Η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούν τις πιο ευνοϊκές από φορολογική άποψη οικονομίες της Ευρώπης, σε αντίθεση με την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Ρωσία που αποτελούν τις λιγότερο ευνοϊκές μεταξύ των επτά μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών.
Η σταθερότητα και η απλότητα είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες που καθιστούν το φορολογικό σύστημα μιας χώρας ευνοϊκό, ενώ οι πιο σημαντικοί παράγοντες που συντείνουν στην φορολογική αβεβαιότητα σχετίζονται με τις συχνές αλλαγές στη φορολογική νομοθεσία και με την ασάφεια και τις παλινδρομήσεις στις αποφάσεις και τις διευκρινιστικές εγκυκλίους των φορολογικών αρχών.
Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από την Ευρωπαϊκή Φορολογική Έρευνα που πραγματοποίησε η Deloitte για 2η χρονιά με τη συμμετοχή φορολογικών στελεχών από 814 εταιρείες από 29 χώρες της Ευρώπης ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνεται για πρώτη φορά και η Ελλάδα. Από την Ελλάδα, συγκεκριμένα συμμετείχαν 18 εταιρείες αντιπροσωπεύοντας το 2,2% του συνολικού Ευρωπαϊκού δείγματος. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 2014.
Ελλάδα: Παράγοντες που αυξάνουν την ανταγωνιστικότητα
Η πλειοψηφία των Ελλήνων ερωτηθέντων (84,6%) απάντησε ότι η περισσότερη βεβαιότητα για το μέλλον του φορολογικού συστήματος έχει το μεγαλύτερο θετικό αντίκτυπο στην εμπορική ανταγωνιστικότητα της χώρας. Σύμφωνη σε αυτό βρίσκεται και η Ευρώπη με ποσοστό 46,1%. Ακολουθούν η «απλοποίηση του φορολογικού συστήματος» στη 2η θέση (61,5%) και οι παράγοντες «προβλέψιμη και συνεργάσιμη φορολογική αρχή», και «βελτιωμένα φορολογικά κίνητρα» στην 3η θέση (23,1%).
Η Μαρία Τρακάδη, Επικεφαλής του Φορολογικού τμήματος της Deloitte Ελλάδος δήλωσε: «O καινούργιος φορολογικός νόμος χαρακτηρίζεται από απλότητα και είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, το γεγονός ότι δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες και διευκρινίσεις σε αρκετά σημαντικά σημεία του, δημιουργεί ανησυχία στα στελέχη. Τα φορολογικά τμήματα των εταιρειών επιθυμούν σταθερή φορολογική νομοθεσία, καθώς πιστεύουν ότι αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμπορική ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας. Δεν επιθυμούν την αβεβαιότητα, επικροτούν την απλότητα και τονίζουν την ανάγκη για φορολογικά κίνητρα και για συνεργασία με τις φορολογικές αρχές ώστε να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της χώρας μας».
Προκλήσεις για την επιχειρηματικότητα
Η συντριπτική πλειοψηφία (92,3%) των ερωτηθέντων θεωρεί ότι υπάρχει φορολογική αβεβαιότητα στη χώρα, χαρακτηρίζοντάς την ως τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν στη δουλειά τους. Οι δύο κύριες αιτίες φορολογικής αβεβαιότητας είναι οι «ασαφείς, αντιφατικές ή ελλιπείς οδηγίες των Φορολογικών αρχών» (84,6%) και οι «συχνές αλλαγές στη νομοθεσία» (76,9%). Αντίστοιχα, για τους Ευρωπαίους, οι «συχνές αλλαγές στη νομοθεσία» με ποσοστό 70,2% θεωρούνται ως η κύρια αιτία φορολογικής αβεβαιότητας.
Η απάντηση των φορολογικών στελεχών στο σχέδιο δράσης BEPS
Τα αποτελέσματα από την Ελλάδα δείχνουν ότι 53,9% των στελεχών θεωρούν το σχέδιο δράσης BEPS του ΟΟΣΑ σημαντικό για το φορολογικό τους τμήμα. Παρόλα αυτά μόνο το 23,1% δηλώνουν ότι έχουν λάβει μέτρα για την ομαλή προσαρμογή τους, δίνοντας προτεραιότητα στην τιμολόγηση ενδοομιλικών συναλλαγών άυλων περιουσιακών στοιχείων με 33,3% (στην Ευρώπη το 9,9% δίνει προτεραιότητα στον συγκεκριμένο παράγοντα) και στην τεκμηρίωση τιμολόγησης ενδοομιλικών συναλλαγών με 66,7% (στην Ευρώπη το 44% δίνει προτεραιότητα στον συγκεκριμένο παράγοντα).
Η κ. Τρακάδη προσθέτει: «Ο σαφής στόχος των G20 να επιτύχουν φορολογική δικαιοσύνη εξαλείφοντας τις ευκαιρίες Διάβρωσης της Φορολογικής Βάσης και Μεταφοράς Κερδών (BEPS) μέσω μιας ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής στρατηγικής προσθέτει αναπόφευκτα περαιτέρω αβεβαιότητα, ακόμη και αν οι στόχοι τους είναι απολύτως κατανοητοί. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το σχέδιο δράσης του ΟΟΣΑ για τη BEPS θα επηρεάσει τις επιχειρήσεις στις περισσότερες χώρες. Για παράδειγμα, το 80% και 65% των εταιρειών στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία, αντίστοιχα, θεωρούν ότι είναι σημαντικό για το φορολογικό τους τμήμα και έχουν ήδη αρχίσει να προετοιμάζουν πλάνο για τον αντίκτυπο του σχεδίου. Αυτό που αναγνωρίζεται από την πλειοψηφία των στελεχών είναι ότι θα αυξηθεί το κόστος φορολογικής συμμόρφωσης καθώς θα επηρεαστεί η στρατηγική της εταιρείας.»
Η φορολογία στο προσκήνιο
Στην Ελλάδα, οι Φορολογικές αρχές εστιάζουν τους ελέγχους τους στον εταιρικό φόρο εισοδήματος, σύμφωνα με το 76,9% των ερωτηθέντων (στην Ευρώπη το ποσοστό ανέρχεται στο 59,3%), στις Ενδοομιλικές συναλλαγές και τη διεθνή φορολογία για το 38,5% των ερωτηθέντων (στην Ευρώπη 40,1%) και στον Φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, όπως απάντησε το 30,8% (στην Ευρώπη 26,1%).
