Οι χρηματοπιστωτικές αγορές μπαίνουν στη νέα εβδομάδα ανησυχώντας για τη γεωπολιτική, με μεγάλο ενδιαφέρον για το αν το άνευ προηγουμένου χτύπημα του Ιράν στο Ισραήλ το Σαββατοκύριακο πυροδοτεί γύρους αντιποίνων.
Όλα τα μάτια των αγορών έχουν στραφεί -και απολύτως δικαιολογημένα- στην Μέση Ανατολή. Αν και το κόστος μιας άμεσης ιρανικής επίθεσης στο Ισραήλ είχε ήδη – τουλάχιστον εν μέρει- κοστολογηθεί, προκύπτει ένα μεγάλο ερώτημα. Θα υπάρξει αντίδραση τέτοια που να είναι ικανή να τροφοδοτήσει περαιτέρω ανάφλεξη στην περιοχή με την εμπλοκή και άλλων γειτονικών χωρών;
Με τους επενδυτές να ταλαιπωρούνται ήδη από τον στάσιμο πληθωρισμό και την προοπτική των επιτοκίων υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή πρόκειται να προκαλέσει νέα αστάθεια όταν ξαναρχίσουν οι συναλλαγές, σημειώνει το Bloomberg..
Σε κάθε περίπτωση, τα επόμενα 24ωρα είναι κρίσιμα πόσο μάλλον όταν συνήθως σε ανάλογα γεγονότα η άμεση αντίδραση των αγορών είναι «πουλήστε τώρα». Κάτι βέβαια, που δεν αναμένεται να ισχύσει με τις τιμές του πετρελαίου, το αντίθετο μάλιστα, καθώς αυτές υπολογίζεται πως θα «φουσκώσουν» εκ νέου και το ζήτημα είναι η έκταση και η ένταση: Αυτή την στιγμή και μετά την κλιμάκωση του πολέμου από πλευράς Ιράν, οι επενδυτές φαίνεται πως θα εστιάσουν αφενός στην «απάντηση» του Ισραήλ και αφετέρου στις ροές του «μαύρου χρυσού» μέσω του στενού του Ορμούζ.
Όταν η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ τον Οκτώβριο, ο μεγαλύτερος φόβος για πολλούς συμμετέχοντες στην αγορά ήταν ότι το Ιράν θα παρασυρόταν στην αντιπαράθεση. Τώρα που διευρύνεται η σύγκρουση, πολλοί λένε ότι το πετρέλαιο θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι και αναμένουν στροφή προς τα ομόλογα, τον χρυσό και το δολάριο, μαζί με περαιτέρω απώλειες για τις μετοχές.
Τους επενδυτές μπορεί να καθησυχάσει η δήλωση της Τεχεράνης ότι «το θέμα μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει ολοκληρωθεί» αν δεν υπάρξει αντίδραση του Ισραήλ και μια αναφορά ότι ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είπε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου ότι οι ΗΠΑ δεν θα υποστηρίξουν μια ισραηλινή αντεπίθεση εναντίον του Ιράν.
«Η φυσική αντίδραση των επενδυτών είναι να αναζητούν ασφαλή περιουσιακά στοιχεία σε στιγμές όπως αυτή», δήλωσε ο Πάτρικ Άρμστρονγκ, επικεφαλής επενδύσεων στην Plurimi Wealth LLP. «Οι αντιδράσεις θα εξαρτηθούν από την απάντηση του Ισραήλ. Εάν το Ισραήλ δεν κλιμακώσει μπορεί να δοθεί η ευκαιρία για αγορές επικίνδυνων περιουσιακών στοιχείων σε χαμηλότερες τιμές».
Το Bitcoin έδωσε μια πρώιμη εικόνα για το κλίμα της αγοράς. Το κρυπτονόμισμα βυθίστηκε σχεδόν 9% στον απόηχο των επιθέσεων το Σάββατο, για να ανακάμψει την Κυριακή και να διαπραγματευτεί κοντά στο όριο των 64.000 δολαρίων.
Οι χρηματιστηριακές αγορές της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ σημείωσαν μέτριες απώλειες με περιορισμένους όγκους συναλλαγών. Ο δείκτης αναφοράς μετοχών του Ισραήλ κυμάνθηκε μεταξύ κερδών και ζημιών τουλάχιστον εννέα φορές πριν κλείσει με μικρό κέρδος.
«Οι αγορές της Μέσης Ανατολής άνοιξαν με σχετική ηρεμία μετά την επίθεση του Ιράν, η οποία έγινε αντιληπτή ως μετρημένα αντίποινα και όχι ως απόπειρα κλιμάκωσης», δήλωσε ο Emre Akcakmak, ανώτερος σύμβουλος στην East Capital στο Ντουμπάι. «Ωστόσο, ο αντίκτυπος στην αγορά μπορεί να επεκταθεί πέρα από τη Μέση Ανατολή λόγω δευτερογενών επιπτώσεων στις τιμές του πετρελαίου και της ενέργειας, που ενδεχομένως επηρεάζουν τις προοπτικές του παγκόσμιου πληθωρισμού».
