Του Ανέστη Ντόκα
Συνολικά 330 πτωχεύσεις σημειώθηκαν στην Ελλάδα το 2014 έναντι 392 πτωχεύσεων το 2013 καταγράφοντας μείωση 15,8% που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση μετά την Ισπανία.Σημειώνεται ότι η Ελλάδα, είναι μία από τις χώρες που μόνο ένα μικρό ποσοστό των εταιρικών λουκέτων, πραγματοποιήθηκε μέσω των επίσημων διαδικασιών του πτωχευτικού κώδικα. Τα παραπάνω στοιχεία είναι τα αποτελέσματα ετήσιας πανευρωπαϊκής μελέτης που παρουσιάζει σήμερα σε αποκλειστικότητα στην ελληνική αγορά η ICAP Group, μέλος της FEBIS (Federation of Business Information Services). Τα στοιχεία των χωρών συγκέντρωσαν, ανέλυσαν και μελέτησαν για κάθε χώρα οι εταιρείες-μέλη της FEBIS ενώ η τελική επιμέλεια έγινε από την CREDITREFORM (Γερμανία).
Οι πτωχεύσεις στις χώρες GIIPS (Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία) μειώθηκαν κατά 5,8% σε 31.187 - η πρώτη θετική εξέλιξη στο μέτωπο αυτό από την αρχή της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης - ωστόσο, ο απόλυτος αριθμός των πτωχεύσεων παραμένει σε υψηλά επίπεδα και έχει στην πραγματικότητα υπερ-τριπλασιαστεί από το 2007. Ο συνολικός αριθμός των εταιρειών που πτώχευσαν στη Δυτική Ευρώπη το 2014 ανήλθε σε 179.662 επιχειρήσεις έναντι 189.855 επιχειρήσεων το 2013 (μείωση 5,4% ή 10.000 επιχειρήσεις), δείχνοντας τα πρώτα σημάδια οικονομικής ανάκαμψης, αφού για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια οικονομικής ύφεσης, το ποσοστό γίνεται αρνητικό. Συνολικά στη Δυτική Ευρώπη ήταν ο πρώτος χρόνος που παρουσιάστηκε μείωση στις πτωχεύσεις από το 2010/2011 που είχε σημειωθεί οριακή πτώση (-0,7%). Από τις 17 χώρες που εξετάστηκαν, μόνο δύο παρουσίασαν θετικό πρόσημο, η Ιταλία (+12,8%) και η Νορβηγία (+5,2%). Οι υπόλοιπες χώρες εμφανίζουν αρνητικά ποσοστά και μάλιστα σε εφτά από αυτές είναι διψήφια, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Ισπανία (-28,5%), την Ολλανδία (-20,7%) και την Δανία (-18,9%). Πιο ήπια πτώση παρουσίασε η Γαλλία (-0,7%) και η Αυστρία (-0,5%). Σε ορισμένες περιπτώσεις ο αριθμός των πτωχεύσεων αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος του συνολικού αριθμού των διαλύσεων των επιχειρήσεων σε μια χώρα. Οι οικονομικές δυσκολίες συχνά ενδέχεται να οδηγήσουν στο κλείσιμο των πολύ μικρών επιχειρήσεων χωρίς επίσημες διαδικασίες, οι οποίες, σε αυτή την περίπτωση διαγράφονται από το Εμπορικό Μητρώο. Η έκταση τέτοιων περιστατικών ποικίλλει ανάλογα με τη χώρα. Ειδικά στις Μεσογειακές χώρες, αυτή η προσέγγιση έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση του συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων που βρίσκονται ακόμα σε λειτουργία μετά από τη μακρά περίοδο της ύφεσης.
Ποσοστό συμμετοχής τομέων δραστηριότητας στις πτωχεύσεις
Συγκριτικά με το 2013 η εικόνα της συμμετοχής των τομέων δραστηριότητας στο σύνολο των πτωχεύσεων παραμένει ίδια με τον τομέα των υπηρεσιών να έχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή (37%) στο σύνολο των πτωχεύσεων της Δ. Ευρώπης το 2014, παραμένοντας σταθερός έναντι της περσινής χρονιάς.
Ο τομέας του εμπορίου, στον οποίο συμπεριλαμβάνεται το λιανικό και χονδρικό εμπόριο, οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις κέιτερινγκ (catering), αύξησαν ελαφρώς τη συμμετοχή τους, από 31,1% σε 31,7%, με 1 στις 3 επιχειρήσεις να δηλώνουν πτώχευση το 2014. Παράλληλα, και ο τομέας της βιομηχανίας σημείωσε μικρή μείωση από 11,1% σε 10,8% σε σχέση με τη προηγούμενη χρόνια, ενώ σχεδόν σταθερό ποσοστό συμμετοχής παρουσίασε ο τομέας των κατασκευών.
Οικονομική κατάσταση και ρευστότητα των επιχειρήσεων
Εξετάζοντας τους πιο πρόσφατους δημοσιευμένους ισολογισμούς του 2013 σε δείγμα 3,3 εκατ. επιχειρήσεων της Δυτικής Ευρώπης διαπιστώνεται ότι η συμμετοχή των εταιρειών που εμφανίζουν χαμηλό περιθώριο ΕΒΙΤ (έως 5%) αυξήθηκε από 29% το 2012 σε 29,4% το 2013, ενώ η συμμετοχή εκείνων με αρνητικό περιθώριο μειώθηκε από 27,9% σε 26,9% το 2013. Περίπου μία στις επτά εταιρείες (15,2%) εμφανίζουν περιθώριο κέρδους ΕΒΙΤ έως 25% το 2013, ενώ οι επιχειρήσεις που δηλώνουν περιθώριο κέρδους ΕΒΙΤ πάνω από 25% (14%) παραμένουν σταθερές συγκριτικά με το προηγούμενο έτος.
