"Τα φορολογικά έσοδα τον Οκτώβριο είχαν μείωση κατά 12,3%, κινήθηκαν συνεπώς καλύτερα σε σχέση με τον Σεπτέμβριο λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών. Δηλαδή τις επιπτώσεις της πανδημίας στα έσοδα από τον τουρισμό που επηρεάζουν τον ΦΠΑ του τρίτου τριμήνου, την μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων και τα άλλα μέτρα που αποφάσισε η κυβέρνηση", δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης, κατά την ανακοίνωση των μηνιαίων στοιχείων του Προϋπολογισμού.
Ωστόσο, προανήγγειλε ότι, "με δεδομένα τα έκτακτα υγειονομικά μέτρα, περιμένουμε σημαντική επιδείνωση των εσόδων στο επόμενο διάστημα, που θα απεικονίζεται στα στοιχεία για τα έσοδα το 2020 που θα καταγράφει ο υπό κατάθεση προϋπολογισμός".
Πηγές αναφέρουν ότι τα έσοδα του Νοεμβρίου προς ώρας είναι ικανοποιητικά. Αλλά τούτο, εξηγούν, δεν είναι απαραίτητα ενδεικτικό, αφού ο μηνιαίος στόχος απέχει πολύ. Υπάρχει εικόνα μόνο για το 1/5ο του μηνιαίου στόχου. Γιατί, όπως ανέφερε η ίδια πηγή, δεν υπάρχει περίπτωση να μην προκληθούν τριγμοί από το lockdown.
Πηγές εξηγούν ότι τον Οκτώβριο η ζημία στον τουρισμό ήταν τριπλή, γιατί φάνηκαν οι 3μηνες δηλώσεις ΦΠΑ του τουριστικού κλάδου, η δόση ΦΠΑ Αυγούστου και η δόση του ΦΠΑ Σεπτεμβρίου. Επίσης υπάρχει η αρνητική επίπτωση από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων που μειώθηκε, αλλά και από την αύξηση των δόσεων φόρου εισοδήματος. Πιέσεις προκαλεί και η μικρότερη δαπάνη για πετρέλαιο θέρμανσης. Το αντιστάθμισμα είναι η πληρωμή του ΕΝΦΙΑ. Αναλυτικά στοιχεία θα φανούν αργότερα, προσθέτουν.
Η πορεία 10μήνου
Αναλυτικά, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού που ανακοίνωσε το Υπουργείο Οικονομικών, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο του Ιανουαρίου - Οκτωβρίου 2020, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 13.442 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 987 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2020 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού του έτους και πλεονάσματος 906 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε έλλειμμα ύψους 9.056 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3.261 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 5.739 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2019.
Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 38.403 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 4.787 εκατ. ευρώ ή 11,1% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020. Η σημαντική αυτή υστέρηση εσόδων, παρά τα αυξημένα έσοδα ΠΔΕ, οφείλεται κυρίως στη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας λόγω της υγειονομικής κρίσης, στην επίπτωση από τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπισή της, καθώς και στις αυξημένες επιστροφές φορολογικών εσόδων.
Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 42.984 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 4.009 εκατ. ευρώ ή 8,5% έναντι του στόχου.
Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 35.564 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 6.052 εκατ. ευρώ ή 14,5% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020. Ωστόσο, αναφέρει το ΥΠΟΙΚ, σε σύγκριση με τις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις για την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2020 που περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Προϋπολογισμού (Draft Budgetary Plan - DBP) 2021, το οποίο κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Οκτωβρίου 2020 και οι οποίες περιέχουν τις επιπτώσεις των μέτρων για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, τα έσοδα από φόρους είναι μειωμένα κατά περίπου 43 εκατ. ευρώ.
