Δεν φαίνεται να αλλάζει το πλάνο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για νέες μειώσεις επιτοκίων, παρά τις πρώτες αναταράξεις που προκαλεί στην παγκόσμια οικονομία η ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, αξιωματούχοι της ΕΚΤ - όπως η πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ - δήλωσαν ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ παραμένει σε τροχιά προς τον στόχο του 2% φέτος, γεγονός που επιτρέπει στην ΕΚΤ να χαλαρώσει περαιτέρω τη νομισματική πολιτική ώστε να ενισχυθεί η ασθμαίνουσα οικονομία της Ευρωζώνης.
Βεβαίως, το γεγονός ότι ο Τραμπ δεν περιέλαβε την επιβολή δασμών προς την ΕΕ στο πρώτο κύμα των διαταγμάτων που υπέγραψε μετά την ορκωμοσία του, δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει περάσει. Μόλις την Τρίτη περιέγραψε την Ευρωπαϊκή Ένωση ως «πολύ, πολύ κακή» για τις ΗΠΑ στον τομέα του εμπορίου. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Bloomberg, η ΕΚΤ δεν πρόκειται να τροποποιήσει τη στρατηγική της εκτός και αν γίνει κάποιο συγκεκριμένο βήμα στην κατεύθυνση της επιβολής δασμών. Επιπλέον, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στη Φρανκφούρτη είναι αισιόδοξοι ότι τυχόν επιπτώσεις στις τιμές, σε περίπτωση που επιβληθούν δασμοί, θα είναι περιορισμένες, γεγονός που θα τους επιτρέψει να συνεχίσουν τις μειώσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης ανά συνεδρίαση.
Σε εγρήγορση
«Είμαι σε εγρήγορση αλλά δεν ανησυχώ για τον πληθωρισμό — συμπεριλαμβανομένης της επίδρασης των πολιτικών του κ. Τραμπ», δήλωσε ο Διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό στο Bloomberg. «Υπάρχει μια εύλογη συναίνεση ότι θα συνεχίσουμε να δρούμε [να προχωρούμε σε μειώσεις επιτοκίων] σε κάθε συνεδρίαση, κάτι που εφαρμόζουμε με επιτυχία από τον Σεπτέμβριο».
Η ΕΚΤ πιθανότατα θα μειώσει τα επιτόκια κατά ακόμη 0,25% στις 30 Ιανουαρίου, προσθέτοντας άλλη μία στις τέσσερις αντίστοιχες κινήσεις στις οποίες προχώρησε πέρσι, οι οποίες έφεραν το επιτόκιο καταθέσεων στο 3%. Επενδυτές και αναλυτές αναμένουν περαιτέρω βήματα τους επόμενους μήνες, μέχρις ότου η ΕΚΤ φτάσει στο λεγόμενο «ουδέτερο επιτόκιο» το οποίο ούτε περιορίζει ούτε ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα.
Οι περισσότεροι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής παραμένουν επιφυλακτικοί στο να κάνουν προβλέψεις πέρα από τις επόμενες δύο συνεδριάσεις, ειδικά εφόσον το μεγαλύτερο μέρος της ατζέντας του Τραμπ παραμένει ασαφές. Αλλά ο σχεδιασμός οποιασδήποτε αντίδρασης με τόσους άγνωστους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των πιθανών αντιμέτρων από την ΕΕ και την Κίνα, δεν είναι εύκολος.
«Το πιο δύσκολο να εκτιμηθεί είναι ο αντίκτυπος των δασμών, επειδή εξαρτάται πολύ από την αντίδραση τρίτων χωρών», δήλωσε ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ισπανίας Χοσέ Λουίς Εσκρίβα στο Bloomberg. Τα εργαλεία της ΕΚΤ για την ανάλυση της κατάστασης «δεν είναι επαρκώς αξιόπιστα», πρόσθεσε.
Πρόβλημα της Fed
Η Λαγκάρντ αναγνώρισε ότι θα υπάρξουν «ενδιαφέροντα φαινόμενα» που πρέπει να παρακολουθηθούν, συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Αλλά εάν οι δασμοί στα εμπορεύματα που εισέρχονται στις ΗΠΑ αυξήσουν τις τιμές εκεί, αυτό είναι ένα πρόβλημα που θα αφορά κυρίως την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, ανέφερε.
«Εκεί θα φανούν οι πρώτες και κύριες συνέπειες», δήλωσε στο CNBC την Τετάρτη. Στην Ευρώπη, «η αποπληθωριστική διαδικασία συνεχίζεται και δεν μας απασχολεί ιδιαίτερα η εξαγωγή πληθωρισμού».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Bundesbank Γιοακίμ Νάγκελ δήλωσε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα θα πρέπει να ανταποκριθεί σε τυχόν αυξομειώσεις των τιμών στις ΗΠΑ, ενώ η ΕΚΤ παραμένει σε εγρήγορση, παρακολουθώντας προσεκτικά τις δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω εισερχόμενων δεδομένων.
Υπενθυμίζεται ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 2,4% τον Δεκέμβριο, μια εξέλιξη που οι αξιωματούχοι είχαν προβλέψει λόγω των ασταθών τιμών ενέργειας. Υπάρχει επίσης αυξανόμενη αισιοδοξία ότι ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός στις υπηρεσίες θα υποχωρήσει καθώς μειώνονται οι πιέσεις στους μισθούς.
Αντιθέτως, οι οικονομικές επιδόσεις απογοητεύουν διαρκώς, ιδίως επειδή το γερμανικό ΑΕΠ συρρικνώθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Οι διαταραχές στο εμπόριο θα μπορούσαν να πλήξουν περαιτέρω τους εξαγωγείς, κάτι που ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εκτιμούν ότι θα υπερισχύσει της ανοδικής πίεσης στις τιμές.
«Βλέποντας τις πολιτικές του Τραμπ, ανησυχώ περισσότερο για τις πιθανές αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη στην Ευρώπη παρά για τις πιθανές πληθωριστικές επιπτώσεις», δήλωσε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Σλοβακίας Πέτερ Καζίμιρ τη Δευτέρα.
Ο Ολλανδός ομόλογός του, Κλάας Νοτ, είπε ότι είναι «αρκετά σαφές» πως ο αντίκτυπος θα είναι αρνητικός για την ανάπτυξη, αλλά «όχι τόσο σαφής» όσον αφορά τις τιμές καταναλωτή.
Προετοιμασία
Υπό το πρίσμα όλων των παραπάνω, προς το παρόν η πορεία χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής που έχει χαράξει η ΕΚΤ παραμένει αμετάβλητη, με στόχο τη διαμόρφωση των επιτοκίων στο λεγόμενο «ουδέτερο σημείο», το οποίο η Λαγκάρντ εκτιμά μεταξύ του 1,75%-2,25%. Τα περισσότερα στελέχη της ΕΚΤ φαίνεται πως συμφωνούν με αυτή τη στρατηγική, αν και ο παράγοντας «Τραμπ» θα μπορούσε να προκαλέσει απρόβλεπτες αναταράξεις στο άμεσο μέλλον.
Όπως σημείωσε η Κριστίν Λαγκάρντ, «νομίζω ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε εδώ στην Ευρώπη είναι να προετοιμαστούμε και να προβλέψουμε τι θα συμβεί για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε».
