Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στη χρηματοδότηση της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, μέσω κοινών μηχανισμών και πιθανώς κοινής έκδοσης χρέους, υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των «27».
Σε συνέντευξή του στο Politico, ο Έλληνας πρωθυπουργός επισήμανε ότι η Ευρώπη βρίσκεται «σε ένα σημείο καμπής», όπου οφείλει να αναλάβει περισσότερη ευθύνη για την ασφάλειά της. «Αν η άμυνα είναι δημόσιο αγαθό, τότε πρέπει να χρηματοδοτείται ευρωπαϊκά», ανέφερε, εξηγώντας ότι χρειάζονται ευρωπαϊκές δομές και κοινή χρηματοδότηση για την ανάπτυξη των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών.
Ο κ. Μητσοτάκης επανέφερε στη συζήτηση την ιδέα της κοινής ευρωπαϊκής δανειοληψίας για τη στήριξη αμυντικών προγραμμάτων, προτείνοντας τη δημιουργία ενός σχήματος ανάλογου με εκείνο που εφαρμόστηκε για το Ταμείο Ανάκαμψης. «Υπάρχει ένας ελέφαντας στο δωμάτιο», είπε χαρακτηριστικά. «Δεν το συζητούμε ανοιχτά, αλλά θα μπορούσαμε να φανταστούμε ένα σχήμα κοινής ευρωπαϊκής δανειοληψίας για την υποστήριξη της άμυνας; Θα το υποστήριζα, υπό την προϋπόθεση ότι τα έργα θα ορίζονται ως ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά».
Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια πρέπει να αξιοποιούνται για δράσεις που δεν μπορούν να υλοποιηθούν αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο, όπως η ανάπτυξη κοινών προμηθειών, νέων τεχνολογιών, drones και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης στον αμυντικό τομέα. «Το ζητούμενο είναι να εξασφαλίσουμε πρόσθετη χρηματοδότηση και να τη συνδέσουμε με όρους που θα μας οδηγήσουν σε καλύτερη προετοιμασία», ανέφερε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, προκειμένου τα κράτη-μέλη να μπορούν να δανειστούν για ένα κοινό πρόγραμμα επανεξοπλισμού. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις παραμένουν διχασμένες για το αν πρέπει να μοιραστούν το χρέος, με χώρες όπως η Ολλανδία να αντιτίθενται σε νέα δανειακά εργαλεία. Το προσχέδιο του κοινού ανακοινωθέντος της Συνόδου προβλέπει ότι η ΕΕ θα δεσμευθεί να «κατευθύνει όλο και περισσότερο τις αμυντικές επενδύσεις προς κοινή ανάπτυξη, παραγωγή και προμήθεια».
Μήνυμα για την πράσινη μετάβαση
Στο δεύτερο σκέλος της συνέντευξης, ο πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα και για την πράσινη μετάβαση, την ώρα που οι ευρωπαϊκές πολιτικές για το κλίμα προκαλούν αντιδράσεις από χώρες που θεωρούν ότι επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητα.
«Ήμουν πάντα ξεκάθαρος: η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας ότι η μετάβαση πρέπει να συνδυάζεται με κοινωνική συνοχή και οικονομική ανταγωνιστικότητα. «Αν δεν υπάρξει ισορροπία, ίσως διαπιστώσουμε ότι τρέχουμε σε λάθος αγώνα», προειδοποίησε.
Επεσήμανε, επίσης, ότι το τελικό στάδιο της ενεργειακής μετάβασης —το τελευταίο 10%-20%— είναι «εξαιρετικά ακριβό» και ότι η Ευρώπη «δεν διαθέτει ακόμη τις τεχνολογίες για να το πετύχει».
