Την προηγούμενη εβδομάδα και συγκεκρριμένα την Τρίτη 21/3 η επιτροπή Κανονιστικής Συμμόρφωσης του Συμβουλίου της Επικρατείας έδωσε στο ελληνικό δημόσιο διορία έξι μηνών να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που εξέδωσε τον Φεβρουάριο του 2022 για επιστροφή σε αυτό των μετοχών των εταιρειών υδάτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, που κατέχει η Ελληνική Εταιρεία Περιουσίας και Συμμετοχών (Ε.Ε.Π.ΣΥ.Π.) το λεγόμενο Υπερταμείο. Το ελληνικό δημόσιο εκπροσωπούμενο από το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει συμμορφωθεί με αυτές τις αποφάσεις (190 και 191 της Ολομελείας του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου για την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ), που είχαν κρίνει αντισυνταγματική την κατοχή της πλειοψηφίας των μετοχών των δύο εταιρειών υδάτων από την ΕΕΣΥΠ και είχαν υποχρεώσει το δημόσιο να πάρει πίσω τις μετοχές.
Τη νέα απόφαση του ΣτΕ κατά της κατοχής της πλειοψηφίας των μετοχών ΕΥΔΑΠ – ΕΥΑΘ από το Υπερταμείο προκάλεσαν τα άρθρα 114 και 115 , του νόμου 4964/2022, τα οποία ψηφίστηκαν από τη Βουλή τον Ιούλιο του 2022 και με τα οποία το υπουργείο Οικονομικών νομιμοποιούσε την κατοχή αυτή. Αυτή τη φορά οι εργαζόμενοι των δύο εταιριών προσέφυγαν στην Επιτροπή Κανονιστικής Συμμόρφωσης του ΣτΕ πετυχαίνοντας την απόφαση που εκδόθηκε στις 21 Μαρτίου.
Το Υπερταμείο ελέγχει το 50% κα μία μετοχή του μετοχικού κεφαλαίου της ΕΥΔΑΠ και το ΤΑΙΠΕΔ (θυγατρική της ΕΕΣΥΠ) επιπλέον 11,33%. Αντίστοιχα, στην ΕΥΑΘ το Υπερταμείο κατέχει το 50% και μία μετοχή, με το ΤΑΙΠΕΔ να διατηρεί τον έλεγχο του 24,02%.
Το πρόβλημα του ελληνικού δημοσίου είναι ότι ταυτόχρονα θα πρέπει να μην αποκλείνει από τη συμφωνία που έχει με τους δανειστές (αφορά στο τρίτο μνημόνο που υπέγραψε η κυβέρνηση Τσίπρα τον Αύγουστο του 2015 για τη σύσταση της ΕΕΣΥΠ και τη δανειακή σύμβαση των 86 δισ. ευρώ) με την οποία τα περιουσιακά στοιχεία της ΕΕΣΥΠ αποτελούν εγγύηση για τους δανειστές ενώ υπάρχει και η πρόβλεψη της διάθεσης του 50% των εσόδων του Υπερταμείου, για την αποπληρωμή του χρέους .
Η δεύτερη και πιο ουσιαστική εγγύηση περιλαμβάνεται στην δανειακή σύμβαση που κυρώθηκε στη Βουλή στις 14 Αυγούστου 2015 (ν. 4336/2015) και υπογράφηκε στις 19 Αυγούστου μεταξύ του ESM και της Ελληνικής Δημοκρατίας εκπροσωπούμενης από το υπουργείο Οικονομικών και την οποία συνυπέγραψαν η Τράπεζα της Ελλάδας και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Στη σύμβαση προβλέπεται, ότι όταν συσταθεί ο νέος φορέας του Υπερταμείου, δηλαδή η ΕΕΣΥΠ, θα συμβληθεί και αυτός στη δανειακή σύμβαση των 86 δισ. ευρώ από τον ESM και θα δώσει εγγυήσεις ύψους 25 δισ. ευρώ, έναντι της δημόσιας περιουσίας του, στον ESM για την υποχρέωση της Ελλάδος να εξοφλήσει τη χρηματοδοτική συνδρομή μέσω της ΕΕΣΥΠ. Για το ποσό της εγγύησης, δεν υπάρχουν μεν συγκεκριμένες υποθήκες. Είναι προφανές, όμως, ότι αν μειωθεί η δημόσια περιουσία που έχει μεταβιβαστεί στην ΕΕΣΥΠ, θα πρέπει να γίνει νέα διαπραγμάτευση με τον μεγαλύτερο δανειστή της Ελλάδας τον ESM.
Όλα αυτά επιτηρούνται από τα 2 από τα 5 μέλη του εποπτικού συμβουλίου της ΕΕΣΥΠ που διορίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον ESM με την σύμφωνη γνώμη του εκάστοτε υπουργού Οικονομικών.
Συνεπώς, αν θελήσει να εφαρμόσει το υπουργείο Οικονομικών την απόφαση του ΣτΕ θα πρέπει να αλλάξει τον ιδρυτικό νόμο της ΕΕΣΥΠ με σύμφωνη γνώμη και των δανειστών οι οποίοι μπορούν να χαρακτηρίσουν την κίνηση αναστροφή μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκαν με το 3ο Μνημόνιο.
Το υπουργείο Οικονομικών επιχείρησε να δώσει μια λύση, με τον τελευταίο νόμο για τις ΔΕΚΟ. Εκεί , περιλήφθηκαν διατάξεις με βάση τις οποίες, ο εκάστοτε υπουργός Οικονομικών θα μπορεί να επαναγοράσει μετοχές δημοσίων εταιριών από μειοψηφούντες μετόχους. Με δεδομένη όμως την σχετικά μικρή μετοχική διασπορά των δύο εταιριών, θα είναι δύσκολο στο υπουργείο Οικονομικών, να μειώσει το ποσοστό των δύο εταιριών στην ΕΕΣΥΠ κάτω από την απόλυτη πλειοψηφία του 50%+1 μετοχή.
