Toυ ΑΝΕΣΤΗ ΝΤΟΚΑ
Η «αυτοκάθαρση» της χρηματιστηριακής αγοράς στα χρόνια του ευρώ και μετά τη «φούσκα» του 1999 είναι σε πλήρη εξέλιξη. Οι περισσότερες επιχειρήσεις που παρέμειναν εισηγμένες αντιλήφθηκαν ότι με την κορύφωση της κρίσης και έχοντας ήδη πολυετείς ζημιογόνους χρήσης δεν θα μπορούσαν να ζητήσουν νέα κεφάλαια από τους επενδυτές, που ήδη μετρούν τις απώλειες μιας ζωής εάν αναλογιστούμε μόνο τα κεφάλαια που έχασαν από τις μετοχές «φούσκες». Ετσι πολλές εταιρείες αποφάσισαν είτε να αποχωρήσουν μέσω δημόσιων προτάσεων, αφού είχαν χαμηλές αποτιμήσεις, είτε οι περισσότερες εξ αυτών που είχαν καταστεί ήδη χρεοκοπημένες στα χρόνια της ύφεσης να διαγραφούν οριστικά από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Είναι αξιοσημείωτο ότι από το 1999 μέχρι και σήμερα έχουν διαγραφεί συνολικά 222 επιχειρήσεις και αναμένεται ώς το τέλος της χρονιάς να προστεθούν τουλάχιστον άλλες 3 εισηγμένες (Kleemann Hellas, Σωληνουργεία Κορίνθου και Ελληνικά Καλώδια) ανεβάζοντας το τελικό αποτέλεσμα στις 225 εισηγμένες. Πρόκειται για συγκλονιστικό νούμερο εάν συνυπολογίσουμε ότι από το 1999 μέχρι και σήμερα έχουν εισαχθεί ακριβώς 178 εταιρείες.
Ταυτόχρονα, όμως, το Χρηματιστήριο κατέστη φτωχότερο σε φήμη και κεφαλαιοποίηση, καθώς έχουν απομείνει μόλις 2 εισηγμένες (ΟΤΕ, Μινωικές Γραμμές) που ελέγχονται από ξένα κεφάλαια, όταν το 2001 η Αθήνα συγκέντρωνε 15 θυγατρικές πολυεθνικών επιχειρήσεων. Η τελευταία έξοδος θυγατρικής πολυεθνικής αφορούσε την τσιμεντοβιομηχανία ΑΓΕΤ-Ηρακλής. Ουσιαστικά, δύο είναι οι βασικοί λόγοι που υπήρξε αυτή η μαζική έξοδος εταιρειών που ελέγχονταν από ξένα κεφάλαια. Ο πρώτος λόγος είναι η πολιτική των μητρικών εταιρειών, η οποία από τις αρχές του 21ου αιώνα επιλέγουν να διατηρούν μόνο τη μητρική εταιρεία σε ένα από τα μεγάλα χρηματιστήρια της δυτικής Ευρώπης και όχι σε περιφερειακές αγορές όπως είναι η Αθήνα. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι οι χαμηλές αποτιμήσεις των μετοχών εξαιτίας της κατρακύλας του Χ.Α. ευνόησε την υποβολή δημόσιων προτάσεων από τους πολυεθνικούς ομίλους οι οποίοι εκμεταλλεύθηκαν το χαμηλό κόστος και απέκτησαν το 100% των θυγατρικών τους με πολύ χαμηλότερο τίμημα συγκριτικά με την αξία των εταιρειών που είχαν πρωτοεισαχθεί στο Χρηματιστήριο.
Τα παραδείγματα Παπαστράτος - Ρhilip Μorris, Vodafone - Ρanafon - Vodafone UΚ, Κωτσόβολος - Dixons, Ιnteramerican - Εureko, Παυλίδης - Κraft Foods, Χάλυψ - Ciments Francais, Ρόκας - Iberola, Φοίνιξ - Groupama, ΑΒ Βασιλόπουλος - Delhaize, Δέλτα Παγωτού - Nestle, Credit Agricole - Εμπορική κ.ά., στο παρελθόν, είναι ενδεικτικά. Σημαντική χρονιά για τις εξαγορές ήταν το 2006, καθώς τότε ο νέος νόμος για τις δημόσιες προσφορές επιτάχυνε τις εξελίξεις. Ετσι, τη χρονιά εκείνη αποχώρησαν από το Χ.Α. 41 εταιρείες, για να ακολουθήσουν 18 το 2007 και 13 το 2008.
Αν και οι αξίες στα χρηματιστήρια μεταβάλλονται ραγδαία, το βέβαιον είναι ότι εταιρείες όπως οι Ελαΐς, Παπαστράτος, Panafon, Interamerican, ΑΒ Βασιλόπουλος, Γερμανός, Βαρυτίνης, Cosmote, Chipita αποτελούν παραδείγματα που διά της απουσίας τους κατέστησαν φτωχότερη την ελληνική αγορά.
Ιστορικά η διαδικασία οριστικών διαγραφών μετοχών από το χρηματιστηριακό ταμπλό ξεκίνησε στις 2 Φεβρουαρίου 2006 επί προεδρίας Σπύρου Καπράλου στο Χρηματιστήριο και Αλέξιου Πιλάβιου στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Οι πρώτες που διεγράφησαν παρουσίαζαν σοβαρά οικονομικά προβλήματα από τη δεκαετία του 1990. Πρόκειται για τις εξής εταιρείες: ΔΑΝΕ, Θεσσαλική, Δάριγκ, Cosmos, Globe, Ipirotiki Software & Publications, Connection, Datamedia, Ευρωπαϊκή Τεχνική, Τεχνοδομή και Δυναμική Ζωή. Σύμφωνα με τη χρηματιστηριακή νομοθεσία, η διαγραφή μιας εισηγμένης μπορεί να αποφασιστεί εάν υπάρχει αβεβαιότητα για τη συνέχιση της δραστηριότητας της επιχείρησης ή απειλείται οριστικά η ομαλή διαπραγμάτευση της μετοχής.
