Την άνοιξη, περίπου 7 εκατομμύρια φορολογούμενοι θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου που κατέχουν, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Μέσω της ειδικής πλατφόρμας, θα πρέπει να γνωστοποιήσουν αν το ακίνητο αποτελεί κύρια κατοικία και ιδιοκατοικείται, εξοχική κατοικία, εάν είναι μισθωμένο, κενό ή δωρεάν παραχωρούμενο.
Το νέο Μητρώο δημιουργεί για πρώτη φορά μια ενιαία βάση δεδομένων με όλα τα κρίσιμα στοιχεία που αφορούν την ιδιοκτησία και τη χρήση των ακινήτων. Στόχος είναι να μπει τέλος στις αποσπασματικές δηλώσεις και να διευκολυνθούν οι έλεγχοι για αδήλωτα ενοίκια, αδήλωτα τετραγωνικά, «γκρίζες» ιδιοκτησίες, κρυφές εκμεταλλεύσεις αλλά και την καταβολή παράνομων επιδομάτων.
Το ΜΙΔΑ βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων του Συνεδρίου Ιδιοκτητών Ακινήτων, που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο και διοργανώθηκε από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), με τη συμμετοχή κυβερνητικών στελεχών, εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, της ΑΑΔΕ, του Κτηματολογίου και ιδιοκτητών από όλη τη χώρα. Το νέο ψηφιακό εργαλείο παρουσιάστηκε ως μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα των ακινήτων.
Στην τοποθέτησή του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε το ΜΙΔΑ ως «την πιο συστηματική καταγραφή της χρήσης της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει γίνει ποτέ στη χώρα». Όπως ανέφερε, το κράτος θα αποκτήσει μια ολοκληρωμένη ψηφιακή εικόνα του αποθέματος ακινήτων και της πραγματικής λειτουργίας της αγοράς, όχι για να επιβάλει νέα βάρη, αλλά ώστε να σχεδιάζει δίκαιες και στοχευμένες πολιτικές – και, ενδεχομένως, «για να αφαιρεί βάρη» από ιδιοκτήτες και αγορά.
Για την ορθή λειτουργία του ΜΙΔΑ, θα πρέπει να διασυνδεθούν τα στοιχεία κάθε ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο με το περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ και με τη δηλωμένη χρήση του ακινήτου (κενό, ιδιοκατοίκηση, μίσθωση κ.λπ.), όπως τόνισε ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το ΜΙΔΑ ανοίγει τον δρόμο για την προσυμπλήρωση των δηλώσεων Ε1 και Ε2, περιορίζει τα «παράθυρα» στην καταβολή επιδομάτων και συμβάλλει στη σωστή εφαρμογή της στεγαστικής πολιτικής, αλλά και στη δικαιότερη κατανομή των αγροτικών ενισχύσεων.
Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, οι φορολογούμενοι θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της περιουσίας τους όπως θα εμφανίζεται στο ΜΙΔΑ και, σε περίπτωση λαθών ή παραλείψεων, να προχωρούν στις απαραίτητες διορθώσεις.
Κεντρικό θέμα του συνεδρίου αποτέλεσε η δυνατότητα του ΜΙΔΑ να εντοπίζει ασυμφωνίες μεταξύ των κρατικών αρχείων, ένα χρόνιο πρόβλημα που συχνά προκαλεί καθυστερήσεις και ταλαιπωρία σε μεταβιβάσεις, γονικές παροχές και μισθώσεις. Οι διαφορές ανάμεσα στα στοιχεία Κτηματολογίου και Taxisnet, καθώς και τα λάθη στις επιφάνειες ή στα ποσοστά συνιδιοκτησίας, θα αναδεικνύονται αυτόματα, επιτρέποντας ταχύτερη διόρθωση.
Πέρα από τους ελέγχους, το ΜΙΔΑ θα προσφέρει και νέες ψηφιακές δυνατότητες στους ιδιοκτήτες: προβολή ολόκληρης της περιουσίας σε μία οθόνη, αυτόματη ενημέρωση στοιχείων μετά από αγοραπωλησίες ή κληρονομιές, διασύνδεση με μισθωτήρια και συμβόλαια, καθώς και διεκπεραίωση δηλώσεων ή διορθώσεων χωρίς φυσική παρουσία στις υπηρεσίες. Επιπλέον, θα λειτουργεί ως ατομικός ψηφιακός φάκελος, συγκεντρώνοντας βασικά έγγραφα, άδειες και πιστοποιητικά, διευκολύνοντας μεταβιβάσεις, επιδοτήσεις και τραπεζικές συναλλαγές.
Τι θα δηλώσουν οι φορολογούμενοι
Για πρώτη φορά, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου τους, ανάμεσα στις ακόλουθες κατηγορίες:
Ιδιοκατοικούμενα: Η κύρια κατοικία, καθώς και τυχόν δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες.
Ιδιοχρησιμοποιούμενα: Ακίνητα που καλύπτουν επαγγελματικές ανάγκες, όπως γραφεία ή καταστήματα.
Δωρεάν παραχωρούμενα: Ακίνητα που παραχωρούνται χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέρφια ή φίλους. Η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε γονείς ή παιδιά είναι αφορολόγητη, ενώ το επιπλέον εμβαδόν φορολογείται. Η απογραφή θα αποκαλύψει τόσο τον πραγματικό αριθμό αυτών των ακινήτων όσο και περιπτώσεις που υποκρύπτουν φοροδιαφυγή.
Μισθωμένα: Με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση.
Κενά ακίνητα: Για πρώτη φορά θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες. Μετά την ολοκλήρωση του Μητρώου, θα γίνουν διασταυρώσεις με τα στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Όσα δηλώνονται κενά στο Ε2 αλλά εμφανίζουν υψηλή κατανάλωση ρεύματος θα ελεγχθούν από την ΑΑΔΕ.
Ακίνητα με παραχωρημένα δικαιώματα εκμετάλλευσης.
Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): Κυρίως επαγγελματικά κτίρια (γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικά, ξενοδοχεία) που αποκτώνται μέσω εταιρειών leasing.
