«Θα χρησιμοποιήσουμε κάθε μέτρο για να μην παγιωθεί νέα μεταναστευτική οδός προς την Κρήτη, θα έλεγα και καρότο και μαστίγιο» τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες σε ερώτηση για το μεταναστευτικό και τη στάση της Λιβύης. Για τα εξοπλιστικά ο πρωθυπουργός ανέφερε πως η συνεργασία με τρίτες χώρες για εξοπλιστικά νοείται με χώρες που συμμερίζονται εξωτερική πολιτική και τις πολιτικές ασφάλειας, στέλνοντας μήνυμα στην Τουρκία. «Εμείς ασκούμε στο πεδίο κυριαρχικά δικαιώματα», ξεκαθάρισε.
Ένα από τα κεντρικά θέματα της συνέντευξης ήταν η μεταναστευτική κρίση, με ιδιαίτερη αναφορά στην αύξηση των ροών από την Ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη.
Ο Πρωθυπουργός τόνισε τη σημασία της συζήτησης για τη Λιβύη, τόσο στην άτυπη συνάντηση των χωρών με κοινές απόψεις για το μεταναστευτικό, όσο και στο ίδιο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Για μετανάστευση και Λιβύη: «Είναι θετικό ότι το ζήτημα της Λιβύης συζητήθηκε και το πρωί στην άτυπη συνάντηση αλλά και τη Σύνοδο Κορυφής είχαμε την ευκαιρία μαζί με την Ιταλία ομόλογό μου να ενημερώσουμε τους συναδέλφους μας για την σημαντική αύξηση των ροών και γι΄ αυτήν την καινούρια οδό η οποία φαίνεται να ανοίγει μεταξύ ανατολικής Λιβύης και Κρήτης και είναι θετικό το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε το κίνδυνο από την παγίωση αυτής της κατάστασης και φαίνεται να είναι διατεθειμένη να πάρει μέτρα.
Θα επισκεφθεί τη Λιβύη στις αρχές Ιουλίου, λίγο μετά την επίσκεψη του Έλληνα ΥΠΕΞ, ο αρμόδιος Επιτροπής Μετανάστευσης με τους ομολόγους του από την Ιταλία, την Μάλτα και την Ελλάδα. Θα μεταφέρει το μήνυμα ότι αυτή η πρακτική δεν μπορεί να συνεχίζεται και να εξασφαλίσει συνεννόηση των λιβυκών αρχών για να υπάρχει καλύτερη επιτήρηση των συνόρων.
Η Ελλάδα έχει κινηθεί αυτοτελώς έχοντας στείλει πλοία έξω από τα χωρικά ύδατα τη Λιβύης και όποτε εντοπίζονται βάρκες να ερχόμαστε σε επικοινωνία να αναχαιτίζονται από τις ίδιες λιβυκές αρχές και να επιστρέφουν πίσω στη Λιβύη.
Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέτρα τα οποία έχουμε στη διάθεση μας ως Ελλάδα και ως Ευρώπη, δηλαδή και καρότο και μαστίγιο, προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι αυτή η νέα οδός δεν θα παγιωθεί. Αυτοί που χρησιμοποιούν αυτή την οδό είναι Αιγύπτιοι πολίτες. Αυτοί θα έπρεπε να επιστρέφουν αμέσως στην Αίγυπτο. Θα μεταφερθεί το μήνυμα προς την Αίγυπτο να δέχεται επιστροφές πολιτών της που καταλήγουν στη Ευρώπη χωρίς να δικαιούνται άσυλο, καθώς η Αίγυπτος θεωρείται ασφαλής χώρα».
Στο θέμα της ευρωπαϊκής άμυνας, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στα δύο χρηματοδοτικά εργαλεία που προωθούνται για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της ΕΕ, εκφράζοντας αισιοδοξία για τη συζήτηση περί κοινού δανεισμού.
Για εξοπλιστικά: «Χώρες που στο παρελθόν ήταν στην κατηγορία των φειδωλών, όπως η Δανία και Φινλανδία, αναγνωρίζουν την ανάγκη να υπάρξουν δαπάνες για την άμυνα και συμφωνούν ότι αυτές οι δαπάνες πρέπει να χρηματοδοτηθούν από κάποιο ευρωπαϊκό εργαλείο. Η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που επέμειναν στην χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων έτσι ώστε να μπορούν πρόσθετες δαπάνες για την άμυνα να μην υπολογίζονται στους κανόνες του υπερβολικού ελλείματος και το πετύχαμε γιατί η χώρα μας έχει ενεργοποιήσει την ρήτρα διαφυγής.
Το SAFE είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο, εξετάζουμε το πόσο μπορεί να είναι χρήσιμο στη χώρα μας. Είναι ένα εργαλείο το οποίο ενθαρρύνει κοινές προμήθειες μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και ενδεχομένως να μπορέσουμε να το αξιοποιήσουμε. Αναμένουμε τις τελικές προτάσεις του υπουργείου Άμυνας.
