Ένα νέο μοντέλο φορολογικής αντιμετώπισης, που θα επιβραβεύει με συγκεκριμένα κίνητρα τους φορολογούμενους οι οποίοι τηρούν με συνέπεια τις υποχρεώσεις τους, προτείνει η Διαρκής Επιστημονική Επιτροπή Φορέων της Αγοράς. Κεντρική ιδέα της πρότασης είναι η θεσμοθέτηση ενός «Καθεστώτος Συνεπούς Φορολογουμένου», με την ένταξη σε αυτό να πραγματοποιείται βάσει σαφών, αντικειμενικών και επαληθεύσιμων κριτηρίων.
Η πρόταση κατατίθεται ενόψει των επικείμενων αλλαγών στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών, οι οποίες αναμένεται να παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στο σχετικό υπόμνημα που διαβίβασε η Επιτροπή στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών περιλαμβάνεται ένα ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων, με βασικό άξονα την επιβράβευση της φορολογικής συνέπειας.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται φορολογικά κίνητρα για τους συνεπείς, παράλληλα με τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των επιχειρήσεων, η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, καθώς και η διατήρηση σταθερού του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας που συνδέεται με την αγορά ακινήτων.
Ποιοι θα θεωρούνται συνεπείς
Η ένταξη στο προτεινόμενο καθεστώς θα μπορούσε να βασίζεται σε ένα σύνολο μετρήσιμων παραμέτρων. Στα κριτήρια θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται η έγκαιρη υποβολή φορολογικών δηλώσεων, η εμπρόθεσμη εξόφληση των φορολογικών υποχρεώσεων ή η τήρηση ενεργών ρυθμίσεων, καθώς και η απουσία σοβαρών φορολογικών παραβάσεων.
Παράλληλα, θα μπορούσε να αξιολογείται ο βαθμός συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις του myDATA και τις υπόλοιπες ψηφιακές διαδικασίες, η συνέπεια ως προς τις ασφαλιστικές εισφορές, αλλά και το συνολικό ιστορικό των συναλλαγών. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα μπορούσε να δίνεται στην απουσία επαναλαμβανόμενων ή συστηματικών ενδείξεων παραβατικότητας.
Η λογική πίσω από το μοντέλο είναι ότι η φορολογική διοίκηση θα πρέπει να αξιοποιεί όσο το δυνατόν περισσότερα πραγματικά και διαθέσιμα στοιχεία για την οικονομική δραστηριότητα κάθε επιχείρησης ή επαγγελματία. Όσο πληρέστερη είναι η εικόνα που διαθέτει η ΑΑΔΕ για έσοδα, δαπάνες και συναλλαγές, τόσο περιορίζεται η ανάγκη προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος μέσω τεκμαρτών μεθόδων.
Φορολογικά κίνητρα με βάση την πραγματική δραστηριότητα
Η προτεινόμενη φιλοσοφία μετατοπίζει το βάρος από την απλή τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεων στη σύνδεση των φορολογικών ελαφρύνσεων με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Στο πλαίσιο αυτό, μεταξύ των κινήτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται η μείωση της προκαταβολής φόρου, η παροχή κινήτρων για την επανεπένδυση κερδών, καθώς και πρόσθετες ελαφρύνσεις για επενδύσεις σε πράσινες και ψηφιακές τεχνολογίες. Παράλληλα, η αύξηση της απασχόλησης θα μπορούσε να λειτουργεί ως πρόσθετο κριτήριο για την παροχή φορολογικών κινήτρων.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που δεν θα περιορίζεται στην επιβράβευση της φορολογικής συνέπειας, αλλά θα ενθαρρύνει παράλληλα τις επιχειρήσεις να επενδύουν, να αυξάνουν το προσωπικό τους και να διοχετεύουν μέρος των κερδών τους ξανά στην παραγωγική δραστηριότητα.
Ποιες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να επωφεληθούν
Το νέο μοντέλο θα μπορούσε να αφορά ένα ευρύ φάσμα επιχειρήσεων και επαγγελματιών. Ιδιαίτερη θέση έχουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που εμφανίζουν σταθερή φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια, προχωρούν σε επενδύσεις, ενισχύουν το ανθρώπινο δυναμικό τους και επανεπενδύουν τα κέρδη τους.
