Τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την περιουσία τους σε εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες που μέχρι πρότινος δεν μπορούσαν δίνει η κυβέρνηση.
«Η κυβέρνηση θεωρεί ως υψηλή προτεραιότητα την ενεργοποίηση επιτέλους του θεσμού της μεταφοράς του συντελεστή δόμησης. Το μέτρο αυτό θα επιτρέψει τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων σε πυκνοδομημένες πόλεις με μικρό κόστος, θα απελευθερώσει δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες δεσμευμένων οικοπέδων ή διατηρητέων κτιρίων και θα δώσει νέα ώθηση στην οικοδομική δραστηριότητα», λέει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Δημήτρης Οικονόμου. «Στη σημερινή περίοδο, με το διπλό βάρος της ανάγκης μεταμνημονιακής κινητοποίησης της οικονομίας και του κορωνοϊού, οι ανάγκες αυτές είναι απολύτως επείγουσες».
Δύο είναι οι προϋποθέσεις για να λειτουργήσει στην πράξη η μεταφορά του συντελεστή δόμησης: το πρώτο είναι ο καθορισμός συγκεκριμένων περιοχών που θα λειτουργήσουν ως Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης και το δεύτερο είναι η ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης.
Μέσα στον χρόνο
Σε ό,τι αφορά τις Ζώνες Υποδοχής, από το Περιβάλλοντος προωθούν τον καθορισμό τους με δύο τρόπους: 1) με ένα πρόγραμμα ταχείας οριοθέτησής τους (εντός του 2020) σε δεκάδες δήμους, το οποίο έχει ήδη σχεδιαστεί, έχει εξασφαλιστεί η σχετική χρηματοδότηση και οι σχετικές μελέτες αναμένεται να προκηρυχθούν σε δύο μήνες. Ο σχεδιασμός προβλέπει περικεντρικές περιοχές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης κι άλλων μεγάλων πόλεων, αλλά και αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές, 2) με τα Τοπικά Πολεοδομικά που μέσα σε μία εξαετία θα καλύψουν όλη την Ελλάδα (τα πρώτα με ολοκλήρωση σε δυόμισι χρόνια), μέσω των οποίων θα καθορίζονται και Ζώνες Υποδοχής που δεν θα έχουν καθοριστεί από το πρώτο πρόγραμμα.
Για την ενεργοποίηση της Ψηφιακής Τράπεζας Γης («ΤΑ ΝΕΑ» αναφέρθηκαν εκτενώς στο θέμα στο φύλλο της 30ής Μαρτίου 2020), η θεσμοθέτησή της θα γίνει στο πλαίσιο ενός σχεδίου νόμου για θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας που αναμένεται να ψηφιστεί τον ερχόμενο Ιούνιο. Φορέας υλοποίησης είναι το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), το οποίο υπέβαλε και την πρόταση αρχικά.
Η κατάσταση σήμερα
Σήμερα, όπως εξηγούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος, είναι σε εκκρεμότητα 3.837 συνολικά τίτλοι δικαιώματος μεταφοράς συντελεστή δόμησης, οι οποίοι αντιστοιχούν σε 428.602 τετραγωνικά μέτρα μεταφερόμενης επιφάνειας. Συνολικά έχουν εκδοθεί 19.763 τίτλοι (έγκυροι και άκυροι σήμερα). Και η συνολική επιφάνεια που αντιστοιχεί στους αρχικούς τίτλους είναι 1.125.815 τετραγωνικά μέτρα.
Ιστορική αναδρομή
Στην Ελλάδα ο σχεδιασμός για τη μεταφορά συντελεστή δόμησης πάει πίσω στο 1979. Ωστόσο, έπειτα από αλλεπάλληλους σχετικούς νόμους, που κρίθηκαν πλην ενός αντισυνταγματικοί, και του τελευταίου νόμου (4495/2017), που δεν έχει κριθεί αντισυνταγματικός, παραμένει ανενεργός. Κι αυτό, όπως εξηγούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος, οφείλεται σε τεχνικές και διοικητικές δυσκολίες που αντιμετωπίζονται με τα μέτρα που ετοιμάζει το υπουργείο.
Στο μεταξύ, οι ακυρωθέντες ως αντισυνταγματικοί παλαιότεροι νόμοι, που λειτουργούσαν για κάποια διαστήματα, έχουν αφήσει και «ουρές», με τη μορφή τίτλων μεταφοράς συντελεστή δόμησης που έχουν χορηγηθεί σε ιδιοκτήτες, οι οποίοι μέσω αυτών παραχώρησαν δικαιώματα δόμησης, αλλά δεν μπορούν να αξιοποιηθούν επειδή το συνολικό σύστημα είναι σήμερα ανενεργό.
