Οπως επισημαίνει σε ανάλυσή του ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων, «η επέλαση της πανδημίας ανέτρεψε πλήρως το σκηνικό στην παγκόσμια οικονομία και αναπόφευκτα επηρέασε και την διεθνή ζήτηση για ελληνικά προϊόντα. Παρ’ όλα αυτά, οι ελληνικές εξαγωγές στο πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους άντεξαν, αποδεικνύοντας για μια ακόμη φορά ότι αποτελούν βασικό πυλώνα ανάπτυξης της χώρας. Μάλιστα, χωρίς τα πετρελαιοειδή οι ελληνικές εξαγωγές κατά το εξεταζόμενο διάστημα πέτυχαν να κρατήσουν το θετικό πρόσημο κόντρα σε όλες τις αντιξοότητες.
Ειδικότερα, σύμφωνα με ανάλυση του ΠΣΕ και του Κέντρου Εξαγωγικών Ερευνών και Μελετών (ΚΕΕΜ), επί των προσωρινών στοιχείων της ΕΛ-ΣΤΑΤ, οι εξαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών, μειώθηκαν κατά 25 εκατ. ευρώ ή κατά -0,3% και ανήλθαν σε 7,98 δισ. ευρώ από 8,01 δισ. Ευρώ, ενώ χωρίς τα πετρελαιοειδή αυξήθηκαν στα 5,94 δισ. ευρώ από 5,66 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 277,6 εκατ. ευρώ ή κατά 4,9 %.
Η Ιταλία εξακολουθεί και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2020 να αποτελεί το σημαντικότερο προορισμό των ελληνικών εξαγωγών, ενώ στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Γερμανία. Ακολουθούν η Κύπρος και η Βουλγαρία με άνοδο μίας θέσης στη σχετική κατάταξη και η Τουρκία, προς την οποία η μείωση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων (κατά -3,3%), οδήγησε στην απώλεια μιας θέσης στη λίστα των κυριότερων προορισμών.
Στην 6η θέση, με άνοδο δύο (από την 8η) βρίσκεται η Γαλλία, ενώ στην 7η θέση αναρριχήθηκαν οι ΗΠΑ, κερδίζοντας 3 θέσεις (από τη 10η). Η Ισπανία ανέβηκε στην 8η κερδίζοντας μία θέση (από την 9η), ενώ η Ρουμανία καταλαμβάνει την 9η έναντι της 11ης που κατείχε στο πρώτο τρίμηνο του 2019. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνει το Ηνωμένο Βασίλειο το οποίο κατρακύλησε από την 7η στη 10η θέση.
Πλην της πρώτης δεκάδας των χωρών-πελατών των ελληνικών προϊόντων για το πρώτο τρίμηνο του 2020, αξίζει να σημειωθούν, η άνοδος στην κατάταξη της Κίνας (11η θέση από 12η) και της Ουγγαρίας (26η θέση από 36η) καθώς και της Ιαπωνίας (24η θέση από 40η) σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019.
Ως προς τους προορισμούς των ελληνικών εξαγωγών ανά οικονομική ένωση, σημειώνεται αύξηση κατά 10,3% προς την Ε.Ε., οι αποστολές προς τις 18 χώρες της Ευρωζώνης, αυξήθηκαν κατά 9,1%, ενώ ανοδικά κινήθηκαν οι εξαγωγές προς τις χώρες του ΟΟΣΑ, με αύξηση της τάξης του 7,6% και προς τις χώρες του G7 κατά 16%. Οι εξαγωγές όμως προς τις αναδυόμενες BRICS μειώθηκαν κατά -18,6%, όπως και προς τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του OPEC κατά -29,2%. Προς τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου η συρρίκνωση ήταν της τάξεως του -43,4%.
Ανοδικά κινήθηκαν οι αποστολές ελληνικών προϊόντων στις χώρες της Οικονομικής Συνεργασίας Μαύρης Θάλασσας (ΟΣΕΠ) κατά 4,8% όταν προς τις χώρες της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης παρέμειναν στάσιμες (-0,1%). Τέλος, οι χαμηλές σε αξία εξαγωγές προς τις χώρες της MERCOSUR μειώθηκαν κατά -68,7%.
Αντίστοιχα, ως προς τη σύνθεση των εξαγωγών κατά μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, η στασιμότητα (-0,2%) οφείλεται στις αντίρροπες δυνάμεις που αναπτύχθηκαν. Από τη μία η ανοδική τάση των εξαγωγών αγροτικών και βιομηχανικών προϊόντων, καθώς και των μικρών όμως σε αξία ειδών και συναλλαγών μη ταξινομημένων κατά κατηγορίες και από την άλλη η πτωτική τάση που παρουσιάζουν οι πρώτες ύλες και τα καύσιμα. Πιο συγκεκριμένα, ενισχυμένες καταγράφονται οι εξαγωγές των αγροτικών προϊόντων κατά 19,5%, των βιομηχανικών κατά 3,6% και των ειδών και συναλλαγών μη ταξινομημένων κατά κατηγορίες κατά 5,8%. Αντίθετα, οι εξαγωγές των πρώτων υλών εμφανίζουν μείωση -17,4%, όπως και οι εξαγωγές των καυσίμων κατά -14,5%.
