Τα θεραπευτικά προγράμματα που λειτουργούν στην Κύπρο για την αντιμετώπιση της εξάρτησης αξιολόγησε το ΚΕΘΕΑ. Ανέλαβε το έργο αξιολόγησης των συνολικά 17 κυπριακών θεραπευτικών δομών το 2015, συμμετέχοντας στον διεθνή διαγωνισμό που προκήρυξε το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου. Η αξιολόγηση αφορούσε την ποιότητα των υπηρεσιών, την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και την κατανόηση του κόστους λειτουργίας τους.
Τα κυπριακά θεραπευτικά προγράμματα αντιπροσωπεύουν ένα αρκετά ανεπτυγμένο φάσμα θεραπευτικών προσεγγίσεων και στόχων: μείωσης της βλάβης, σωματικής αποτοξίνωσης, ψυχικής απεξάρτησης σε προγράμματα διαμονής και ημερήσιας φροντίδας και κοινωνικής επανένταξης. Τα αποτελέσματά της αξιολόγησης ανακοινώθηκαν πρόσφατα στη Λευκωσία από το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου και το ΚΕΘΕΑ, και συνοψίζονται ως εξής:
Ως προς την ποιότητα των υπηρεσιών και τη διαδικασία εφαρμογής των προγραμμάτων, τα κεντρικά ευρήματα είναι:
• Οι εργαζόμενοι στα θεραπευτικά προγράμματα έχουν επαρκή εκπαίδευση που τεκμηριώνεται τόσο από τα τυπικά τους προσόντα όσο και από την πιστοποιημένη εξειδίκευση που διαθέτουν.
• Οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι δουλεύουν σε ένα δημιουργικό περιβάλλον το οποίο προσφέρει ευκαιρίες ανάπτυξης και προσωπική ικανοποίηση, αν και ο βαθμός της ικανοποίησης διαφοροποιείται ανάλογα με τη θέση τού εκάστοτε εργαζόμενου στην ιεραρχία.
• Δεν προκύπτει, σε γενικές γραμμές, κίνδυνος επαγγελματικής εξουθένωσης των εργαζομένων.
Σε ό,τι αφορά το πεδίο αποτελεσματικότητας της θεραπευτικής φροντίδας τα παρακάτω θεμελιώνονται με ισχυρό στατιστικό βάρος:
• Η συμμόρφωση των εξυπηρετουμένων με την προτεινόμενη αγωγή του θεραπευτικού προγράμματος έχει βαρύνουσα σημασία στο αποτέλεσμα που προκύπτει από το σύνολο των μετρήσεων.
• Σε σύγκριση με τα διεθνή στοιχεία, τα άτομα που δέχονται υπηρεσίες απεξάρτησης στην Κύπρο παρουσιάζουν εμφανώς λιγότερα προβλήματα συνδεόμενα τόσο με τη χρήση ουσιών και τη χρήση αλκοόλ όσο και σε σχέση με την επαγγελματική τους κατάσταση.
• Εμφανώς βελτιωμένη είναι η κατάσταση των συμμετεχόντων στα θεραπευτικά προγράμματα όταν φτάνουν στο στάδιο της επανένταξης. Η βελτίωση αφορά σχεδόν όλους τους τομείς που εξετάστηκαν: χρήση ουσιών, υγεία, εργασία, προβλήματα με τον νόμο, οικογένεια, ψυχολογικά προβλήματα.Η εικόνα αυτή αφορά το σύνολο των εξυπηρετούμενων ανεξάρτητα από την ολοκλήρωση ή όχι της θεραπευτικής πορείας.
Στο πεδίο της οικονομικής ανάλυσης τα ευρήματα δείχνουν:
• Μεγάλη διακύμανση στο ύψος του προϋπολογισμού μεταξύ των δομών και ανισομέρειες στην κατανομή της επιχορήγησης, παρόλο που γενικά καταβάλλεται προσπάθεια συνάρτησής της με την κίνηση και τον όγκο υπηρεσιών κάθε δομής.
• Τρεις είναι οι βασικές δομές που χρηματοδοτούνται με μεγάλα ποσά.
• Ως πιο αξιόπιστη πηγή μερικής εκτίμησης του κόστους των υπηρεσιών στην Κύπρο, αναδείχθηκαν οι οικονομικές υπηρεσίες του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Κύπρου.