Οι αγορές Ασίας-Ειρηνικού υποχώρησαν τη Δευτέρα καθώς οι έμποροι στάθμισαν τον αντίκτυπο των μαζικών επιθέσεων με drone και πυραύλους του Ιράν στο Ισραήλ το Σαββατοκύριακο, εστιάζοντας επίσης σε βασικά οικονομικά δεδομένα από την Κίνα και την Ιαπωνία αργότερα μέσα στην εβδομάδα.
Οι επενδυτές θα σταθμίσουν τώρα τον κίνδυνο ενός κύκλου επιθέσεων-αντεπιθέσεων, με πολλούς να αναζητούν το πετρέλαιο ως οδηγό για το πώς να αντιδράσουν. Το αργό Brent έχει ήδη ανέβει σχεδόν 20% φέτος και διαπραγματεύεται πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν ελάχιστα το πρωί της Δευτέρας, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού Brent διαπραγματεύεται πτώση 0,14% στα 90,32 δολάρια το βαρέλι και οι Η.Π.Α. Συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης West Texas Intermediate διαπραγματεύονταν 0,32% χαμηλότερα στα 85,39 δολάρια.
Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα 100 δολάρια το βαρέλι και πέρα, ανέφεραν οι παρατηρητές της αγοράς, μετά την αεροπορική επίθεση του Ιράν κατά του Ισραήλ αναζωπυρώνοντας τους φόβους για έναν περιφερειακό πόλεμο.
Το Ιράν διαθέτει τεράστιους πετρελαϊκούς πόρους και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός στο καρτέλ πετρελαίου του ΟΠΕΚ. Οποιαδήποτε διαταραχή στην ικανότητά της να προμηθεύει τις παγκόσμιες αγορές θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερες, είπαν αναλυτές στο CNBC. Οι αγορές θα παρακολουθούν επίσης στενά για ή το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, ένα βασικό σημείο ασφυξίας που βρίσκεται μεταξύ του Ιράν και του Ομάν και μέσω του οποίου αναπτύσσεται καθημερινά το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν έχει ακόμη επηρεάσει την παραγωγή, οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα από τους Χούτι που υποστηρίζονται από το Ιράν στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν διαταράξει τη ναυτιλία. Οι traders φοβούνται κυρίως ότι μια διευρυμένη σύγκρουση θα μπορούσε να διαταράξει τις αποστολές δεξαμενόπλοιων από τον Περσικό Κόλπο μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Το κλίμα δεν ήταν και πριν πολύ καλό. Ο S&P 500 σημειώνει τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία πτώση του από τον Οκτώβριο λόγω του υψηλότερου του αναμενόμενου πληθωρισμού και των απογοητευτικών τραπεζικών κερδών.
Στην αγορά ομολόγων, οι traders θα σταθμίσουν τον κίνδυνο οι ακριβότεροι λογαριασμοί ενέργειας να αυξήσουν τους φόβους για τον πληθωρισμό. Ενώ τα ομόλογα τείνουν να επωφελούνται σε περιόδους αβεβαιότητας, η απειλή της παραμονής των επιτοκίων σε υψηλά επίπεδα θα μπορούσε να περιορίσει τις κινήσεις.
Εν τω μεταξύ, ο χρυσός κέρδισε 13% φέτος για να φτάσει σε ρεκόρ πάνω από τα 2.400 δολάρια η ουγγιά.
«Η αίσθησή μας είναι ότι τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή θα προσθέσουν στους λόγους που η Fed θα υιοθετήσει μια πιο προσεκτική προσέγγιση για τις μειώσεις των επιτοκίων, αλλά δεν θα την εμποδίσουν να μειώσει εντελώς υποστηρίζει ο Neil Shearing, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics. Αναμένουμε την πρώτη κίνηση τον Σεπτέμβριο. Και υποθέτοντας ότι οι τιμές της ενέργειας δεν θα αυξηθούν τον επόμενο μήνα, πιστεύουμε ότι τόσο η ΕΚΤ όσο και η BOE θα μειώσουν τα επιτόκια τον Ιούνιο».
«Βραχυπρόθεσμα, ένα βασικό ερώτημα για τις αγορές είναι εάν η τελευταία κλιμάκωση των εντάσεων Ιράν-Ισραήλ έχει τελειώσει ή υπάρχει περαιτέρω κλιμάκωση» σχολιάζει από την πλευρά του ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν που θεωρεί πιθανό να δούμε υψηλότερες τιμές χρυσού και πετρελαίου και λογικές πιέσεις στις μετοχές και τα αμερικανικά ομόλογα.
