Σε σκληρό μπρα ντε φερ μεταξύ Αμερικανών και Ευρωπαίων εξελίσσεται το ζήτημα της προστασίας των σημάτων πιστοποίησης (ΠΟΠ, ΠΓΕ) των αγροτικών προϊόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και δη των γαλακτοκομικών, στο πλαίσιο των συζητήσεων για τη Συμφωνία Διατλαντικής Εταιρικής Σχέσης Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP), με την ελληνική κυβέρνηση να φέρεται να εξετάζει ακόμα και το ενδεχόμενο να θέσει βέτο.
Όπως αναφέρεται σε πρόσφατο δημοσίευμα του Euractiv, το οποίο επικαλείται έγγραφο του ελληνικού υπουργείου Οικονομίας, η ελληνική πλευρά δεν είναι αισιόδοξη για το μέλλον της συμφωνίας εξαιτίας της άτεγκτης αμερικανικής στάσης.
Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να θέσει βέτο στην TTIP, έχοντας σοβαρές επιφυλάξεις για το αν η συμφωνία εξασφαλίζει τις λεγόμενες «γεωγραφικές ενδείξεις» σε μια σειρά από αγροτικά προϊόντα, με αιχμή τη φέτα.
«Δεν υπάρχουν ενδείξεις πως μπορούμε να προχωρήσουμε στην υπογραφή της συμφωνίας, αφού η αμερικανική πλευρά φαίνεται να μην είναι διατιθεμένη να προχωρήσει στους απαραίτητους συμβιβασμούς προκειμένου να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις σε μια σειρά από τομείς», αναφέρεται στο έγγραφο, όπως επικαλείται το δημοσίευμα.
Το κατά πόσο, πάντως, η Αθήνα θα προχωρήσει σε μια τέτοια μονομερή ενέργεια δεν έχει επιβεβαιωθεί από το υπουργείο Οικονομίας. Σε κάθε περίπτωση η στάση που κρατά η Ελλάδα επί του συγκεκριμένου ζητήματος είναι σκληρή. Μάλιστα, την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων στο πλαίσιο των διεθνών εμπορικών συμφωνιών φέρνει ως ξεχωριστό ειδικό θέμα στο τραπέζι του σημερινού Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας η Ελλάδα, ενώ ο αρμόδιος υπουργός Βαγγέλης Αποστόλου έχει και κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ευρωπαίο επίτροπο Φιλ Χόγκαν για το ίδιο ζήτημα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη σπουδαιότητα του ζητήματος περί προστασίας των ΠΟΠ στα γαλακτοκομικά αναφέρθηκε σε πρόσφατο δημοσίευμά του και το αμερικανικό περιοδικό «Politico», το οποίο μάλιστα έφερε τον τίτλο «η Διατλαντική Συμφωνία θα μπορούσε να βαλτώσει... από τη φέτα», ενώ το άρθρο αναφέρεται στην επιμονή των Ηνωμένων Πολιτειών να μην αλλάξουν τις προβλέψεις τους για τα τρόφιμα ΠΟΠ.
Από πλευράς των ΗΠΑ, πάντως, και δη του κλάδου των γαλακτοκομικών, ενδεχόμενη αναγνώριση των ΠΟΠ φαντάζει αδύνατη. Πρόσφατα, μάλιστα, με κοινή επιστολή που υπογράφουν 26 γερουσιαστές και την οποία απέστειλαν στον Μάικλ Φρόμαν, αρμόδιο διαπραγματευτή των ΗΠΑ, επισημαίνουν την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι περιοριστικές απαιτήσεις πιστοποίησης για τις εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων των ΗΠΑ καθώς και οι προσπάθειες της Ε.Ε. για να «απολαμβάνει» την αποκλειστική χρήση των ονομάτων των τροφίμων.
Η αμερικανική γαλακτοβιομηχανία εξήρε την εν λόγω επιστολή και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο πρόεδρος και CEO του International Dairy Food Association, Jim Mulhern, «ονόματα όπως η φέτα και η παρμεζάνα ανήκουν σε όλους, όχι μόνο σε μια μικρή ομάδα παραγωγών στην Ευρώπη», προσθέτοντας ότι «η επιδίωξη της Ε.Ε. να αποκτήσει αποκλειστικά δικαιώματα σε αυτά τα ονόματα είναι εντελώς αδικαιολόγητη». Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι «είναι σωστό που το ζήτημα συμπεριελήφθη στο γράμμα των γερουσιαστών, καθώς το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε οποιαδήποτε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τους Ευρωπαίους».
Τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν δεσμευτεί να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις TTIP φέτος. Ωστόσο, τρεις αμερικανικές γαλακτοκομικές οργανώσεις, οι National Milk Producers Federation, U.S. Dairy Export Council και International Dairy Food Association, εκφράζουν την ανησυχία ότι αυτά τα κρίσιμα θέματα που αφορούν τον κλάδο τους δεν θα μπορέσουν να επιλυθούν καταλλήλως και εντός του εν λόγω χρονοδιαγράμματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με την τελευταία έρευνα World Trade Institute, η οποία έγινε για λογαριασμό του αμερικανικού εμπορικού επιμελητηρίου που δραστηριοποιείται στην Ε.Ε., η διατλαντική συμφωνία αναμένεται να ενισχύσει εφάπαξ κατά 0,4% το ελληνικό ΑΕΠ και τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ κατά 13%.
Ειδικότερα, οι ελληνικοί τομείς γεωργίας, αλιείας και υλοτομίας προβλέπεται ότι θα αυξήσουν τις εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ κατά 81 εκατ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές του τομέα επεξεργασμένων τροφίμων κατά 99 εκατ. ευρώ.
Παρέμβαση της ΠΑΣΕΓΕΣ
Την πλήρη προστασία της φέτας στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες ζητεί και η ΠΑΣΕΓΕΣ, επισημαίνοντας σε επιστολή-παρέμβαση του προέδρου Τζανέτου Καραμίχα, προς τον πρωθυπουργό και τους συναρμόδιους υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης, Οικονομίας και Εξωτερικών, ότι «η φέτα αποτελεί το πλέον σημαντικό, εθνικής σημασίας επώνυμο, εξαγωγικό προϊόν ονομασίας προέλευσης, το οποίο εξάγεται σε πάνω από 50 χώρες, με αξία εξαγωγών που το 2015 ξεπέρασε τα 300 εκατ. ευρώ».
