδιασμό 6 μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων για να εξυγιανθεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ, που ήταν «εγκλωβισμένος σε ένα πολυδαίδαλο σύστημα διαχρονικών παθογενειών»
Συγκεκριμένα, είπε ότι κατά τη θητεία του, «διαμορφώσαμε και υλοποιήσαμε μία πολιτική μετασχηματισμού του οργανισμού και καθιέρωσης της διαφάνειας σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας, επιδιώκοντας την αλλαγή του πολιτικού υποδείγματος και την αλλαγή νοοτροπίας στον κλάδο». Επισήμανε, μάλιστα, ότι αυτό το πετύχαμε χωρίς να υπάρξει, ούτε η ελάχιστη διακινδύνευση της καταβολής των χρημάτων του 2021. Ήμουν ο πρώτος υπουργός, που με την καθοδήγηση και την στήριξη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, «αναδείξαμε την επιδοματοφαγία και την διαχρονική παθογένεια που υπήρχε στο ΟΠΕΚΕΠΕ» είπε ο κ. Λιβανός και σημείωσε: «Στην προσπάθειά μου να αντιμετωπίσω την επιδοματοφαγία αλλάζοντας τον ΟΠΕΚΕΠΕ λοιδορήθηκα, απειλήθηκα - τόσο εγώ όσο και η οικογένεια μου - προπηλακίστηκα, και στο τέλος καταψηφίστηκα».
Απαριθμώντας και αναλύοντας τις σχετικές παρεμβάσεις της θητείας του, ο κ. Λιβανός ανέφερε:
-την προσπάθεια ολοκλήρωσης των Δασικών Σχεδίων Βόσκησης,
-την πρωτοβουλία μετατροπής του ΟΠΕΚΕΠΕ σε Ανεξάρτητη Αρχή,
-τη χρήση του OpenGov για τις αιτήσεις ΟΣΔΕ που σχεδιάστηκε εκείνη την περίοδο,
-την προκήρυξη "ανοιχτών" διαγωνισμών για την επιλογή του Τεχνικού Συμβούλου,
που συνέθεσαν μια δέσμη κρίσιμων μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα αναδιάρθρωναν τον Οργανισμό, και
-τις υπουργικές αποφάσεις που εκδόθηκαν για την αντιμετώπιση της υπέρμετρης και αδικαιολόγητης αύξησης του αριθμού των δηλωθέντων αμνοεριφίων, την υπέρμετρη αύξηση των απαιτήσεων σε δημόσιες εκτάσεις βοσκοτόπων και τη μη νόμιμη μεταβίβαση δικαιωμάτων από το εθνικό απόθεμα, σε συνδυασμό με τους ιδιαίτερα αυξημένους ελέγχους σε όλη τη χώρα έφεραν χειροπιαστά αποτελέσματα και το ελληνικό δημόσιο ανέκτησε από τους επιτήδειους συνολικά 70 εκατομμύρια ευρώ.
«Στο χρονικό διάστημα ενός έτους διαμορφώσαμε και υλοποιήσαμε μια πολιτική μετασχηματισμού του Οργανισμού και καθιέρωσης διαφάνειας σε όλα τα επίπεδα, χωρίς να υπάρξει διακινδύνευση της καταβολής των ενισχύσεων για το έτος 2021» συμπληρώνοντας ότι «δυστυχώς, όμως αυτή η προσπάθεια δεν ολοκληρώθηκε».
Για τους ελέγχους, είπε ότι διενεργήθηκαν συνολικά 57.897 επιτόπιοι διοικητικοί έλεγχοι και 35.312 έλεγχοι με τηλεσκοπική μέθοδο σε 234.261 αγροτεμάχια αποφέροντας 34.403.754 ευρώ το έτος 2021, όταν τα αντίστοιχα ποσά που είχε εισπράξει το υπουργείο τα προηγούμενα έτη απ' τους ελέγχους ήταν 6.392.409 ευρώ το 2017, 7.956.830 ευρώ το 2018, 6.963.231 ευρώ το 2019 και 9.038.383 ευρώ το 2020. «Πετύχαμε έτσι να προειδοποιήσουμε εμπράκτως ότι η διαχρονική ασυδοσία στην κατανομή των αγροτικών κοινοτικών πόρων θα λάβει τέλος, και ότι σταδιακά θα επιτευχθεί μία αλλαγή νοοτροπίας στους ελέγχοντες και τους ελεγχόμενους διά του υποδείγματος» ανέφερε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας ότι «για να μην υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία για τι προθέσεις μου, ξεκίνησαν οι έλεγχοι από την Αιτωλοακαρνανία, με αποτέλεσμα βέβαια να αναλάβω το κόστος των επιλογών μου, όπως στην πορεία προέκυψε».
Η «τεχνική λύση» και οι αντιδράσεις από τους παράγοντες της Κρήτης
Για το θέμα της «τεχνικής λύσης» είπε χαρακτηριστικά: «Ερχόμενος αντιμέτωπος με τους αριθμούς έμεινα εμβρόντητος, καθώς ήταν ηλίου φαεινότερο ότι υπήρχε μια ραγδαία και αφύσικη αύξηση του αριθμού των αμνοεριφίων σε συγκεκριμένες κτηνοτροφικές περιοχές της επικράτειας καθώς, επίσης, και μια τεράστια αύξηση στην κατανομή Εθνικού Αποθέματος», σημειώνοντας ότι στην Κρήτη εμφανιζόταν μια σωρευτική αύξηση των δηλώσεων κατά 708,7%.
Προκειμένου να αντιμετωπιστεί άμεσα το πρόβλημα των ψευδών δηλώσεων και της ψευδούς κατανομής βοσκοτόπων και δικαιωμάτων και καθώς οι ριζικές αλλαγές δεν ήταν εφικτές εκείνη τη στιγμή ενόψει καταβολών του 2021, ο κ. Λιβανός είπε ότι ζήτησε από τους επικεφαλής του ΟΠΕΚΕΠΕ, τους υπηρεσιακούς συνεργάτες και τη νομική υπηρεσία του ΥπΑΑΤ, να ενσωματωθούν κανόνες που θα απέκλειαν στο μέγιστο δυνατό βαθμό την διαστρέβλωση των διαδικασιών, αντιμετωπίζοντας τις μεθοδεύσεις που είχαν διαπιστωθεί. Έτσι, προέκυψε ένα πλέγμα τριών υπουργικών αποφάσεων, «που άλλαξαν πραγματικά το πλαίσιο και έφεραν αμέσως πλούσια αποτελέσματα καθώς εξοικονομήθηκαν περίπου 35.000.000 ευρώ».
Όπως ανέφερε, μάλιστα, ο κ. Λιβανός, με την ανακοίνωση και εφαρμογή των εξυγιαντικών αυτών νομοθετικών επιλογών, δημιουργήθηκαν έντονες εστίες αντίδρασης από πρόσωπα που θίγονταν, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την «επικήρυξή» του σε αφίσες, οι οποίες είχαν αναρτηθεί δημοσίως, καθώς και με την οργάνωση δύο συλλαλητηρίων, όπου μεταξύ των οργανωτών ήταν οι γνωστοί "αγροτοπατέρες" της Κρήτης υπογραμμίζοντας ότι «φυσικά οι αντιδράσεις αυτές δεν επηρέασαν την πολιτική μας».
