Με κεντρικό θέμα τον υπό κατάθεση Προϋπολογισμό, και άλλες νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης όπως η διαδικασία άρσης απορρήτου τηλεπικοινωνιών, συνεδρίασε, 25 Νοεμβρίου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, το Υπουργικό Συμβούλιο.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο αναπληρωτής υπουργός Θόδωρος Σκυλακάκης ενημέρωσαν το Υπουργικό Συμβούλιο για την κατάσταση και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και το σχέδιο Κρατικού Προϋπολογισμού 2023, παρουσίασαν αναλυτικά τις 7 προτεραιότητες που εξυπηρετεί ο συγκεκριμένος προϋπολογισμός, ενώ παρουσίασαν και τις θετικές προοπτικές που αναδεικνύονται.
Ο Προϋπολογισμός του 2023 είναι ο 4ος που καταθέτει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και ο 3ος που συντάσσεται σε συνθήκες διεθνών κρίσεων όπως τόνισαν οι δυο υπουργοί, «σφραγίζοντας μια "πυκνή" σε εξελίξεις και επιτεύγματα τετραετία». Αναφερόμενοι στις προοπτικές που διανοίγονται οι κ.κ. Σταϊκούρας και Σκυλακάκης σημείωσαν ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ισχυρά και σταθερά, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές ενισχύονται σημαντικά, η ανάπτυξη συνδυάζεται, πλέον, με ποιοτική βελτίωση των συνιστωσών του εθνικού πλούτου, η ανεργία συρρικνώνεται αφού έχει, ήδη, υποχωρήσει περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες, σε μηνιαία βάση, σε σχέση με το 2019, προσεγγίζοντας πλέον, σε ετήσια βάση, το επίπεδο του 2010. Επίσης τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των πιστωτικών ιδρυμάτων διαμορφώνονται σε μονοψήφιο ποσοστό του συνόλου των δανείων, και τέλος το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, εξαιτίας κυρίως της ανάπτυξης των τελευταίων δύο ετών, υποχωρεί εντυπωσιακά.
Αναφερόμενοι στις 7 προτεραιότητες, επισήμαναν την υλοποίηση παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων των πολυεπίπεδων κρίσεων, τη συνέχιση και ενίσχυση των φοροελαφρύνσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τη διασφάλιση της υφιστάμενης δημοσιονομικής υπευθυνότητας, την πεποίθηση της κυβέρνησης είναι ότι η συνετή δημοσιονομική διαχείριση, με τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, αποτελούν τα βασικά όπλα απέναντι στην αβεβαιότητα της περιόδου και τη μεταβλητότητα των αγορών, καθώς και διαβατήριο για την επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας. Τέταρτη προτεραιότητα η στήριξη και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, πέμπτη η άσκηση κοινωνικής πολιτικής, με την στήριξη των πιο ευάλωτων συμπατριωτών μας, έκτη η βέλτιστη εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και έβδομη η ενίσχυση της εθνικής άμυνας, με αυξημένες δαπάνες για φυσικές παραλαβές οπλικών συστημάτων. Η χώρα θωρακίζεται και ισχυροποιείται.
Σταθερή αναπτυξιακή δυναμική
Σύμφωνα με κυβερνητική ανακοίνωση, μέσα από τις σελίδες του Προϋπολογισμού, αναδεικνύεται η υπηρέτηση του διττού στόχου της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Επίσης:
- Αποτυπώνεται η σταθερή αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, σε ένα διεθνές περιβάλλον το οποίο απειλείται με ύφεση.
- Καταγράφονται οι πολιτικές ενίσχυσης τόσο της προσφοράς, όσο και της ζήτησης στην οικονομία.
- Επιβεβαιώνεται η, ήδη, συντελούμενη παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας.
- Επικυρώνονται οι κυβερνητικές μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
- Ενσωματώνεται η αναγκαία περιβαλλοντική διάσταση στην κατάρτισή του.
«Είναι ένας Προϋπολογισμός συνέπειας, συνέχειας και σταθερότητας, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων, ανοδικών κινδύνων, έντονης μεταβλητότητας και υψηλής αβεβαιότητας».
Η κυβερνητική ανακοίνωση αναφέρει:
Η χώρα βρίσκεται σε μια παρατεταμένη περίοδο διεθνών αναταράξεων, με τη μεγαλύτερη ενεργειακή και πληθωριστική κρίση των τελευταίων δεκαετιών που διαβρώνει τα εισοδήματα των πολιτών και αφήνει ευκρινές αποτύπωμα στην αναπτυξιακή δυναμική όλων των χωρών, πλέον και της Ελλάδας. Σε αυτή τη δυσμενή διεθνή συγκυρία, η ελληνική οικονομία προβάλλει σθεναρές αντιστάσεις, επιδεικνύει μεγάλες αντοχές, διαθέτει ισχυρή δυναμική και διακρίνεται από θετικές προοπτικές. Συγκεκριμένα:
1ον. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ισχυρά και σταθερά. Προβλέπεται ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης 5,6% για το 2022, και 1,8% για το 2023. Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, το ΑΕΠ αναμένεται να υπερβεί τα 224 δισ. ευρώ το 2023. Υψηλότερο κατά 45 δισ. ευρώ, ή κατά 25% από το 2018! Αυτό είναι απόδειξη ισχυρής ανάπτυξης. Σύμφωνα μάλιστα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα αναμένεται να αναπτυχθεί με διπλάσιο ρυθμό έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2022 και με τριπλάσιο ρυθμό το 2023. Δηλαδή, κάθε χρόνο η οικονομία κινείται όλο και καλύτερα από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, παρά τη σημαντική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, στα όρια της στασιμότητας ή ακόμη και της ύφεσης σε κάποιες χώρες. Αυτό είναι απόδειξη ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας.
