Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Μετά από μια σχεδόν αναμενόμενη συζήτηση, το χθεσινό Eurogroup, ολοκληρώθηκε με συμφωνία για την Ελλάδα, με μια δόση-μαμούθ στα 8,5 δις ευρώ και με αόριστες υποσχέσεις για πιθανή μείωση του χρέους μετά το 2018. Πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ ως το 2022 και σχεδόν 2% ως το 2060.
Τι "ξεκλείδωσε" τη δόση;
Η εκπλήρωση και των 140 σκληρών προαπαιτούμενων που είχαν θέσει οι ευρωπαϊκοί θεσμοί άνοιξε την πόρτα για την εκταμίευση της δόσης, διασφαλίζοντας ένα ήρεμο καλοκαίρι για τις αγορές . Μετά την έγκριση από τα κοινοβούλια ορισμένων χωρών, μεταξύ των οποίων και το γερμανικό, ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ εκτίμησε ότι τα κεφάλαια θα είναι διαθέσιμα για την Ελλάδα στις αρχές Ιουλίου. Το ύψος της δόσης προσδιορίστηκε λίγο πάνω από το αυστηρό σενάριο που προέβλεπε εκταμίευση 8 δισ. ευρώ και αρκετά χαμηλότερα από τις επιδιώξεις της Κομισιόν για δόση 9-10 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 7,7 δισ. ευρώ θα δοθούν αρχές Ιουλίου (6,9 αφορούν την αποπληρωμή χρέους και το υπόλοιπο 0,8 για ληξιπρόθεσμες οφειλές στο εσωτερικό). Το 0,8 δισ. θα εκταμιευθεί για ληξιπρόθεσμες οφειλές μετά το καλοκαίρι, αρκεί η Ελλάδα να συμβάλει και αυτή με δικά της μέσα στην εκκαθάριση των οφειλών αυτών.
Πρωτογενή πλεονάσματα
Με τη νέα συμφωνία, η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη για την παρουσίαση πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 και κοντά στο 2% ως το 2060. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν "οδικό" χάρτη που θα επιτρέψει στη χώρα να συμβαδίσει με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ για ρυθμό ανάπτυξης 1% έως το 2060.
Πού θα διοχετευθούν τα 8,5 δις ευρώ;
Μπορεί το ποσό-μαμούθ των 8,5 δις ευρώ να ακούγεται υπερβολικό, όμως στην πραγματικότητα δεν είναι αν αναλογιστεί κανείς τις υποχρεώσεις της Ελλάδας. Από τα 7,7 δις του Ιουλίου τα 6,9 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν για την κάλυψη υποχρεώσεων σε λήξεις ομολόγων και το υπόλοιπο των 800 εκατ. ευρώ αφορά σε πληρωμές ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του δημοσίου (λίγο κάτω από 5 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία).
Τι κέρδισε η Ελλάδα;
Αρχικά, η αναφορά της Λαγκάρντ, την οποία ενίσχυσαν οι τοποθετήσεις του Ντάισελμπλουμ, σχετικά με την αναμονή αποσαφήνισης των μέτρων για το χρέος «τις επόμενες εβδομάδες» και όχι στο τέλος του προγράμματος, αν και αρκούντως ασαφής, μπορεί να καλλιεργήσει προσδοκίες πως το θέμα του χρέους θα συζητηθεί νωρίτερα από το τέλος των γερμανικών εκλογών.
Η Ελλάδα ενδεχομένως κέρδισε και μια πρώτη θετική αντίδραση από πλευράς ΕΚΤ καθώς η απόφαση του Eurogroup, επηρεάζει τις αποφάσεις της σχετικά με την συμμετοχή της χώρας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης QE. «Λαμβάνουμε υπόψη τη συζήτηση στο Eurogroup, την οποία βλέπουμε ως ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση της εξασφάλισης βιωσιμότητας χρέους», ήταν το σχόλιο κύκλων της ΕΚΤ.
Οι ωριμάνσεις
Στο θέμα της επέκτασης των ωριμάνσεων δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή. Η πρόταση η οποία τέθηκε στο τραπέζι στο προηγούμενο Eurogroup για επέκταση των ωριμάνσεων των δανείων του EFSF -μετά το τέλος του προγράμματος και στον βαθμό που χρειαστεί- δεν διαφοροποιήθηκε. Η διατύπωση για επέκταση από 0 έως 15 χρόνια παρέμεινε αμετάβλητη.
