Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 όπου ο κατώτατος μισθός των εργαζομένων παραμένει χαμηλότερος από τα επίπεδα του 2010. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, η χώρα μας εμφανίζει μειωμένο κατώτατο μισθό τον Ιανουάριο του 2020 κατά 12% συγκριτικά με τον Ιανουάριο του 2010.
Η έρευνα της Eurostat συγκρίνει τις σημερινές αποδοχές με τον κατώτατο μισθό των 739,56 ευρώ, που ίσχυε από 1/5/2009 έως 1/7/2011, πριν δηλαδή την αύξηση που δόθηκε τον Ιούλιο του 2011 κατά 1,6% στη βάση της τελευταίας Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) με μισθολογικούς όρους.
Αυτός ο μισθός των 739 ευρώ – ο οποίος το 2011 έγινε 751 ευρώ για να μειωθεί το 2012 στα 586 ευρώ – συγκρίνεται με τον κατώτατο που ισχύει από τον Φεβρουάριο του 2019, δηλαδή με τα 650 ευρώ. Επειδή ο ελληνικός μισθός καταβάλλεται 14 φορές το χρόνο λόγω των δώρων – όπως συμβαίνει επίσης στην Ισπανία και την Πορτογαλία – η συγκρίσιμη ονομαστική τιμή του ανεβαίνει στα 758€ (650€ συν 1/12 από τα δώρα).
Αν και υπήρξε αύξηση το 2019, όπως φαίνεται ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης (μείωση των ελάχιστων απολαβών κατά 22% το 2012) παραμένει αισθητός στο επίπεδο των μισθών.
Αξίζει να σημειωθεί πως η έρευνα της Eurostat συγκρίνει τις σημερινές αποδοχές με τον κατώτατο μισθό των 739,56 ευρώ, που ίσχυε από 01/05/2009 έως 01/07/2011, ( πριν την αύξηση που δόθηκε τον Ιούλιο του 2011 κατά 1,6%).
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat λοιπόν, φαίνεται πως η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από την Ε.Ε. των 27 στην οποία ο κατώτατος μισθός παραμένει χαμηλότερος την τελευταία 10ετία (από το 2010) ενώ έχει υπάρξει θετική μεταβολή των ελάχιστων μισθών σε όλες τις άλλες χώρες ακόμη και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες που εφήρμοσαν μνημόνιο, όπως είναι η Πορτογαλία.
Στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, ακόμα και σε αυτές που εφάρμοσαν μνημόνιο, όπως η Πορτογαλία, οι ελάχιστοι μισθοί την τελευταία δεκαετία έχουν αυξηθεί. Ωστόσο, σε ονομαστική τιμή ο μισθός της Ελλάδας παραμένει σε μεσαία προς σχετικά καλά επίπεδα, συγκρινόμενος πάντα σε απόλυτες τιμές με τους βασικούς μισθούς στην υπόλοιπη Ευρώπη και επειδή καταβάλλεται 14 και όχι 12 φορές τον χρόνο λόγω των δώρων.
Πού καταγράφεται η μεγαλύτερη αύξηση
Βουλγαρία: 9,8% σε ετήσια βάση. Ο μισθός από 122,71€ έφτασε στα 311,89€. Σωρευτική αύξηση 154%
Εσθονία: 7,7% σε ετήσια βάση. Ο μισθός από 278,02€ έφτασε στα 584€. Σωρευτική αύξηση 110%
Τσεχία: 6,7% σε ετήσια βάση. Ο μισθός από 302,19€ έφτασε στα 574,62€. Σωρευτική αύξηση 90%
Πολωνία: 6,6% σε ετήσια βάση. Ο μισθός από 320,87€ έφτασε στα 610,79€. Σωρευτική αύξηση 90%
Σλοβακία: 6,5% σε ετήσια βάση. Ο μισθός από 307,7€ έφτασε στα 580€. Σωρευτική αύξηση 88,5%
Αυξήσεις και στις ανεπτυγμένες χώρες
Αυξήσεις όμως παρατηρούνται την τελευταία δεκαετία και σε χώρες της δυτικής Ευρώπης με υψηλούς μισθούς, όπως:
Μεγάλη αύξηση καταγράφεται και στη Βρετανία που πλέον είναι εκτός Ε.Ε. Η σωρευτική αύξηση του κατώτατου μισθού την τελευταία δεκαετία αγγίζει το 48,5%, καθώς ο ελάχιστος μισθός των 1.076€ το 2010 έγινε 1.598€ το 2020. Αντίστοιχα, στις ΗΠΑ ο ελάχιστος μισθός αυξήθηκε κατά 28% ανάμεσα στο 2010 και στο 2020, καθώς από 872€ έφτασε στα 1.118€.