Αν δείτε τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπως είχαν δημοσιευθεί το πρωί, όπως τα παραλάβαμε και όπως είναι τώρα, θα διαπιστώσετε ότι έγινε μία αλλαγή στα συμπεράσματα. Μία και μόνη. Και αυτή η αλλαγή είναι πολύ σημαντική για την Ελλάδα, διότι λέει ξεκάθαρα, αν δεν κάνω λάθος, στον παράγραφο 21, ότι η συνεργασία με τρίτες χώρες νοείται υπό την προϋπόθεση ότι είναι ομονοούσες, αλλά και μια πολύ σημαντική παράμετρο, την οποία προσθέσαμε, ότι συμμερίζονται αυτές οι χώρες τους στόχους της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι μία ακόμα κατοχύρωση, θα έλεγα, στο θεσμικό μας το οπλοστάσιο πια σε επίπεδο αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ότι χώρες οι οποίες θέλουν να συμμετέχουν σε αυτά τα χρηματοδοτικά εργαλεία δεν μπορούν να έχουν, παραδείγματος χάριν, μια πολύ χαμηλή συμμόρφωση με την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ για την αναφορά που η Ελλάδα ήθελα στα συμπεράσματα στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τι αποτέλεσμα μπορεί να έχει, δεδομένου ότι Λιβύη και Τουρκία θέλουν να κάνουν έρευνες στην περιοχή και ενόψει και της επίσκεψης του Υπουργού Εξωτερικών στη Λιβύη, τι μπορούμε να περιμένουμε την επόμενη μέρα στις ελληνολιβυκές σχέσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε:
«Καταρχάς κύριε Αρμένη, είναι θετικό ότι επαναλήφθηκε, κατόπιν αιτήματος της Ελλάδος, το παλαιο λεκτικό, το οποίο χαρακτηρίζει ανυπόστατο και παράνομο το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Σημαντικό ότι αυτό γίνεται σε αυτήν τη συγκυρία, για να στείλουμε ξεκάθαρα ένα μήνυμα προς την Λιβύη, ότι δεν αποδεχόμαστε, όχι ως Ελλάδα, ως Ευρώπη, κανένα τέτοιο τετελεσμένο. Αλλά πρέπει να σας πω, κύριε Αρμένη, γιατί ακούω και πάλι στην Ελλάδα μια κριτική, θα έλεγα, αρκετά επιδερμική και ανυπόστατη, ότι όταν μια χώρα ασκεί τα κυριολεκτικά της δικαιώματα στο πεδίο, όπως έκανε η Ελλάδα, όχι στη θεωρία, στο πεδίο, ουσιαστικά προκηρύσσοντας οικόπεδα και δίνοντας άδειες εξόρυξης νοτίως της Κρήτης, είναι λογικό ενδεχομένως να υπάρχουν και κάποιες αντιδράσεις.
Όμως, χωρίς να έχω ακόμα δει σε μεγάλη λεπτομέρεια αυτό το οποίο ανακοινώθηκε, εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι τα οικόπεδα τα οποία προκηρύχθηκαν σέβονται τη μέση γραμμή. Και αυτό νομίζω ότι είναι μια θετική εξέλιξη. Και σε κάθε περίπτωση η πρόσκληση προς τη Λιβύη, προς όποια αρχή της Λιβύης, εν πάση περιπτώσει, είναι σε θέση να διεξάγει μια τέτοια διαπραγμάτευση, αμφιβάλω αν αυτό μπορεί να γίνει όσο ότι η Λιβύη αποκτήσει μια ενιαία κυβέρνηση, να οριοθετήσουμε θαλάσσιες ζώνες με τη Λιβύη, εξακολουθεί να ισχύει στο ακέραιο.
Και κάτι τελευταίο. Είχε στο παρελθόν η χώρα μας ευκαιρία να κάνει μια τέτοια οριοθέτηση. Δεν την έκανε. Ας το θυμούνται αυτό κάποιοι, οι οποίοι άσκησαν καθήκοντα, είχαν αυτές τις αρμοδιότητες στο παρελθόν. Αντίθετα, εμείς είμαστε αυτοί που οριοθετήσαμε αποκλειστική οικονομική ζώνη και υφαλοκρηπίδα με την Αίγυπτο και με την Ιταλία και που ασκούμε στο πεδίο τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
Για τη Μέση Ανατολή ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε τα εξής: «Καταρχάς πιστεύουμε στη διπλωματία και καλούμε και τώρα όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να διαπραγματευτούν το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σε μια λογική η οποία θα εξασφαλίσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Αυτό νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο ενώνει όλους τους συναδέλφους μου και όχι μόνο. Αλλά η λύση πάλι, το τονίζουμε, πρέπει να είναι διπλωματική και όχι στρατιωτική. Η Ελλάδα επανέφερε ακόμα μια φορά το ζήτημα της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα. Συμπεριλαμβάνεται στα συμπεράσματα, ένα θα έλεγα επιτακτικό αίτημα να τελειώσει επιτέλους αυτή η επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα για να μην την πληρώνουν άμαχοι Παλαιστίνιοι, σε συνδυασμό βέβαια πάντα, να το τονίσω αυτό, με την απελευθέρωση των ομήρων, οι οποίοι είναι ακόμα ζωντανοί.
Και νομίζω ότι τώρα είναι η ώρα να ασκήσουμε τη μέγιστη πίεση στο Ισραήλ, να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση».
Ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε και για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και απάντησε ως εξής: «Δεν σχολιάζω συχνά ζητήματα εσωτερικής επικαιρότητας ευρισκόμενος στο εξωτερικό. Ήμουν όλη μέρα χωρίς τηλέφωνα στη Σύνοδο Κορυφής. Δεν έχω ενημερωθεί πλήρως για το περιεχόμενο της δικογραφίας. Θα το κάνω πολύ σύντομα και όταν πάρω τις αποφάσεις μου θα τις μάθετε».