Ο τομέας του εμπορίου που περιλαμβάνει λιανικό και χονδρικό εμπόριο, αλλά και τον κλάδο εστίασης συγκεντρώνει το 30,4% των επιχειρήσεων με αρνητικό ΕΒΙΤ, ενώ με πολύ χαμηλό περιθώριο έως 5% συγκεντρώνει το 39,2% των επιχειρήσεων. Μόνο το 4,1% των επιχειρήσεων του τομέα, δηλώνει περιθώριο κέρδους ΕΒΙΤ μεγαλύτερο από 25%. Συγκριτικά, στον κλάδο των κατασκευών το 10,4% των επιχειρήσεων εμφανίζει περιθώριο κέρδους ΕΒΙΤ μεγαλύτερο από 25%, ενώ το 25,9% των επιχειρήσεων έχουν αρνητικό EBIT.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 2013 το 49,1% των επιχειρήσεων βελτίωσαν την κερδοφορία τους σε σχέση με 44,9% το προηγούμενο έτος. Συνολικά, παρόλη την οικονομική κρίση που επικρατούσε τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, οι επιχειρήσεις αρχίζουν να παρουσιάζουν μια μικρή άνοδο, υπάρχουν όμως περιθώρια βελτίωσης και η κατάσταση παραμένει εύθραυστη.
Βάσει της ανάλυσης των ισολογισμών 2013 για τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, αποτυπώνονται οι πρώτες επιδράσεις της οικονομικής ανάκαμψης στην Ευρώπη.
Περίπου μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην Ευρώπη παρουσιάζει έλλειψη κεφαλαίων, όπως και το 2012. Ο αριθμός των επιχειρήσεων με υψηλά επίπεδα (+50%) Ιδίων Κεφαλαίων αυξήθηκε ελάχιστα, ενώ και το μέγεθος των Ιδίων Κεφαλαίων τους βελτιώθηκε περεταίρω με αποτέλεσμα μια στις δυο επιχειρήσεις να είναι σε θέση να αυξήσει το Δείκτη Ιδίων Κεφαλαίων.
Μελέτη για την κατάσταση του δείκτη iδίων kεφαλαίων ανά χώρα, δείχνει ότι η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία (GIIPS states) χαρακτηρίζονται με τους χαμηλότερους δείκτες Ιδίων Κεφαλαίων (27,4%) συγκριτικά με άλλα Ευρωπαϊκά κράτη όπως το Ηνωμένο Βασίλειο που ο Δείκτης Ιδίων Κεφαλαίων αγγίζει το 47,7%.
Ημέρες πίστωσης
Σημαντική διαφοροποίηση παρουσιάζουν οι ημέρες είσπραξης των απαιτήσεων μεταξύ των χωρών & περιοχών της Ευρώπης. Για τις επιχειρήσεις της Δυτικής Ευρώπης, ο μέσος όρος είσπραξης το 2013 ήταν 56,3 ημέρες, οριακά λιγότερο από το προηγούμενο έτος (56,5 ημέρες). Η περίοδος συλλογής είναι μεγαλύτερη στις χώρες GIIPS (Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία), όπου ο μέσος όρος ήταν 84,4 ημέρες, το οποίο αποτελεί στην πραγματικότητα μια ελαφρά βελτίωση σε σχέση με το 2012.
Πτωχεύσεις εταιρειών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη
Ο συνολικός αριθμός των εταιρειών οι οποίες πτώχευσαν στην Ανατολική Ευρώπη ανήλθε σε 99.671 επιχειρήσεις το 2014, έναντι 96.188 επιχειρήσεων το 2013, μια αύξηση της τάξης του 3,6% έναντι του 2013. Το προηγούμενο έτος οι πτωχεύσεις ήταν σταθερές, όμως οι έντονες συγκρούσεις ανάμεσα στην Ρωσία και την Ουκρανία σε συνδυασμό με το εμπάργκο στο εμπόριο επηρέασαν την οικονομία της Ανατολικής Ευρώπης, ενώ η μακροχρόνια οικονομική αδυναμία πολλών χωρών της Δυτικής Ευρώπης έχει επίσης επηρεάσει τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς εξαρτώνται ακόμη πολύ μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στην Ευρωζώνη.
Σε επίπεδο χωρών, σημαντική αύξηση των πτωχεύσεων παρουσίασε η Σλοβενία (+38,4%) και ακολούθησε η Ουγγαρία (+30,7%). Αντιθέτως, σημαντική μείωση των πτωχεύσεων παρουσίασαν η Τσεχία (-40,8%) και η Ρουμανία (-25,9%).
Η συνολική αύξηση του αριθμού των πτωχεύσεων στην Ανατολική Ευρώπη - όπου ο αριθμός των περιπτώσεων έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2010 – προέρχεται από συγκεκριμένες χώρες, όπου πιθανόν να έχει υπάρξει αλλαγή στη σχετική νομοθεσία.
