Το θέμα των κανονισμών ασφαλείας στους λιμένες και αν αυτοί έχουν προσαρμοστεί και εφαρμόζονται σε πλοία μεγαθήρια, επανέρχεται για άλλη μία φορά για τα ελληνικά λιμάνια μετά το πρόσφατο ατύχημα της Βαλτιμόρης.
Πλέον οι φορείς διαχείρισης των λιμένων, σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα 83/2022 θα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα στην έκδοση κανονισμού ασφαλούς ρυμούλκησης λαμβάνοντας υπόψη τις νέες προδιαγραφές των ρυμουλκών και τις ιδιαιτερότητες του λιμένα αφού πλέον καθίστανται και ως υπεύθυνες απέναντι στο νόμο για οποιοδήποτε απρόβλεπτο συμβάν σημειωθεί αναφορικά με τον κατάπλου ή απόπλου πλοίων.
Οι νέες προδιαγραφές των ρυμουλκών θα έχουν ισχύ από 01/07/2024 καθώς το υπουργείο Ναυτιλίας είχε δώσει πίστωση χρόνου για την προσαρμογή κυρίως των νηογνωμόνων.
Όπως ορίζεται στο νέο προεδρικό διάταγμα οι λιμενικοί φορείς στους οποίους ανήκει η πάσης φύσεως εκμετάλλευση και διαχείριση λιμένων εγκαταστάσεων προβλητών τερματικών σταθμών είναι υποχρεωμένοι πλέον να εκδίδουν κανονισμό για την ασφαλή πρόσδεση/απόδεση και επιφυλακή των υπόχρεων σε ρυμούλκηση ή επιφυλακή πλοίων, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του λιμένα, τη χωροταξική διαμόρφωση, την πυκνότητα της θαλάσσιας κυκλοφορίας και το είδος και τα χαρακτηριστικά των πλοίων και των φορτίων
Επίσης αντίγραφο του κανονισμού θα πρέπει να δίνεται στην εκάστοτε λιμενική αρχή η οποία έχει και εποπτικό ρόλο για την εφαρμογή του.
Εφόσον κατά την κρίση του πλοιάρχου συντρέχουν εξαιρετικές συνθήκες που δύνανται να θέσουν σε κίνδυνο το πλοίο και τους επιβαίνοντες ο πλοίαρχος δύναται να προσδιορίσει τον αριθμό των χρησιμοποιούμενων ρυμουλκών
Σημειώνεται ότι η Ένωση Λιμένων Ελλάδος "ΕΛΙΜΕ" μετά από σχετική μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έχει αποστείλει ήδη στα μέλη της τον σχετικό κανονισμό που αφορά την ασφαλή ρυμούλκηση των πλοίων σε όλα τα λιμάνια αλλά και τις ελλείψεις που μπορεί να υπάρχουν σε πολλά απ αυτά.
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, το υπουργείο Ναυτιλίας, για τα μικρότερα λιμάνια που δεν διαθέτουν προς το παρόν υπηρεσίες ρυμούλκησης, θα δίνει προτεραιότητα στα ρυμουλκά πλοία που έχουν ήδη σε εφαρμογή τις νέες προδιαγραφές που αφορούν τη δύναμη έλξης (Βollard Pull), τα κριτήρια ευστάθειας, τον πυροσβεστικό και αντιρρυπαντικό εξοπλισμό, αλλά και τις κατευθυντήριες οδηγίες σύμφωνα με τον διεθνή ναυτιλιακό οργανισμό ΙΜΟ.
-Νέα μεγέθη πλοίων και ασφάλεια λιμένων-
Πάντως το θέμα των κανονισμών ασφαλείας στους λιμένες και αν αυτοί θα πρέπει να προσαρμοστούν στα νέα μεγέθη των πλοίων πυροδοτεί μία νέα συζήτηση με αφορμή και το πρόσφατο ναυτικό δυστύχημα στη Βαλτιμόρη, αλλά και αυτό που σημειώθηκε στο τουρκικό λιμάνι Evyap, όταν ένα container ship χωρητικότητας 14.000 teu κατά τη διαδικασία πρόσδεσης γκρέμισε τρεις γιγαντιαίους γερανούς.
Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της Ένωσης Ρυμουλκών Ναυαγοσωστικών Αντιρρυπαντικών πλοίων υποστήριξης υπεράκτιων εγκαταστάσεων, Παύλος Ξηραδάκης, αναφέρει ότι το containers ship Dali θα έπρεπε να συνοδευόταν και κάτω από το πέρασμα της γέφυρας με ρυμουλκά ασφαλείας καθώς το φορτίο του μπορεί να ήταν ιδιαίτερα πολύτιμο η περιβαλλοντικά ευαίσθητο αλλά και για το γεγονός ότι η εγκατάσταση της συγκεκριμένης γέφυρας είναι κρίσιμη για την κρατική λειτουργία και τους πολίτες της αμερικανικής πόλης
"Φανταστείτε σήμερα να υπήρχε ένα ανάλογο συμβάν βύθισης ή προσάραξης πλοίου στο δίαυλο Σαλαμίνας αποκλείοντας την έξοδο των πολεμικών πλοίων καθώς επίσης και την εμπορευματική κίνηση στα Ελληνικά Πετρέλαια και στα ναυπηγεία", αναφέρει επισημαίνοντας ότι οι φορείς διαχείρισης των λιμένων θα πρέπει να κάνουν σωστή αποτίμηση κινδύνου και χωρίς εκπτώσεις σε συντεχνιακά συμφέροντα.