Ο ρόλος του ΔΝΤ
Το ΔΝΤ θα εισέλθει στο πρόγραμμα και χρηματοδοτικά επί της αρχής αλλά με την μορφή του "stand by", όταν δηλαδή θα κριθεί ότι είναι βιώσιμο. Η Κριστίν Λαγκάρντ ανακοίνωσε την πρόθεσή της να θέσει ενώπιον του Εκτελεστικού Συμβουλίου πρόταση κατ' αρχήν αποδοχής προγράμματος για την Ελλάδα (approval in principle με stand-by arrangement) . Η απόφαση, όπως είπε, αναμένεται να ληφθεί πριν τις 27 Ιουλίου, για ένα ποσό μικρότερο των 2 δισ. δολαρίων.
Σόιμπλε: Στόχος να σταθεί και πάλι η Ελλάδα στα πόδια της από τα μέσα του 2018
Την ελπίδα να επιτευχθεί ο στόχος του τρέχοντος προγράμματος, να έχει δηλαδή η Ελλάδα την επόμενη χρονιά ένα βιώσιμο χρέος και να αποκτήσει πρόσβαση στις αγορές, εξέφρασε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, σε συνέντευξή του προς τη Deutsche Welle. «Αυτός είναι ο στόχος, να σταθεί και πάλι η Ελλάδα στα πόδια της από τα μέσα του επόμενου χρόνου» όπως είπε.
Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών δηλώνει όμως ότι θα πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά και ότι η Ελλάδα συνεχίζει να έχει δύσκολο δρόμο μπροστά της. «Γι΄αυτό» όπως χαρακτηριστικά λέει «δεν θα πρέπει να δίνουμε στους Έλληνες πολίτες την ψευδαίσθηση ότι όλα έχουν τελειώσει και ότι δεν χρειάζεται να συνεχίσουν στον δρόμο της εξυγίανσης». Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει δρόμο μπροστά της για να οικοδομήσει μια λειτουργική διοίκηση και να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της.
Εκτίμησε, πάντως, ότι παρότι το ΔΝΤ δεν θα έχει καταρχήν πλήρη συμμετοχή, η γερμανική Βουλή δεν θα πρέπει να αποφασίσει εκ νέου για τη βοήθεια προς την Ελλάδα. Και αυτό διότι αφενός δεν πρόκειται για θεμελιώδη αλλαγή του προγράμματος και αφετέρου η Ελλάδα δεν πρόκειται να χρειαστεί καν το σύνολο των 86 δισ. ευρώ που προβλέπει το πακέτο βοήθειας. Το ερώτημα εάν οι αποφάσεις συνιστούν ουσιαστική αλλαγή ή όχι καλείται να απαντήσει τώρα η επιτροπή Προϋπολογισμού της Bundestag.
Ντάισελμπλουμ: Η Ελλάδα ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις της
Την επίτευξη συνολικής συμφωνίας για την Ελλάδα που περιλαμβάνει το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης, την εκταμίευση της επόμενης δόσης, ύψους 8,5 δισ. ευρώ και την αποσαφήνιση των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος, ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ.
Ο κ. Ντάισελμπλουμ είπε πως υιοθετήθηκε ρήτρα ανάπτυξης καθώς «εάν υπάρχει περισσότερη ανάπτυξη τότε θα γίνεται ταχύτερη αποπληρωμή των δανείων και αντίστροφα».
Ο Ολλανδός πρόεδρος είπε ότι η Ελλάδα ανταποκρίθηκε τις προαπαιτούμενες προϋποθέσεις που εξασφαλίζουν τη δημοσιονομική σταθερότητα κατά τα επόμενα χρόνια. Τόνισε ότι ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στο ζήτημα της ανάπτυξης στην Ελλάδα και ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας ελληνικής επενδυτικής τράπεζας, ενώ υπογράμμισε τις διαρθρωτικές αλλαγές που υιοθέτησε η ελληνική κυβέρνηση.
Ως προς το ζήτημα του χρέους, ο Γ. Ντάισελμπλουμ ανέφερε ότι μεταξύ άλλων η ευρωζώνη θα επιμηκύνει τους χρόνους απόσβεσης των δανείων, ενώ η απόσβεση θα εξαρτάται και από τους ρυθμούς ανάπτυξης. Ο Γ. Ντάισελμπλουμ ανέφερε ότι θα υπάρξουν δύο στάδια αποσαφήνισης των μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους. Το πρώτο στάδιο αποσαφήνισης θα πραγματοποιηθεί αρκετά πριν από τη λήξη του προγράμματος του ESM και το δεύτερο στάδιο θα σηματοδοτηθεί , ουσιαστικά, με τη λήξη του προγράμματος του χρόνου το καλοκαίρι, οπότε προβλέπεται, βάσει της συμφωνίας του Μαΐου του 2016, να εφαρμοστούν τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος.