Τα προϊόντα πετρελαίου αποτελούν και για το τρίμηνο Ιανουάριος-Μάρτιος 2020, το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας, παρά τη μείωση που σημείωσαν οι εξαγωγές τους. Στη 2η θέση, με αύξηση 39,3% ακολουθούν τα φάρμακα, στην 3η θέση ανήλθαν (από την 4η) τα προϊόντα αλουμινίου, ενώ στην 4η θέση «σκαρφάλωσε» (από τη 13η) το παρθένο ελαιόλαδο.
Στην 5η θέση στη λίστα των κυριότερων εξαγώγιμων ελληνικών προϊόντων βρίσκεται το βαμβάκι, με υποχώρηση κατά δύο θέσεις και στην 6η (από την 7η θέση) οι εξαγωγές μη κατεψυγμένων λαχανικών.
Τις θέσεις 7 έως 9 συμπληρώνουν κατά σειρά, οι εξαγωγές σωλήνων κάθε είδους, τα άλλα τυριά (των οποίων το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών είναι η φέτα) και τα ιχθυηρά. Η πρώτη δεκάδα κλείνει με τα εμπιστευτικά προϊόντα, τα οποία καταγράφουν άνοδο 2 θέσεων (από 12η) λόγω της αύξησης των εξαγωγών τους κατά 11,2% στο πρώτο τρίμηνο του 2020.
Οι εισαγωγές στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2020 μειώθηκαν κατά 271.5 εκατ. ευρώ ή κατά -1,9%, με τη συνολική τους αξία να διαμορφώνεται στα 13,36 δισ. ευρώ έναντι 13,63 δισ. ευρώ κατά το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι εισαγωγές μειώθηκαν στα 9,95 δισ. ευρώ από 9,99 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 42 εκατ. ευρώ ή κατά -0,4%.
Ως αποτέλεσμα των παραπάνω κινήσεων, το εμπορικό έλλειμμα υποχώρησε το πρώτο τρίμηνο του 2020 κατά 246,5 εκατ. ευρώ ή κατά -4,4%, στα 5,38 δισ. ευρώ από 5,62 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, το εμπορικό έλλειμμα μειώθηκε στα 4,01 δισ. ευρώ από 4,33 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 319,3 εκατ. ευρώ, ή κατά -7,4%.
Οι επιδόσεις κατά μεγάλες κατηγορίες προϊόντων
Με βάση τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το πρώτο τρίμηνο του 2020 για τις εξαγωγές κατά μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, η σταθεροποίηση των ελληνικών αποστολών προκύπτει από τη μείωση των εξαγωγών των καυσίμων και των πρώτων υλών που αντισταθμίζεται όμως από την αύξηση των εξαγωγών των αγροτικών προϊόντων, των βιομηχανικών προϊόντων και των ειδών και συναλλαγών μη ταξινομημένα κατά κατηγορίες.
Αναλυτικότερα, όσον αφορά στα αγροτικά προϊόντα, η αύξηση (19,5%) των εξαγωγών, σε 1.636,4 εκ.€ από 1.369,8 εκ.€, οφείλεται στη σημαντική άνοδο των αποστολών όλων των υποκατηγοριών. Πιο συγκεκριμένα, καταγράφηκε αύξηση των εξαγωγών της σημαντικότερης υποκατηγορίας «τρόφιμα και ζώα ζωντανά», σε 1.267,7 εκ.€ από 1.075 εκ.€ (17,9%), Η εν λόγω υποκατηγορία αφορά στο 16,1% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών κατά το πρώτο τρίμηνο του 2020. Σημαντική ποσοστιαία άνοδος (+58,4%) καταγράφεται στις αποστολές της υποκατηγορίας «λάδια & λίπη ζωικής ή φυτικής προέλευσης» (185,2 εκ.€ από 116,9 εκ.€) καθώς αυξημένες κατά 3,1% παρουσιάζονται και οι εξαγωγές της υποκατηγορίας «ποτά & καπνός» από 178 εκ.€ σε 183,6 εκ.€ στο πρώτο τρίμηνο του 2020.
Οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων σημειώνουν άνοδο 3,6% με την αξία τους να ανέρχεται σε 3.726,8 εκ.€ το πρώτο τρίμηνο του 2020, από 3.598,1 εκ.€ κατά το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο. Η άνοδος αυτή προκύπτει από την ενίσχυση των εξαγωγών στις δύο πιο σημαντικές υποκατηγορίες των βιομηχανικών προϊόντων. Συγκεκριμένα, μεγάλη αύξηση καταγράφουν οι εξαγωγές στην υποκατηγορία «χημικά προϊόντα & συναφή (μ.α.κ.)» κατά 18% (σε 1.147,6 εκ.€ από 972,8 εκ.€) και αυτές στην υποκατηγορία «βιομηχανικά είδη ταξινομημένα κατά πρώτη ύλη» κατά 2% (σε 1.263,4 εκ.€ από 1.239,1 εκ.€).