2ον. Οι επενδύσεις και οι εξαγωγές ενισχύονται σημαντικά. Η ανάπτυξη συνδυάζεται, πλέον, με ποιοτική βελτίωση των συνιστωσών του εθνικού πλούτου. Εφέτος εκτιμάται ότι η χώρα θα πετύχει ιστορικό υψηλό στις άμεσες ξένες επενδύσεις και στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών. Στην ίδια κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η Ελλάδα θα είναι πρωταθλήτρια σε ρυθμό αύξησης επενδύσεων στην Ευρώπη την επόμενη τριετία. Παράλληλα, η Ελλάδα εξάγει, ως ποσοστό του ΑΕΠ, περισσότερο από την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία. Η δε εξαγωγική βάση της διαφοροποιείται σημαντικά, ποσοτικά και ποιοτικά.
3ον. Η ανεργία συρρικνώνεται. Έχει, ήδη, υποχωρήσει περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες, σε μηνιαία βάση, σε σχέση με το 2019, προσεγγίζοντας πλέον, σε ετήσια βάση, το επίπεδο του 2010. Αυτό το στοιχείο, μαζί με τη διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού, τις μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών και τα μέτρα στήριξης της κοινωνίας, έχουν ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα αυτό να διαμορφώνεται στα 33 δισ. ευρώ το 2ο τρίμηνο του 2022, υψηλότερο και από το 2ο τρίμηνο του 2019, όταν δεν υπήρχαν οι πρωτόγνωρες, παγκόσμιες κρίσεις.
4ον. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των πιστωτικών ιδρυμάτων διαμορφώνονται σε μονοψήφιο ποσοστό του συνόλου των δανείων, ενώ οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχουν αυξηθεί σημαντικά.
5ον. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, εξαιτίας κυρίως της ανάπτυξης των τελευταίων δύο ετών, υποχωρεί εντυπωσιακά. Το δημόσιο χρέος, μέσα σε μία τριετία, προβλέπεται ότι θα έχει υποχωρήσει κατά 50 ποσοστιαίες μονάδες, και αναμένεται να πέσει κάτω από το 160% του ΑΕΠ το 2023. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η μείωση αυτή θα είναι η μεγαλύτερη στους κόλπους της Ευρώπης από το 2019. Επίσης, εκτιμάται ότι το πρωτογενές έλλειμμα θα μειωθεί σημαντικά εφέτος, στο 1,6% του ΑΕΠ, με τα δημόσια οικονομικά να επιστρέφουν σε περιβάλλον πρωτογενών πλεονασμάτων από το 2023. Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα μέτρα στήριξης της κοινωνίας, όπως αυτά υλοποιούνται τα τελευταία έτη, είναι από τα υψηλότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και για το 2022 και για το 2023.
6ον. Το κύρος και η αξιοπιστία της χώρας ενισχύονται. Η Ελλάδα βγήκε από την ενισχυμένη εποπτεία, η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που εισήλθε σε αυτό το καθεστώς το 2018. Την Τετάρτη, μάλιστα, δημοσιεύθηκε και η 1η Έκθεση Μεταπρογραμματικής Εποπτείας για την Ελλάδα. Πρόκειται για μία Έκθεση-σταθμό, με την οποία ανοίγει και επίσημα ένα νέο κεφάλαιο για τη χώρα μας.
Όλα αυτά τα επιτεύγματα, πολύ σημαντικά και καθόλου αυτονόητα, έχουν αντίκτυπο στη ζωή και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, αλλά και στην ικανότητα της χώρας να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις μεγάλες απαιτήσεις και τις πρωτοφανείς προκλήσεις της περιόδου. Είναι επιτεύγματα συλλογικά, της κοινωνίας και της Πολιτείας, για τα οποία υπήρξε μεθοδική, συνεκτική και υπεύθυνη εργασία, κάτω από πρωτόγνωρα δύσκολες συνθήκες. Όμως δεν παραγνωρίζεται ότι η κατάσταση παραμένει δύσκολη και ρευστή. Η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες, συναισθάνεται τις αγωνίες και τους προβληματισμούς των πολιτών. Κατανοεί -απόλυτα- ότι το "κύμα" ακρίβειας που σαρώνει τον κόσμο, "ροκανίζει" το εισόδημα των νοικοκυριών και αυξάνει το κόστος των επιχειρήσεων, ασκώντας τρομερές πιέσεις σε εθνικούς και οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Επτά προτεραιότητες
Ο Προϋπολογισμός, όπως επισήμαναν τα κυβερνητικά στελέχη, έχει ως βασικές προτεραιότητες αφενός τη συνέχιση και ενίσχυση των μέτρων στήριξης της κοινωνίας, ιδιαίτερα αυτών που έχουν περισσότερη ανάγκη, και αφετέρου την επίτευξη δημοσιονομικής ισορροπίας, τη διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας της χώρας μας και την ολόπλευρη ενίσχυση της Πατρίδας μας. Συγκεκριμένα:
1η Προτεραιότητα: Η υλοποίηση παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων των πολυεπίπεδων κρίσεων. Παρεμβάσεις γενναίες και αποτελεσματικές, όπως είναι:
- Οι επιδοτήσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.
