Την ώρα που οι επιτελείς του οικονομικού επιτελείου ξεχειλίζουν από ικανοποίηση για τη νέα έξοδο της χώρας στις αγορές και την άντληση 3 δισ. ευρώ με το χαμηλότερο επιτόκιο στην ιστορία του ελληνικού δημοσίου ανεξαρτήτως έκδοσης (0,2%), ήρθαν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το κόστος που πληρώνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά για να δείξουν ότι αυτή η κάθετη πτώση των αποδόσεων στα κρατικά ομόλογα καθυστερεί να περάσει στην οικονομία, δηλαδή στις τσέπες των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των δανείων σε ευρώ διαμορφώθηκε σε 3,97% τον Μάρτιο του 2021, δηλαδή 19 μονάδες βάσεις υψηλότερο από 3,78% που ήταν τον Δεκέμβριο του 2020. Μάλιστα το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο για όλα τα δάνεια τον Μάρτιο του 2021 (δηλαδή και τα παλιά) είναι ακόμα υψηλότερο ήτοι 4,58% ενώ φτάνει σε δυσθεώρητα ύψη 16,61% στις πιστωτικές κάρτες.
Αν ρίξει κάποιος μια καλύτερη ματιά στα στοιχεία από τις αρχές του 2020, δηλαδή πριν αλλάξει τα δεδομένα η πανδημία του κορωνοϊού, θα διαπιστώσει ότι υπήρξε σταδιακή αποκλιμάκωση του επιτοκίου νέων δανείων από 4,36% τον Ιανουάριο του 2020 σε 4,06% τον Μάρτιο του 2020. Από εκεί και πέρα αρχίζει μία αύξηση η οποία φθάνει το 4,14% στο τέλος Νοεμβρίου 2020 για να ακολουθήσουν μικρές διακυμάνσεις και πολύ αργή μείωση στη συνέχεια στα σημερινά επίπεδα (3,97%).
Η κατάσταση αυτή της διακοπείσας αποκλιμάκωσης αποδίδεται στον αυξημένο κίνδυνο αθέτησης πληρωμών που έφερε και πάλι στην Ελλάδα η νέα κρίση - αυτή τη φορά με τη μορφή της επιδημίας του νέου κορωνοϊού - και δεν άφησε να συνεχιστεί η μείωση του κόστους δανεισμού στην οικονομία.
Αν είσαι ελεύθερος επαγγελματίας ή αγρότης ή έχεις ατομική επιχείρηση τότε το επιτόκιο είναι ακόμα υψηλότερο στο 4,53%. Αυτό το νούμερο είναι υψηλό αλλά ήταν πολύ χειρότερο στο 6,73% μόλις πριν από λίγους μήνες και συγκεκριμένα τον Νοέμβριο του 2020. Πρόκειται βέβαια για επίπεδα επιτοκίων που καθιστούσαν την επιχειρηματική δραστηριότητα μη βιώσιμη.
1,42% το επιτόκιο δανεισμού των επιχειρήσεων στην ευρωζώνη
Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις στην Ελλάδα το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο νέων δανείων είναι στο 3,36%, το οποίο επίσης είναι υψηλό εάν συγκριθεί με το μέσο επιτόκιο που οι επιχειρήσεις της ευρωζώνης δανείζονται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο νέων δανείων προς επιχειρήσεις τον Μάρτιο του 2021 διαμορφώθηκε σε 1,42% και μάλιστα, μειωμένο κατά 6 μονάδες βάσης σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Φεβρουάριο. Εδώ φαίνεται και το ανταγωνιστικό μειονέκτημα των ελληνικών επιχειρήσεων που συνεχίζουν να δανείζονται με υπερδιπλάσιο κόστος έναντι των άλλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Πόσα δάνεια έδωσαν οι ελληνικές τράπεζες το 2020 και πως ξεκίνησε το 2021
Για τη συμβολή των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας ακούγονται πολλά όπως ότι οι τράπεζες προτίμησαν να διοχετεύσουν το 2020 τη ρευστότητά τους στα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου λόγω αποκλιμάκωσης των αποδόσεων και ανόδου των τιμών τους. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά τελικά διοχέτευσαν κεφάλαια διπλάσια σε σχέση με το 2019 κυρίως μέσω των εργαλείων της Αναπτυξιακής Τράπεζας που ενεργοποιήθηκαν λόγω covid-19.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος οι ελληνικές τράπεζες χορήγησαν νέα δάνεια:
α) 16,196 δισ. ευρώ στις επιχειρήσεις από 7,995 δισ. Ευρώ το 2019.
β) 571 εκατ. ευρώ σε ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, ατομικές επιχειρήσεις από 148 εκατ. το 2019.
γ) 835 εκατ. ευρώ σε καταναλωτικά δάνεια και
δ) 688 εκατ. ευρώ σε στεγαστικά.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2021 οι τράπεζες χορήγησαν 3,3 δισ. νέα δάνεια ποσό που είναι σχεδόν αμετάβλητο με αυτό του α' τριμήνου του 2020.