Οι εξαγωγικές επιδόσεις των δύο πιο μικρών υποκατηγοριών των βιομηχανικών προϊόντων παρουσιάζονται μειωμένες. Πιο συγκεκριμένα τα «μηχανήματα & υλικό μεταφορών» άγγιξαν μόλις τα 697,7 εκ.€ από 713,1 εκ.€ στο πρώτο τρίμηνο του 2019 (-2,2%) και τα «διάφορα βιομηχανικά είδη» τα 618,1 εκ.€ από 673,2 εκ.€ (-8,2%).
Ως προς τις υπόλοιπες μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, σημαντική υποχώρηση καταγράφουν οι αποστολές των «καυσίμων» κατά -14,5% (σε 2.052,7 εκ.€ από 2.401 εκ.€), οι οποίες κατά το διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου του 2020, καταλαμβάνουν μερίδιο 26,1% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών, από 30,4% το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο. Οι εξαγωγές των πρώτων υλών εμφανίζουν μείωση κατά -17,4% και ανήλθαν σε 338,1 εκ.€ από 409,4 εκ.€. Τέλος, οι χαμηλές σε αξία εξαγωγές της κατηγορίας «είδη και συναλλαγές μη ταξινομημένα κατά κατηγορίες» εμφανίζουν αύξηση της τάξεως του 5,8% (σε 120,5 εκ.€ από 113,9 εκ.€).
Όσον αφορά στις εισαγωγές, η μείωση κατά -1,9% (από 13.266,7 εκ.€ σε 13.010,9 εκ.€) κατά το πρώτο τρίμηνο του 2020, οφείλεται στην υποχώρηση των εισαγωγών όλων των υποκατηγοριών προϊόντων εκτός των αγροτικών.
Οι εισαγωγές βιομηχανικών προϊόντων που αποτελούν και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2020 τη σημαντικότερη κατηγορία εισαγόμενων προϊόντων (57,6% του συνόλου των ελληνικών εισαγωγών), παρέμειναν ουσιαστικά στάσιμες -0,1%, (σε 7.490,8 εκ.€ από 7.496,2 εκ.€).
Πιο αναλυτικά στα βιομηχανικά προϊόντα, σε κυριότερη υποκατηγορία αναδεικνύονται τα «χημικά προϊόντα & συναφή (μ.α.κ.)» παρουσιάζοντας αύξηση των εισαγωγών κατά 16,5% (σε 2.410,9 εκ.€ από 2.069,2 εκ.€), ενώ καθοδικά κινούνται οι εισαγωγές για τις τρεις άλλες υποκατηγορίες. Συγκεκριμένα, τα «μηχανήματα & υλικό μεταφορών» κατέγραψαν μείωση της τάξεως του -8,7% (από 2.430,5 εκ.€ σε 2.218,5 εκ.€), τα «διάφορα βιομηχανικά είδη ταξινομημένα κατά πρώτη ύλη» -4,9% (από 1.488,3 εκ.€ σε 1.414,8 εκ.€) και τα «διάφορα βιομηχανικά είδη» -4,1% (από 1.508,1 εκ.€ σε 1.446,5 εκ.€).
Οι εισαγωγές καυσίμων κινούνται μειούμενες κατά -7,1% και ανήλθαν μόλις σε 3.529,2 εκ.€ από 3.797,4 εκ.€. Το μερίδιό τους στο σύνολο των εισαγωγών, περιορίστηκε στο 27,1%, από 28,6% που ήταν το αντίστοιχο περσινό πρώτο τρίμηνο του 2019.
Οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων, καταγράφουν άνοδο (+5,6%) και έφτασαν στα 1.641,6 εκ.€ από 1.555 εκ.€. Η ανοδική αυτή τάση οφείλεται στην ενίσχυση των εισαγωγών (+6%) της σημαντικότερης υποκατηγορίας «τρόφιμα και ζώα ζωντανά» (1.451,1 εκ.€ από 1.368,4 εκ.€), παρά το γεγονός ότι οι εισαγωγές της υποκατηγορίας «ποτά και καπνός» περιορίζονται κατά -2,1% (132,7 εκ.€ από 135,5 εκ.€). Αυξημένες είναι και οι εισαγωγές της υποκατηγορίας «λάδια & λίπη ζωικής ή φυτικής προέλευσης», σε 57,8 εκ.€ από 51,1 εκ.€ (13,2%).
Τέλος, οι εισαγωγές πρώτων υλών μειώθηκαν κατά -7,1% και άγγιξαν μόλις τα 330,1 εκ.€ από 355,4 εκ.€. όπως και οι εισαγωγές της πολύ χαμηλής σε αξία κατηγορίας «είδη και συναλλαγές μη ταξινομημένα κατά κατηγορίες» (-69,4%) φτάνοντας τα 19,2 εκ.€ έναντι 62,8 εκ.€ το αντίστοιχο πρώτο τρίμηνο του 2019.
