Σημαντική πρόοδος καταγράφεται στο κρίσιμο για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας σχέδιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union, SIU), το οποίο βασίζεται στην Ένωση των Κεφαλαιαγορών της περιοχής.
Στο Ecofin της περασμένης εβδομάδας υπήρξε πολιτική συμφωνία για ενιαία εποπτεία της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς. Σε ομιλία του στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ στη Μπανγκόκ, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, τόνισε ότι η συμφωνία αποτελεί κεντρικό στοιχεία της SIU και ότι η πρόοδος που έχει υπάρξει στο θέμα αυτό τους τελευταίους 10 μήνες είναι μεγαλύτερη από των τελευταίων 10 ετών.
O Επίτροπος της ΕΕ για την οικονομία, Βάλντις Ντομπρόβσκις, χαρακτήρισε την απόφαση σημαντικό βήμα στις διαπραγματεύσεις, αν και θα ήθελε ένα πιο φιλόδοξο αποτέλεσμα. Η πρόταση που είχε υποβάλει η Κομισιόν για το «πακέτο ολοκλήρωσης και εποπτείας της αγοράς» προέβλεπε τον έλεγχο όλων των χρηματιστηρίων από την Ευρωπαϊκή Αρχή Αξιογράφων και Αγορών (ESMA), ενώ στην πολιτική συμφωνία υπάρχουν εξαιρέσεις που αφορούν κυρίως στο γερμανικό χρηματιστήριο (Deutsche Boerse) και το ελβετικό διαχειριστή (SIX Group) που ελέγχει την αγορά της Μαδρίτης και τη βρετανική πλατφόρμα Aquis.
Στόχος του πακέτου για την ολοκλήρωση και την εποπτεία της αγοράς είναι η μείωση του κατακερματισμού του ρυθμιστικού πλαισίου που θα βοηθήσει τους διαχειριστές των χρηματιστηρίων να αποκτήσουν την κλίμακα και την αποτελεσματικότητα που απαιτούνται για να είναι ανταγωνιστικοί σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνολικά, τα μέτρα αναμένεται να διευκολύνουν τη διασυνοριακή ροή κεφαλαίων και να συμβάλουν στη χρηματοδότηση επιχειρηματικών επενδύσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ε.Ε.
Εκτός από το θέμα της κεντρικής εποπτείας των χρηματιστηριακών αγορών, πρόοδος σημειώνεται και σε μία άλλη πτυχή της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων που αφορά στην παροχή κινήτρων για το άνοιγμα αποταμιευτικών - επενδυτικών λογαριασμών. Οι αποταμιεύσεις των ευρωπαϊκών νοικοκυριών είναι πολύ μεγάλες, αλλά, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, τοποθετούνται κυρίως σε χαμηλότοκες καταθέσεις στις τράπεζες. Σύμφωνα με παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών στο Eurogroup, περίπου το ένα στα τέσσερα νοικοκυριά έχει μετοχές, ομόλογα ή αμοιβαία κεφάλαια, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 12%. Ακόμη χαμηλότερο είναι το ποσοστό των Ευρωπαίων που αγοράζουν απευθείας κάποιο από τα παραπάνω χρηματοπιστωτικά assets. Στην Ελλάδα, η συμμετοχή των μικρών επενδυτών στην κεφαλαιαγορά ήταν κοντά στο 4% το 2025, αλλά αυξήθηκε με πολύ ταχύ ρυθμό (πάνω από 150%) από το 2022.
Στην περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των Ελλήνων θα συμβάλει η θεσμοθέτηση από την κυβέρνηση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού - του λεγόμενου «κουμπαρά για τη νέα γενιά» - με την καταβολή από το κράτος ποσού έως 1.200 ευρώ ετησίως για τα παιδιά από τη γέννησή τους έως την ηλικία των 18 ετών, εφόσον καταβληθεί αντίστοιχο ποσό από την οικογένειά τους. Το νέο προϊόν δεν θα είναι ένας απλός αποταμιευτικός λογαριασμός με προκαθορισμένο επιτόκιο, αλλά ένας μακροχρόνιος επενδυτικός λογαριασμός, τη διαχείριση του οποίου θα αναλαμβάνουν πιστοποιημένοι φορείς, όπως εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστικές εταιρείες.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών, υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον από χώρες της ΕΕ για τη θέσπιση αποταμιευτικών-επενδυτικών λογαριασμών, ως μέσου για την αυξημένη συμμετοχή μικροεπενδυτών στην κεφαλαιαγορά, αν και οι προσεγγίσεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τη φορολογία. Δώδεκα χώρες της ΕΕ έχουν ήδη πλαίσιο για αποταμιευτικούς-επενδυτικούς λογαριασμούς.