Η υστέρηση αυτή από τον στόχο, εκτός από την επίπτωση της υγειονομικής κρίσης, οφείλεται σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ κυρίως: α) Στη μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος των νομικών προσώπων που έχουν πληγεί από τον COVID-19 β) Στην καταβολή του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων σε 8 μηνιαίες δόσεις αντί των 3 διμηνιαίων δόσεων που είχαν προβλεφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020 γ) Στην καταβολή του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων σε 8 μηνιαίες δόσεις αντί των 6 μηνιαίων δόσεων του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 4.581 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 778 εκατ. ευρώ από το στόχο (3.802 εκατ. ευρώ). Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 4.436 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.681 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Πορεία Οκτωβρίου
Ειδικότερα, σύμφωνα με το ΥΠΟΙΚ, τον Οκτώβριο 2020 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 4.899 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά 72 εκατ. ευρώ σε σχέση με το μηνιαίο στόχο. Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 5.393 εκατ. ευρώ, μειωμένα έναντι του μηνιαίου στόχου κατά 5 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 4.569 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 561 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020. Ωστόσο, σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες μηνιαίες εκτιμήσεις που προκύπτουν από τα μεγέθη που περιέχονται στο DBP, τα έσοδα από φόρους είναι μειωμένα για το μήνα Οκτώβριο 2020 κατά 137 εκατ. ευρώ. Η υστέρηση αυτή από το στόχο εκτιμάται ότι οφείλεται κυρίως στα μειωμένα έσοδα από ΦΠΑ, της περιόδου Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2020, για τους υπόχρεους υποβολής τριμηνιαίων δηλώσεων, καθώς και στη μείωση της προκαταβολής του φόρου εισοδήματος των νομικών προσώπων που έχουν πληγεί από την πανδημία. Αντιθέτως, αυξημένα σε σχέση με το στόχο, εκτιμώνται τα έσοδα από τον ΕΝΦΙΑ λόγω της παράτασης που δόθηκε για την πληρωμή της πρώτης και της δεύτερης δόσης μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.
Οι επιστροφές εσόδων του Οκτωβρίου 2020 ανήλθαν σε 494 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 67 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου (427 εκατ. ευρώ). Τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 606 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 524 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
Δαπάνες 10μήνου
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου - Οκτωβρίου 2020 ανήλθαν στα 51.845 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 7.668 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (44.177 εκατ. ευρώ). Οι κυριότερες αιτίες της εμφανιζόμενης απόκλισης είναι:
α) η δαπάνη αποζημίωσης ειδικού σκοπού λόγω της πανδημίας του COVID-19 (μισθωτών και επιστημόνων) ύψους περίπου 1.450 εκατ. ευρώ, η οποία πληρώθηκε από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (κατηγορία μεταβιβάσεων),
β) η δαπάνη ενίσχυσης επιχειρήσεων με τη μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής ύψους περίπου 2.064 εκατ. ευρώ, η οποία πληρώθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών (κατηγορία μεταβιβάσεων),
γ) η δαπάνη έκτακτης επιχορήγησης προς τον ΕΦΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ για την κάλυψη υστέρησης εσόδων από τις μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές λόγω της πανδημίας, ύψους 489 και 263 εκατ. ευρώ αντίστοιχα,
δ) η δαπάνη επιχορήγησης προς τον ΕΦΚΑ για τα αναδρομικά ποσά των συνταξιούχων ύψους 1.400 εκατ. ευρώ,
ε) οι αυξημένες εκροές του ΠΔΕ κατά 2.279 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των δαπανών για την αποζημίωση ειδικού σκοπού επιχειρήσεων και αυτοαπασχολούμενων ύψους 494 εκατ. ευρώ, για την επιδότηση τόκων δανείων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων ύψους 186 εκατ. ευρώ, για το μέτρο της ενίσχυσης των επιχειρήσεων με τη μορφή της επιστρεπτέας προκαταβολής ύψους 997 εκατ. ευρώ, για τη δράση ΤΕΠΙΧ ΙΙ ύψους 768 εκατ. ευρώ και για τη σύσταση ταμείου εγγυοδοσίας επιχειρήσεων λόγω της πανδημίας του COVID-19 ύψους 1.000 εκατ. ευρώ και
στ) οι αυξημένες πληρωμές για τόκους κατά 181 εκατ. ευρώ.
Με αντίρροπο χαρακτήρα κινήθηκε η υποεκτέλεση σε άλλες μείζονες κατηγορίες δαπανών, οι οποίες τροφοδοτήθηκαν με ανάλωση μέρους του αποθεματικού.
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου - Οκτωβρίου 2020 παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019 κατά 9.383 εκατ. ευρώ, με τη μεγαλύτερη αύξηση στο σκέλος του ΠΔΕ και στο σκέλος των μεταβιβάσεων, κυρίως λόγω των προαναφερόμενων αιτιών.
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού τον Οκτώβριο 2020 ανήλθαν στα 7.079 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 2.666 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (4.414 εκατ. ευρώ), λόγω της υπερεκτέλεσης των μεταβιβάσεων λόγω COVID-19.
