Της Δήμητρας Μανιφάβα
Σε καθεστώς ομηρείας βρίσκονται οι επιχειρήσεις - προμηθευτές του Δημοσίου, καθώς αυτό φαίνεται να αποτελεί τον μεγαλύτερο κακοπληρωτή. Η πίεση είναι ακόμη μεγαλύτερη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά είναι απόλυτα εξαρτημένες από τις πληρωμές του Δημοσίου και ταυτόχρονα δεν έχουν άλλη πηγή εσόδων, καθώς η πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση είναι εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης European Payment Report 2017 που διενήργησε η σουηδική εταιρεία Intrum Justitia (δραστηριοποιείται στην είσπραξη και διαχείριση απαιτήσεων) ο πραγματικός χρόνος πληρωμών του δημοσίου προς τις επιχειρήσεις ανέρχεται σε 103 ημέρες. Πρόκειται πλέον για τον μεγαλύτερο αριθμό ημερών που παρατηρείται στον δημόσιο τομέα των 29 χωρών που εξέτασε η Intrum Justitia στο πλαίσιο της έρευνας.
Σημειώνεται ότι μέχρι πέρυσι τα πρωτεία κατείχε η Ιταλία (131 ημέρες), η οποία όμως φέτος εμφανίζεται να έχει μειώσει τον μέσο πραγματικό χρόνο αποπληρωμής, σε ό,τι αφορά πάντα τις συναλλαγές του Δημοσίου με τις επιχειρήσεις, στις 95 ημέρες.
Ο συμβατικός χρόνος (ο χρόνος δηλαδή που έχει συμφωνηθεί) πληρωμών δημοσίου προς επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι 80 ημέρες, κάτι που συνεπάγεται ότι υπάρχει μια καθυστέρηση 23 ημερών.
Ο μέσος πραγματικός χρόνος πληρωμών στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων ανέρχεται σε 63 ημέρες (έναντι 62 το 2016), ενώ ο συμβατικός χρόνος είναι 49 ημέρες. Ο χρόνος αυτός, των 63 ημερών, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος μετά την Πορτογαλία (68 ημέρες) που συναντάται στις 29 ευρωπαϊκές χώρες που εξετάζει η έκθεση.
Το 51% των ελληνικών επιχειρήσεων (έναντι 23% που είναι το ευρωπαϊκό μέσο ποσοστό) που συμμετείχαν στην έρευνα της Intrum Justitia δήλωσε ότι θα προχωρούσε σε προσλήψεις προσωπικού εάν οι οφειλέτες πλήρωναν γρηγορότερα τα χρέη τους, ενώ το 48% στην Ελλάδα (έναντι 18% στην Ευρώπη) δήλωσε ότι οι καθυστερήσεις στις πληρωμές έχει ως συνέπεια να προχωρούν σε απολύσεις εργαζομένων τους. Το 74% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα (έναντι 33% στην Ευρώπη) δήλωσε ότι οι καθυστερήσεις στην είσπραξη των απαιτήσεων εμποδίζει την ανάπτυξή τους. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την European Payment Report 2017, οι ελληνικές επιχειρήσεις υποχρεώθηκαν να διαγράψουν συνολικά το 3,9% απαιτήσεών τους, θεωρώντας τες μη εισπράξιμες. Πρόκειται για το τρίτο μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των 29 χωρών που εξετάζονται (το μεγαλύτερο συναντάται στο Ηνωμένο Βασίλειο και είναι 4,7% και ακολουθεί με 4,1% η Βουλγαρία) και αρκετά πάνω από το μέσο ευρωπαϊκό ποσοστό (2,1%).
Δύο στις τρεις επιχειρήσεις στην Ελλάδα θα ήθελαν να λαμβάνεται κάποια πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση του προβλήματος της καθυστέρησης πληρωμών και το 47% θα ήθελε θέσπιση νέας νομοθεσίας.
Η ασυνέπεια του κράτους αλλά και τα οικονομικά προβλήματα που εξακολουθούν να προκαλούν καθευστερήσεις πληρωμών και στις συναλλαγές που έχουν οι επιχειρήσεις μεταξύ τους κατατάσσουν την Ελλάδα πολύ χαμηλά στον δείκτη European Payment Risk Index. Σε μια κλίμακα από -2 έως 2 (όπου το -2 είναι η χειρότερη επίδοση και 2 η καλύτερη) η Ελλάδα βαθμολογείται με -0,66 βαθμούς, στην προτελευταία θέση, πάνω από την Πορτογαλία.
Η έκθεση έρχεται επίσης να επιβεβαιώσει τον γνωστό διαχωρισμό του ευρωπαϊκού Νότου από τον ευρωπαϊκό Βορρά. Οι χώρες όπου παρατηρούνται οι μεγαλύτεροι χρόνοι αποπληρωμής των επιχειρήσεων από το Δημόσιο ή ακόμη και στις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων είναι η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.
Στην αντίπερα όχθη βρίσκονται σκανδιναβικές χώρες, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και πολλές από τις λεγόμενες πρώην ανατολικές χώρες. Εκεί, ο μέσος πραγματικός χρόνος πληρωμής των οφειλών του Δημοσίου προς τις επιχειρήσεις είναι κάτω από 30 ημέρες.
Οι διαφορές Βορρά - Νότου αποτυπώνεται και στις απαντήσεις που έχουν δώσει οι συμμετέχοντες στην έρευνα. Μόλις το 18% των επιχειρήσεων στον Βορρά θεωρούν πως οι καθυστερήσεις στην είσπραξη των απαιτήσεων εμποδίζει την ανάπτυξή τους (έναντι 33% που είναι το μέσο ευρωπαϊκό ποσοστό) και μόλις το 8% πιστεύει πως οι καθυστερήσεις στις πληρωμές μπορεί να οδηγήσουν σε απολύσεις (έναντι 19% που είναι το μέσο κοινοτικό ποσοστό). Το 59% των «βόρειων» θεωρεί πως οι καθυστερήσεις οφείλονται στις ανεπαρκείς διοικήσεις. Ως μέτρα πρόληψης έναντι των κακοπληρωτών οι επιχειρήσεις στον ευρωπαϊκό Βορρά προβαίνουν σε ποσοστό 40% σε έλεγχο της πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών τους ενώ ένα 46% ζητεί προπληρωμή.
Στον Νότο, το 82% θεωρεί ότι αιτία των καθυστερήσεων στις πληρωμές είναι η δυσχερής οικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων. Προπληρωμή ζητεί πλέον το 51%, ενώ το 35% εκτιμά πως οι ταχύτερες πληρωμές θα οδηγούσαν σε περισσότερες προσλήψεις. Τέλος, αν και το 45% γνωρίζει την κοινοτική οδηγία περί καθυστέρησης πληρωμών, μόλις το 18% των επιχειρήσεων «βλέπει» θετικό αποτέλεσμα από την εφαρμογή της.