Στην Τουρκία οι ελάχιστες αποδοχές ενός μισθωτού είναι σήμερα 440,29 ευρώ το μήνα και αυξήθηκαν από το 2010 κατά 30%, όταν ήταν 338,33 ευρώ.
Πορτογαλία και Ισπανία
Σε χώρες που μπορούν να συγκριθούν με την Ελλάδα – λόγω καταβολής 14 μισθών το χρόνο – παρατηρείται, επίσης, αύξηση:
Πορτογαλία: σωρευτική αύξηση 10ετίας 33,6%. Ο μισθός από 475€ (554,17€ αν συμπεριληφθεί και η αναλογία των δώρων) το 2010 έφτασε στα 635€ (740,83€ αν συμπεριληφθεί και η αναλογία των δώρων) το 2020.
Χώρες τριών ταχυτήτων
Σε απόλυτες τιμές, τα στοιχεία της Eurostat κατατάσσουν τις χώρες της Ε.Ε. των 27 σε 3 ταχύτητες :
Στην πρώτη ταχύτητα ανήκουν χώρες με κατώτατο μισθό κάτω των 500€: Βουλγαρία (312€), Λετονία, Ρουμανία και Ουγγαρία (487€).
Στη δεύτερη ταχύτητα ανήκουν χώρες με κατώτατο μισθό 500€ έως 1.000€: Κροατία (546€), Τσεχία, Σλοβακία, Εσθονία, Λιθουανία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Μάλτα και Σλοβενία (941€).
Στην τρίτη ταχύτητα ανήκουν χώρες με κατώτατο μισθό πάνω από 1.000€: Ισπανία (1.050€), Γαλλία, Γερμανία (1.584€ τον Ιανουάριο του 2020 αλλά χωρίς διαθέσιμα στοιχεία για τον Ιανουάριο του 2010), Βέλγιο, Ολλανδία, Ιρλανδία και Λουξεμβούργο (2.142€).
Πόσοι αμείβονται με τον κατώτατο μισθό
Η Eurostat κάνει μια εκτίμηση του ποσοστού των εργαζομένων που αμείβονται με κατώτατο μισθό συνδυάζοντας στοιχεία από τις δύο τελευταίες τετραετείς έρευνες για τη διάρθρωση των αποδοχών με το επίπεδο των κατώτατων μισθών που ίσχυαν εκείνη τη χρονική στιγμή (Οκτώβριος 2010 και 2014).
Τα στοιχεία αφορούν σε εργαζομένους πλήρους απασχόλησης και ηλικίας 21 ετών και άνω, οι οποίοι εργάζονται σε επιχειρήσεις με τουλάχιστον 10 εργαζομένους, με εξαίρεση τον τομέα της δημόσιας διοίκησης, της άμυνας και της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης. Επιπλέον, από τις μηνιαίες αποδοχές εξαιρέθηκαν οι αποδοχές από υπερωρίες και βάρδιες.
Τον Οκτώβριο του 2014, το ποσοστό των εργαζομένων που αμείβονταν με λιγότερο από το 105% του εθνικού κατώτατου μισθού υπερέβαινε το 7,0 % σε δέκα κράτη μέλη της ΕΕ τα οποία διέθεταν κατώτατο μισθό και συγκεκριμένα: τη Σλοβενία (19,1 %), τη Ρουμανία (15,7 %), την Πορτογαλία (13,0 %), την Πολωνία (11,7 %), τη Βουλγαρία (8,8 %); τη Γαλλία (8,4 %), τη Λιθουανία (8,1 %), τη Λετονία (7,9 %), την Ελλάδα (7,7 %) και την Κροατία (7,1 %). Στο Βέλγιο (0,4 %) καταγράφεται το χαμηλότερο ποσοστό εργαζομένων των οποίων οι αποδοχές είναι μικρότερες από το 105 % του εθνικού κατώτατου μισθού, ενώ το ποσοστό των εργαζομένων στα υπόλοιπα δέκα κράτη μέλη που αμείβονται λιγότερο από το ποσό αυτό κυμαινόταν από 1,0 % (Ισπανία) έως 5,8 % (Λουξεμβούργο).
