Η περιοχή της Βαλτικής, που ήδη υπομένει τον πιο απότομο πληθωρισμό της ευρωζώνης, διαπιστώνει τώρα ότι είναι το πιο εκτεθειμένο τμήμα του μπλοκ στην αύξηση των επιτοκίων, σημειώνει το Bloomberg.
Η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία είδαν την αύξηση των τιμών καταναλωτή να ξεπερνά το 20%, με τους αξιωματούχους τους στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να πιέζουν σκληρά για επιθετικές αυξήσεις στο κόστος δανεισμού.
Όμως, με την αύξηση κατά 75 μονάδες βάσης που έρχεται αυτό το μήνα, μετά την αρχική ομοβροντία του Ιουλίου κατά μισή μονάδα, προέκυψε ένα άλλο πρόβλημα: εννέα στους δέκα κατόχους ενυπόθηκων δανείων της Βαλτικής είναι εγκλωβισμένοι σε δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, το κόστος των οποίων αυξήθηκε αμέσως.
Η αλλαγή δεν θα μπορούσε να έρθει σε πολύ χειρότερη στιγμή. Ο πληθωρισμός, που ξεπέρασε το 25% τον περασμένο μήνα στην Εσθονία, σε συνδυασμό με την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους ενόψει του χειμώνα, γέρνουν την περιοχή προς την ύφεση.
"Αυτό θα επηρεάσει τα υφιστάμενα δάνεια σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι σε άλλα μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης", δήλωσε ο Μάρτινς Άμπολινς, οικονομολόγος της Citadele Banka στη Ρίγα. "Όλα έρχονται μαζί για αυτόν τον χειμώνα".
Το χτύπημα είναι σημαντικό. Τα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια προσαρμόζονται με τον ίδιο ρυθμό με τα διατραπεζικά επιτόκια, με το euribor έξι μηνών να έχει αυξηθεί κατά περίπου 160 μονάδες βάσης από τον Ιούνιο - κάτι που ισοδυναμεί με 75 ευρώ (74,87 δολάρια) περισσότερα το μήνα για ένα τυπικό στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ, σύμφωνα με τον Rasmus Kattai, οικονομολόγο στην Τράπεζα της Εσθονίας.
Με τους καθαρούς μηνιαίους μισθούς να ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 1.350 ευρώ στην Εσθονία και με περισσότερες αυξήσεις των επιτοκίων να είναι στα σκαριά, αυτό θα προκαλέσει ένα σοκ στους δανειολήπτες που είχαν συνηθίσει τα εξαιρετικά φθηνά δάνεια που προέκυψαν από ένα επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ που παρέμεινε κολλημένο κάτω από το μηδέν για οκτώ χρόνια.
Η κατάστασή τους υπογραμμίζει ένα μειονέκτημα της συμμετοχής στο ευρώ για ορισμένα από τα μικρότερα έθνη του μπλοκ. Ενώ ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί σε όλη τη νομισματική ένωση των 19 μελών, απογειώθηκε νωρίτερα στις χώρες της Βαλτικής και εκτοξεύθηκε πολύ πριν η ΕΚΤ αυξήσει τα επιτόκια.
Προς το παρόν, οι χώρες της Βαλτικής -απρόθυμες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες που θυμούνται ακόμη ότι κυβερνώνται από τη Μόσχα - αποδέχονται ότι το υψηλότερο κόστος που αντιμετωπίζουν είναι δικαιολογημένη συνέπεια της παροχής βοήθειας στην Ουκρανία για την άμυνα της από τη ρωσική επίθεση.
Η ενεργειακή αιχμή αντιπροσωπεύει "έναν πολεμικό φόρο που πρέπει να πληρώσουμε", δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο πρωθυπουργός της Λετονίας Krisjanis Karins. Η Ουκρανία πληρώνει "με ζωές και, για εμάς, με χρήματα".
Αλλά το κόστος θα γίνεται όλο και περισσότερο αισθητό - παρά την κυβερνητική βοήθεια και τις προσπάθειες των αξιωματούχων να παρουσιάσουν ένα γενναίο πρόσωπο στην κατάσταση.
Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Λιθουανίας Gediminas Simkus ελπίζει ότι τα υψηλότερα επιτόκια θα βοηθήσουν στην άμβλυνση των υπερβολικών αυξήσεων στις τιμές των ακινήτων. Για τους μέσους δανειολήπτες, οι οποίοι έχουν ανεξόφλητο υπόλοιπο ενυπόθηκου δανείου 50.000 ευρώ για 20 χρόνια, μια αύξηση του euribor κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα θα αύξανε τις πληρωμές κατά 38 ευρώ τον μήνα.
"Το αφήνω αυτό στην κρίση σας" πόσο σημαντική είναι αυτή η αύξηση, δήλωσε ο Simkus.