"Δεν μπορεί στα λιμάνια να έχουμε σύγχρονα πλοία αλλά ρυμουλκά χτισμένα πριν από 50 χρόνια. Τότε το μέγεθος των πλοίων ήταν εντελώς διαφορετικό από ό,τι είναι σήμερα. Αυτά τα ρυμουλκά είχαν κατασκευαστεί για να εξυπηρετούν τα πλοία εκείνης της εποχής. Την τελευταία δεκαετία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί τα μεγέθη των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων καθώς επίσης και των κρουαζιερόπλοιων. Τα λιμάνια δεν μπορεί να εφησυχάζουν ως προς την ασφαλή εξυπηρέτηση των πλοίων με ρυμουλκά τα οποία κατασκευάστηκαν σε άλλη εποχή με εντελώς διαφορετικές απαιτήσεις και συνθήκες. Χρειάζεται συνέπεια και αποφασιστικότητα για να αποφύγουμε απρόβλεπτα τραγικά συμβάντα και να μπορούμε να πρωτοπορούμε και στον τομέα των ρυμουλκήσεων, όπως αντίστοιχα πρωτοπορεί παγκοσμίως η ποντοπόρος ναυτιλία μας." τονίζει ο κ.Ξηραδάκης
-H σύγκρουση του πλοίου θα μπορούσε να αποφευχθεί-
Ειδικοί σε θέματα ασφαλής ναυσιπλοΐας στις ΗΠΑ έχουν αναφέρει ότι η σύγκρουση του πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με τη γέφυρα θα μπορούσε να αποφευχθεί αν τα ρυμουλκά δεν είχαν αποχωριστεί το πλοίο νωρίτερα .
Παρά το γεγονός ότι το containers ship "Dali" χωρητικότητας 10.000 teu ήταν ένα πλοίο μεσαίου μεγέθους ήταν αυτό που προκάλεσε την τεράστια καταστροφή στη γέφυρας της Βαλτιμόρης με ανθρώπινα θύματα και αναστολή των υπηρεσιών του λιμανιού σε όλους τους τομείς για άγνωστο μέχρι στιγμής χρονικό διάστημα.
Αυτή τη στιγμή υπάρχουν containers ship που μπορούν να φιλοξενήσουν πάνω από 24.000 εμπορευματοκιβώτια τυποποιημένου μεγέθους, γεμάτα με περίπου 240.000 τόνους φορτίου.
Τα στοιβαγμένα εμπορευματοκιβώτια μπορούν να φτάσουν σε ύψος ίσο με μια οικοδομή 22 ορόφων, γεγονός που υποδεικνύει την τεράστια μεταφορική ικανότητα του πλοίου.
Το Dali πριν προσκρούσει στον πυλώνα της γέφυρας είχε βοηθηθεί από δύο ρυμουλκά να αποπλεύσει από τον κεντρικό τερματικό σταθμό του λιμανιού της Βαλτιμόρης και να κατευθυνθεί προς τα ανοιχτά νερά.
Όμως ως συνήθης πρακτική τα δύο ρυμουλκά αποχωρίστηκαν το τεράστιο πλοίο πριν αυτό πλεύσει κάτω από τη γέφυρα που σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας έχασε την ισχύ και την πρόωσή του για μικρό χρονικό διάστημα, στέλνοντας το σκάφος ακυβέρνητο και κατευθείαν σε έναν από τους πυλώνες στήριξης της γέφυρας.
"Ένα τέτοιο σενάριο θα έπρεπε να αποτελεί τυπική επιχειρησιακή διαδικασία σε όλα τα λιμάνια, δήλωσε ο πλοίαρχος Ashok Pandey, πλοίαρχος και αναπληρωτής καθηγητής ναυτιλιακών επιχειρήσεων στη Ναυτική Ακαδημία της Μασαχουσέτης.
Ο ίδιος πρόσθεσε επίσης ότι η εξάρτηση της ναυτιλιακής βιομηχανίας από τα ρυμουλκά έχει μειωθεί με την πάροδο των ετών, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις έδωσαν σε πολλά πλοία τη δυνατότητα να ελίσσονται ανεξάρτητα μέσα στα θαλάσσια κανάλια.
-Σε τι θα πρέπει να δοθεί προσοχή-
Ένα από τα σημαντικότερα θέματα που θέτει ο πρόεδρος της Ένωσης Ρυμουλκών Ναυαγοσωστικών Αντιρρυπαντικών κ. Παύλος Ξηραδάκης για την ασφάλεια είναι η ταχύτητα των πλοίων μέσα στα λιμάνια καθώς όπως υποστηρίζει ο ίδιος αυτή δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τους 5 κόμβους.
Προσθέτει ότι σε πολλές περιπτώσεις λόγω του χρονοδιαγράμματος για επίσπευση του δρομολογίου τα μεγάλα πλοία φτάνουν και τους 8 κόμβους που αυτό σημαίνει ότι αν κάτι γίνει λάθος εκτίμηση η κάποιο προσωρινό μπλακ άουτ στις μηχανές το πλοίο δεν θα μπορεί να σταματήσει.
Σημειώνει ότι ήδη υπάρχει μελέτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο που έχει γίνει με τη συμμετοχή πλοιάρχων πλοηγών ρυμουλκών για το ποιά είναι η ασφαλής ταχύτητα που θα πρέπει να έχει το πλοίο κατά τη διάρκεια ρυμούλκησης του μέσα στο λιμάνι.
