Η ελληνική οικονομία εισέρχεται ξανά στο μικροσκόπιο των θεσμών, καθώς το οικονομικό επιτελείο ετοιμάζεται να παρουσιάσει στους ελεγκτές της Κομισιόν, την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου, την πορεία των βασικών μεγεθών του προϋπολογισμού αλλά και τις κατευθύνσεις του νέου, στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής αξιολόγησης και του ευρωπαϊκού εξαμήνου. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι μεικτή, με σημαντικά πλεονεκτήματα στα δημοσιονομικά μεγέθη, αλλά και εμφανή σημάδια επιβράδυνσης στην ανάπτυξη.
Στο επίκεντρο μπαίνουν πρώτα τα έσοδα και οι δαπάνες. Η Αθήνα εμφανίζεται σε ευνοϊκή θέση, έχοντας στη διάθεσή της στοιχεία οκταμήνου που καταγράφουν πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 8,7 δισ. ευρώ. Τα καθαρά έσοδα στο διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025 ανήλθαν σε 48,459 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 185 εκατ. ευρώ.
Οι φόροι προ επιστροφών έφθασαν στα 46,596 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 4,8% σε σχέση με τον στόχο, ενώ οι δαπάνες συγκρατήθηκαν στα 46,299 δισ. ευρώ, δηλαδή 3,356 δισ. χαμηλότερα από τον προγραμματισμό. Οι επιδόσεις αυτές δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα στο τέλος της χρονιάς μπορεί να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ, σχεδόν διπλάσιο του αρχικού στόχου για 2,4% του ΑΕΠ.
Ωστόσο, η ανάπτυξη αναδεικνύεται σε κρίσιμο ζήτημα. Το ΑΕΠ στο πρώτο εξάμηνο κινήθηκε στο 1,95%, με τον πήχη να έχει τοποθετηθεί στο 2,3% για το σύνολο της χρονιάς. Η επιβράδυνση αποδίδεται στη μειωμένη συμβολή των αποθεμάτων, τα οποία περιορίστηκαν σε 632 εκατ. ευρώ το δεύτερο τρίμηνο από 1,7 δισ. το πρώτο, αλλά και στις διεθνείς αναταράξεις: από τους δασμούς των ΗΠΑ στις ευρωπαϊκές εισαγωγές μέχρι τις γεωπολιτικές εντάσεις και την ασταθή πορεία των τιμών ενέργειας.
Στην κυβέρνηση εκτιμούν πάντως ότι το στοίχημα της ανάπτυξης παραμένει εφικτό, επενδύοντας σε δύο βασικούς άξονες: τα υψηλότερα τουριστικά έσοδα και την επικείμενη αναθεώρηση των στοιχείων από την ΕΛΣΤΑΤ. Ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος κατέγραψε για τον Ιούλιο αύξηση εσόδων κατά 591 εκατ. ευρώ, με τις εισπράξεις να φθάνουν τα 4,5 δισ. έναντι 3,9 δισ. το 2024. Στο επτάμηνο τα τουριστικά έσοδα ανήλθαν σε 12,18 δισ. ευρώ από 10,83 δισ., καταγράφοντας αύξηση 1,35 δισ. ευρώ. Οι αφίξεις ενισχύθηκαν κατά 6,4% και οι εισπράξεις κατά 15%, στοιχεία που δημιουργούν αισιοδοξία ότι ο τουρισμός θα λειτουργήσει ως βασικός αντισταθμιστικός παράγοντας.
Παράλληλα, στο μέτωπο του Ταμείου Ανάκαμψης οι Βρυξέλλες εξετάζουν την πρόοδο σε σχέση με τα 194 ορόσημα που απομένουν έως τον Αύγουστο του 2026. Βρίσκεται σε εξέλιξη νέα αναθεώρηση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0», με απεντάξεις έργων και ανακατανομές στόχων. Τον Ιούλιο η Αθήνα υπέβαλε το 6ο αίτημα εκταμίευσης ύψους 2,1 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το σύνολο των εκταμιεύσεων στα 23,4 δισ., δηλαδή στο 65% των συνολικών πόρων. Από αυτά, οι επιχορηγήσεις ανέρχονται σε 12,04 δισ. ευρώ (66%). Σειρά έχουν αιτήματα για δάνεια 1,8 δισ. ευρώ και το έβδομο αίτημα εκταμίευσης, που θα περιλαμβάνει 1,7 δισ. σε επιχορηγήσεις και 1,8 δισ. σε δάνεια. Για το 2026 έχουν προγραμματιστεί δύο ακόμη αιτήματα, με στόχο την κάλυψη 30 και 130 οροσήμων αντίστοιχα.
Στην ατζέντα βρίσκεται και η κατάθεση του προσχεδίου του νέου προϋπολογισμού στη Βουλή, τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2025. Κεντρική επιδίωξη είναι η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και των πρωτογενών πλεονασμάτων, ενώ για παροχές προβλέπεται «πακέτο» ύψους 1,7 δισ. ευρώ.
Η έμφαση θα δοθεί στη στήριξη οικογενειών με παιδιά και στα μεσαία εισοδήματα, με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας και συγκρατημένων ρυθμών ανάπτυξης.