- Η αναδρομική επιστροφή σημαντικού ποσοστού της επιβάρυνσης του ενεργειακού κόστους για οικιακά τιμολόγια.
- Η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και η επιδότηση του πετρελαίου θέρμ ανσης και κίνησης.
-Η οικονομική ενίσχυση των πολιτών, με κοινωνικά κριτήρια, για τη σημαντική επιβάρυνση στα καύσιμα.
- Η στήριξη γεωργών και κτηνοτρόφων με επιδοτήσεις, με τη μείωση του Φ.Π.Α. στα λιπάσματα και τις ζωοτροφές, με την επιστροφή του ΕΦΚ στο πετρέλαιο.
- Η εφάπαξ οικονομική ενίσχυση ευάλωτων συμπατριωτών μας.
2η Προτεραιότητα: Η συνέχιση και ενίσχυση των φοροελαφρύνσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Έτσι, κοντά στις περισσότερες από 50 μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών της τελευταίας τριετίας, έρχονται να προστεθούν:
- Η μονιμοποίηση της κατάργησης της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για όλους τους πολίτες.
- Η μονιμοποίηση της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών.
- Η κατάργηση της ειδικής εισφοράς 1% υπέρ του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων.
- Η κατάργηση, υπό προϋποθέσεις, του τέλους επιτηδεύματος.
- Η επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε υπηρεσίες μεταφοράς προσώπων, σε υπηρεσίες διάθεσης μη αλκοολούχων ποτών και ροφημάτων, στα εισιτήρια κινηματογράφων, στα γυμναστήρια κλπ.
- Η επέκταση της αναστολής του ΦΠΑ για νέες οικοδομές.
3η Προτεραιότητα: Η διασφάλιση της υφιστάμενης δημοσιονομικής υπευθυνότητας.
Πεποίθηση της κυβέρνησης είναι ότι η συνετή δημοσιονομική διαχείριση, με τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, αποτελούν τα βασικά όπλα απέναντι στην αβεβαιότητα της περιόδου και τη μεταβλητότητα των αγορών, καθώς και διαβατήριο για την επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας.
4η Προτεραιότητα: Η στήριξη και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Πέραν της κατάργησης της εισφοράς αλληλεγγύης και της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών, η κυβέρνηση προχωρά μεταξύ άλλων, σε:
- Νέα αύξηση του κατώτατου μισθού.
- Σε σημαντική και μόνιμη αύξηση των συντάξεων.
- Στην αναμόρφωση του ειδικού μισθολογίου των γιατρών του ΕΣΥ.
- Στην άμεση διευθέτηση παγίων μισθολογικών αιτημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων.
5η Προτεραιότητα: Η άσκηση κοινωνικής πολιτικής, με την στήριξη των πιο ευάλωτων συμπατριωτών μας. Προχωρά η πρόσθετη οικονομική ενίσχυση 2,3 εκατ. συμπατριωτών μας, χαμηλοσυνταξιούχων, ανασφάλιστων υπερήλικων, δικαιούχων επιδομάτων ΑμεΑ, μακροχρόνια ανέργων, δικαιούχων ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, δικαιούχων επιδόματος παιδιών ΟΠΕΚΑ. Η συνολική ενίσχυσή τους, τόσο τον Απρίλιο που μας πέρασε όσο και τον προσεχή Δεκέμβριο, υπερβαίνει τα 820 εκατ. ευρώ.
Πέραν αυτής, της αύξησης των συντάξεων και του κατώτατου μισθού, της επιδότησης του ρεύματος και των καυσίμων η Κυβέρνηση προχωρά:
- Στην επέκταση του επιδόματος μητρότητας στον ιδιωτικό τομέα.
- Στην υλοποίηση πλέγματος παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του σημαντικού προβλήματος της στέγασης, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους και τα νέα ζευγάρια.
6η Προτεραιότητα: Η βέλτιστη εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Οι δαπάνες του Προγράμματος θα ανέλθουν σε επίπεδα ρεκόρ το 2023, και συγκεκριμένα στα 12 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 3,6 δισ. ευρώ είναι από το σκέλος των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
7η Προτεραιότητα: Η ενίσχυση της εθνικής άμυνας, με αυξημένες δαπάνες για φυσικές παραλαβές οπλικών συστημάτων. Η χώρα θωρακίζεται και ισχυροποιείται.
