Αν το 2022 θα έπρεπε να διαθέσουμε 185 ημέρες προκειμένου να αποπληρώσουμε το σύνολο των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών της χρονιάς, το 2023 θα απαιτηθούν 171 ημέρες κάτι που οφείλεται στη μείωση των φορολογικών βαρών αλλά και στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας έκθεσης του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) για τον υπολογισμό της «ημέρας φορολογικής ελευθερίας», η οποία για το 2023, η συγκεκριμένη ημέρα είναι η σημερινή, 21η Ιουνίου. Από σήμερα οι φορολογούμενοι αποδεσμεύονται (θεωρητικά) από φόρους και εισφορές και είναι «ελεύθεροι» να αποφασίσουν οι ίδιοι πώς θα δαπανήσουν το εναπομείναν εισόδημά τους, δίνοντας προφανώς προτεραιότητα στην κάλυψη των ανελαστικών δαπανών διαβίωσης.
Οι 171 ημέρες εργασίας για το κράτος που προβλέπονται για το 2023 είναι η χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση από το 2011, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 169 ημέρες. Αν συνυπολογιστεί το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης, τότε οι 178 ημέρες εργασίας για το κράτος που προβλέπονται για το 2023 είναι η χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση από το 2007, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 177 ημέρες.
Λόγω της πολιτικής μείωσης των φόρων αλλά και της έμφασης που δόθηκε στην ανάπτυξη (κυρίως μέσω της προσέλκυσης επενδύσεων) οι πολίτες έχουν κερδίσει δύο ολόκληρες εβδομάδες κατά τις οποίες δεν θα χρειάζεται να απασχολούνται για το κράτος αλλά για τον εαυτό τους. Αυτή είναι και η καλύτερη επίδοση που καταγράφεται στην Ελλάδα από το 2011. Κάτι που σημαίνει ότι απέχουμε πλέον ελάχιστα από το να κλείσουμε και στο συγκεκριμένο πεδίο της θλιβερή παρένθεση της μνημονιακής περιόδου.
Σύμφωνα με το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, το 2022, πληρώσαμε τα διπλάσια ποσά σε φόρους και εισφορές, σε σχέση με αυτά που δαπανήσαμε για τις βασικές ανάγκες διαβίωσης. Ειδικότερα, το ύψος των εξόδων για στέγαση, διατροφή, ένδυση, μεταφορές και επικοινωνίες ανήλθε σε 44,1 δισ. ευρώ το 2021 όταν οι πληρωμές για φόρους και εισφορές το 2022 ανήλθαν σε 88,5 δισ. ευρώ.
Τα κύρια ευρήματα της φετινής έκθεσης -της 9ης διαδοχικά που πραγματοποιεί το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών- έχουν ως εξής:
Η 21η Ιουνίου είναι η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας για το 2023, σύμφωνα με τις προβλέψεις της κυβέρνησης για τα έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Για 171 από τις 365 μέρες του έτους θα εργαστούμε για το κράτος, δύο εβδομάδες λιγότερο απ’ ότι το 2022.
Αν συνυπολογιστεί το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2023, το οποίο αντιπροσωπεύει μελλοντικούς φόρους, τότε η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας για το 2023 έρχεται μία εβδομάδα αργότερα, την 28η Ιουνίου.
Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2022 εργαστήκαμε για το κράτος 185 ημέρες (ΗΦΕ: 5 Ιουλίου), ενώ αν συνυπολογιστεί το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης, τότε η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας για το 2022 ήρθε 10 ημέρες αργότερα, την 15η Ιουλίου.
Το 2022 πληρώσαμε 2 φορές περισσότερα σε φόρους και εισφορές απ’ ό,τι για τις βασικές μας ανάγκες. Συγκεκριμένα, τα νοικοκυριά ξόδεψαν το 2021 €44,1 δισ. για τις βασικές τους ανάγκες, ενώ σε φόρους και εισφορές έδωσαν τα διπλάσια το 2022.
Οι 171 ημέρες εργασίας για το κράτος που προβλέπονται για το 2023 είναι η χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση από το 2011, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 169 ημέρες. Αν συνυπολογιστεί το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης, τότε οι 178 ημέρες εργασίας για το κράτος που προβλέπονται για το 2023 είναι η χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση από το 2007, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 177 ημέρες. Το γεγονός ότι αν συνυπολογιστεί και το έλλειμμα πρακτικά γυρίζουμε στα επίπεδα του 2007 σημαίνει ότι αποδίδει η πολιτική δημοσιονομικής εξυγίανσης και συγκράτησης των ελλειμμάτων της γενικής κυβέρνησης. Διότι, όπως αναφέρουν και οι συντάκτες της έρευνας, το έλλειμμα είναι μελλοντικοί φόροι.
Η ανταποδοτικότητα των φόρων στην Ελλάδα είναι χαμηλή. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ η ικανοποίηση των Ελλήνων πολιτών στην πανδημία (2020) από τις υπηρεσίες του κράτους στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι η μικρότερη και στις υπηρεσίες στο σύστημα υγείας η δεύτερη μικρότερη ανάμεσα σε 35 αναπτυγμένες οικονομίες.
Πώς προκύπτει η ημέρα φορολογικής ελευθερίας
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Προγράμματος Σταθερότητας 2023, που κατέθεσε η κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο του 2023, τα συνολικά έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές το 2023 αναμένεται να ανέλθουν στα €86,8 δισ., τα οποία κατανέμονται ως εξής:
€37,4 δισ. από έμμεσους φόρους (το 43,1% των συνολικών εσόδων από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές),
€21,3 δισ. από άμεσους φόρους (το 24,5% των συνολικών εσόδων από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές),
€27,9 δισ. από ασφαλιστικές εισφορές (το 32,1% των συνολικών εσόδων από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές), και
€222 εκ. από φόρους επί του κεφαλαίου (το 0,3% των συνολικών εσόδων από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές). Το Καθαρό Εθνικό Εισόδημα για το 2023 προβλέπεται να ανέλθει στα €186,4 δισ. Από τη διαίρεση των κρατικών εσόδων από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές με το προβλεπόμενο Καθαρό Εθνικό Εισόδημα, προκύπτει ότι οι Έλληνες και οι Ελληνίδες το 2023 θα εργαστούν 171 ημέρες για το κράτος. Η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας για το 2023 είναι συνεπώς η 21η Ιουνίου.
