Σημαντικά καλύτερη εικόνα από τους στόχους του προϋπολογισμού καταγράφουν τα δημόσια οικονομικά κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να διαμορφώνεται στα 3,65 δισ. ευρώ και το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού να επιστρέφει σε θετικό έδαφος, παρά το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός προέβλεπε έλλειμμα για την ίδια περίοδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού σε τροποποιημένη ταμειακή βάση για το διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού κατέγραψε πλεόνασμα 103 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 2,176 δισ. ευρώ που είχε ενσωματωθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, το αποτέλεσμα παραμένει χαμηλότερο από το αντίστοιχο περυσινό διάστημα, όταν είχε καταγραφεί πλεόνασμα 1,875 δισ. ευρώ.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στο πρωτογενές αποτέλεσμα, το οποίο διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 3,65 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον στόχο των 1,243 δισ. ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, το μέγεθος παραμένει χαμηλότερο από το πρωτογενές πλεόνασμα των 5,343 δισ. ευρώ που είχε επιτευχθεί κατά το αντίστοιχο πεντάμηνο του 2025.
Οι παράγοντες που επηρέασαν το αποτέλεσμα
Η εικόνα του πλεονάσματος επηρεάζεται από μια σειρά ετεροχρονισμών πληρωμών και πρόωρων εισπράξεων, οι οποίοι ενισχύουν τα ταμειακά αποτελέσματα χωρίς να μεταβάλλουν κατ’ ανάγκη τη δημοσιονομική εικόνα της Γενικής Κυβέρνησης.
Συγκεκριμένα, στα στοιχεία περιλαμβάνονται:
- 31 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών για εξοπλιστικά προγράμματα,
- 473 εκατ. ευρώ από μεταφορά επενδυτικών πληρωμών σε μεταγενέστερο χρόνο,
- 64 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης,
- 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό,
- 884 εκατ. ευρώ από πρόωρες εισροές πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ),
- 574 εκατ. ευρώ από πρόωρα ταμειακά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Αφαιρώντας την επίδραση των παραπάνω παραγόντων, η πραγματική υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων του προϋπολογισμού περιορίζεται στα 246 εκατ. ευρώ.
Ταμειακό και δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν είναι το ίδιο
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνει ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε ταμειακή βάση δεν ταυτίζεται με το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους, καθώς οι δύο μετρήσεις ακολουθούν διαφορετική λογιστική αποτύπωση.
Παράλληλα, τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν αφορούν αποκλειστικά την Κεντρική Διοίκηση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης. Ως εκ τούτου, δεν περιλαμβάνουν τα αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), τα οποία συνυπολογίζονται κατά την τελική αποτύπωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος της χώρας.
Η επίδραση της Εγνατίας Οδού
Σημειώνεται επίσης ότι στα έσοδα του Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν τα ποσά που συνδέονται με την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων αξόνων της για περίοδο 35 ετών. Η σύμβαση, η οποία κυρώθηκε με τον νόμο 5260/2025, αφορούσε τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου και συνέβαλε στην ενίσχυση των εσόδων κατά τους πρώτους μήνες του έτους.
Παρά τους λογιστικούς και χρονικούς παράγοντες που επηρέασαν την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η εικόνα του πρώτου πενταμήνου δείχνει ότι τα δημόσια οικονομικά κινούνται εντός των δημοσιονομικών στόχων, διατηρώντας περιθώρια ασφαλείας έναντι των προβλέψεων του προϋπολογισμού για το 2026.
Ειδικότερα:
ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής, αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο, καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε με ισόποση επιστροφή φόρου.
Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατ. ευρώ, αποδόθηκε εκ νέου στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».
Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 30.216 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2.528 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Η υπερεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως στην είσπραξη, κατά τον μήνα Απρίλιο, της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ύψους 884 εκατ. ευρώ, η οποία είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί τον Ιούνιο 2026, καθώς και στα αυξημένα έσοδα ΠΔΕ κατά 574 εκατ. ευρώ.
Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 28.031 εκατ. ευρώ, και περιλαμβάνουν: (α) το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε και (β) το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό που είχε προβλεφθεί να εισπραχθεί στο τέλος του 2025. Αν εξαιρεθούν τα ανωτέρω ποσά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 27.590 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 171 εκατ. ευρώ ή 0,6% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :
Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 12.340 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 650 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι αν εξαιρεθεί το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της ανωτέρω σύμβασης παραχώρησης, τα έσοδα από ΦΠΑ είναι αυξημένα κατά 344 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 2.584 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 224 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1.509 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 31 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 8.849 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 7 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων: ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 211 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 105 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος μειωμένοι κατά 99 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 23 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 2 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
III. Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 3.319 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.306 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της νωρίτερης είσπραξης ποσού 884 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως προαναφέρθηκε. Επιπλέον, ποσό 2.279 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 412 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
IV. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 1.098 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνουν το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε. Εξαιρουμένου αυτού, τα ανωτέρω έσοδα ανήλθαν σε 792 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 278 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
V. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 1.178 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 258 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 240 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 162 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 3.435 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 231 εκατ. ευρώ από τον στόχο (3.204 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.
Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2.519 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 574 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (1.945 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Ειδικότερα τον Μάιο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5.040 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 418 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 5.367 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 289 εκατ. ευρώ ή 5,7% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :
Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2.342 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 91 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 561 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 44 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 195 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 11 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 1.763 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 192 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 161 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων αυξημένος κατά 7 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 25 εκατ. ευρώ.
II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 4 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
III. Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 191 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 99 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 181 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 99 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
IV. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 110 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 16 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
V. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 202 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 40 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 26 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 14 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 834 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 25 εκατ. ευρώ από τον στόχο (809 εκατ. ευρώ).
Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 208 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 113 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (95 εκατ. ευρώ).
Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 ανήλθαν στα 30.112 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 250 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (29.863 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 3.019 εκατ. ευρώ.
Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται αυξημένες κατά 723 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις είναι οι ακόλουθες:
Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ύψους 825 εκατ. ευρώ,
Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης ύψους 1.159 εκατ. ευρώ,
Η επιχορήγηση ύψους 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων,
Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 520 εκατ. ευρώ,
Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 169 εκατ. ευρώ,
Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατ. ευρώ για την πληρωμή του FUEL PASS.
Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 4.185 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 473 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2025 κατά 456 εκατ. ευρώ.
Επισημαίνεται ότι τον μήνα Μάιο έλαβαν χώρα οι δαπάνες για τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ΑΕ και της ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ ΑΕ ύψους 1.289 εκατ. ευρώ και 259 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, οι οποίες ως χρηματοοικονομικές συναλλαγές είναι δημοσιονομικά ουδέτερες