Παράλληλα, το προτεινόμενο πλαίσιο θα μπορούσε να λειτουργήσει υποστηρικτικά για ελεύθερους επαγγελματίες με περιορισμένη πραγματική οικονομική δραστηριότητα, για νέες και νεοφυείς επιχειρήσεις, αλλά και για επιχειρήσεις που βασίζουν τη λειτουργία τους σε μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται επιχειρήσεις που προχωρούν σε επενδύσεις με πράσινο ή ψηφιακό αποτύπωμα.
Ένα ενδεικτικό παράδειγμα
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί μια βιοτεχνική επιχείρηση τροφίμων που απασχολεί 40 εργαζομένους. Εφόσον αυξήσει το προσωπικό της σε 46 άτομα, προχωρήσει στην αγορά νέου μηχανολογικού εξοπλισμού, τηρεί με συνέπεια όλες τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις και δεν εμφανίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές ή σοβαρές παραβάσεις, θα μπορούσε, βάσει ενός τέτοιου συστήματος, να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα συνδυασμό φορολογικών κινήτρων.
Αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν μειωμένη προκαταβολή φόρου, χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση ως αποτέλεσμα της αύξησης της απασχόλησης, πρόσθετα κίνητρα για την επανεπένδυση των κερδών και συνολική μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης.
Με αυτόν τον τρόπο, το προτεινόμενο «Καθεστώς Συνεπούς Φορολογουμένου» επιχειρεί να μετατρέψει τη φορολογική συμμόρφωση από μια απλή υποχρέωση σε παράγοντα που δημιουργεί απτά οικονομικά οφέλη. Η βασική φιλοσοφία είναι ένα πιο ανταποδοτικό φορολογικό σύστημα, στο οποίο η συνέπεια, η διαφάνεια, οι επενδύσεις και η δημιουργία θέσεων εργασίας θα μπορούν να μεταφράζονται σε συγκεκριμένα φορολογικά κίνητρα.
Οι προτάσεις
Οι κυριότερες προτάσεις της Επιτροπής αφορούν:
- Τη σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των νομικών προσώπων, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, των επενδύσεων και της επανεπένδυσης των κερδών.
- Στοχευμένη μείωση της προκαταβολής φόρου και σύνδεσή της με τις επενδύσεις, την απασχόληση και την τεκμηριωμένη αναπτυξιακή δραστηριότητα.
- Πλήρης ή σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με προτεραιότητα στα υποκαταστήματα.
- Μείωση των επιβαρύνσεων, με έμφαση στις νέες προσλήψεις και στις επιχειρήσεις έντασης εργασίας.
- Αύξηση της φορολογικής ελάφρυνσης για τους νέους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις κατά τα πρώτα βήματα της δραστηριότητάς τους (άρθρο 29 παρ. 2 του ΚΦΕ), από 10.000 σε 20.000 ευρώ.
- Κατάργηση ή ουσιαστική αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ελευθέρων επαγγελματιών.
- Ταχύτερες επιστροφές φόρων και αυτοδίκαιη τοκοφορία, προκειμένου να μειωθεί η πραγματική οικονομική επιβάρυνση που προκαλείται από καθυστερημένες επιστροφές φόρων.
- Επανεξέταση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης στην κατεύθυνση μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.
- Μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης για συγκεκριμένες επενδύσεις που εντάσσονται στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, προκειμένου να αποτελέσει κίνητρο.
- Σταδιακή κατάργηση των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης, για φορολογουμένους που επιβαρύνονται λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων.
- Παράταση της δυνατότητας συμψηφισμού των φορολογικών ζημιών με μελλοντικά φορολογητέα κέρδη.
- Αύξηση της έκπτωσης φόρου για έγκαιρη υποβολή δήλωσης και εξόφληση έως τις 31 Ιουλίου.
- Βελτιώσεις στο καθεστώς για τον επαναπατρισμό και την προσέλκυση φορολογουμένων, με διευκόλυνση της υπαγωγής στο ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς.
- Κίνητρα (φορολογικές ελαφρύνσεις) για επανεπένδυση επιχειρηματικών κερδών.
- Αλλαγή της φορολογικής μεταχείρισης των εισοδημάτων από ακίνητα, με στόχο την ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης.
- ΕΝΦΙΑ – εκσυγχρονισμός της φορολογίας ακίνητης περιουσίας.
- Αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης από 6 σε 8 ευρώ.
- Περαιτέρω παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις οικοδομές και του φόρου υπεραξίας ακινήτων.
