Ερωτήματα για το κατά πόσο η νέα ρύθμιση του εξωδικαστικού μηχανισμού εξασφαλίζει στην πράξη αποτελεσματική προστασία της κύριας κατοικίας θέτει η ΕΚΠΟΙΖΩ, εστιάζοντας στους όρους υπό τους οποίους μπορεί να ρευστοποιηθεί η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία του οφειλέτη.
Η νέα ρύθμιση, που τέθηκε σε ισχύ στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, προβλέπει τη δυνατότητα διατήρησης της κύριας κατοικίας με παράλληλη ρευστοποίηση άλλων ακινήτων του οφειλέτη. Στόχος είναι, μέσω της εκποίησης της υπόλοιπης περιουσίας, να μειωθεί το συνολικό χρέος και να διαμορφωθεί νέα ρύθμιση για τις εναπομένουσες οφειλές.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για τους οφειλέτες και ενισχύει τη θέση των πιστωτών, δηλαδή των τραπεζών, των servicers και των funds.
Ποιοι μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα
Κρίσιμη προϋπόθεση είναι ο οφειλέτης να διαθέτει, πέραν της κύριας κατοικίας του, και άλλα ακίνητα τα οποία μπορούν να ρευστοποιηθούν.
Κατά την ΕΚΠΟΙΖΩ, αυτό σημαίνει ότι όσοι διαθέτουν αποκλειστικά την κύρια κατοικία τους δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τη συγκεκριμένη δυνατότητα, ακόμη και όταν ανήκουν σε κατηγορίες οφειλετών με αυξημένη ανάγκη προστασίας.
Η οργάνωση επισημαίνει ακόμη ότι η πρωτοβουλία για μια τέτοια πρόταση ρύθμισης βρίσκεται ουσιαστικά στην πλευρά των πιστωτών. Όπως αναφέρει, οι πιστωτές αποφασίζουν εάν θα προτείνουν ρύθμιση που συνδέει τη διατήρηση της κύριας κατοικίας με τη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις στις οποίες ο νόμος προβλέπει δεσμευτικότερες υποχρεώσεις για ευάλωτους ή επιλέξιμους οφειλέτες.
Η ρευστοποίηση και ο κίνδυνος για τον οφειλέτη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η ΕΚΠΟΙΖΩ στις συνέπειες που έχει η αποδοχή της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Όπως υποστηρίζει, με την αποδοχή της πρότασης από τον οφειλέτη, η ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων ενσωματώνεται ως δεσμευτικός όρος της συμφωνίας, ενώ οι πιστωτές αποκτούν εκτελεστό τίτλο.
Η οργάνωση εκφράζει παράλληλα επιφυλάξεις για τον τρόπο προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων που πρόκειται να ρευστοποιηθούν, υποστηρίζοντας ότι ο οφειλέτης δεν διαθέτει στο συγκεκριμένο στάδιο επαρκή δυνατότητα δικαστικού ελέγχου ή αμφισβήτησης της τιμής.
Τι συμβαίνει αν η νέα ρύθμιση δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί
Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα που αναδεικνύει η ΕΚΠΟΙΖΩ αφορά τη βιωσιμότητα της συμφωνίας μετά τη ρευστοποίηση.
Σύμφωνα με την οργάνωση, δεν διασφαλίζεται ότι οι δόσεις που θα προκύψουν θα ανταποκρίνονται μακροπρόθεσμα στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.
Ο κίνδυνος, όπως επισημαίνει, είναι ο οφειλέτης να έχει ήδη απολέσει τα υπόλοιπα ακίνητά του μέσω της ρευστοποίησης και στη συνέχεια να αδυνατεί να εξυπηρετήσει τη νέα ρύθμιση. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να τεθεί εκ νέου σε κίνδυνο και η κύρια κατοικία, ενώ ενδέχεται να επέλθουν και οι συνέπειες που προβλέπει η σύμβαση αναδιάρθρωσης για τις οφειλές.
ΕΚΠΟΙΖΩ: Χρειάζονται βιώσιμες και ρεαλιστικές ρυθμίσεις
Η ΕΚΠΟΙΖΩ εκτιμά ότι το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη ρευστοποίηση της περιουσίας παρά στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ρύθμισης.
Κατά την οργάνωση, για να λειτουργήσει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ως ουσιαστικό εργαλείο προστασίας της κύριας κατοικίας, οι προτεινόμενες λύσεις πρέπει να λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη και να εξασφαλίζουν ότι η ρύθμιση μπορεί να τηρηθεί σε βάθος χρόνου.
Παράλληλα, καλεί τους οφειλέτες να εξετάζουν προσεκτικά τους όρους κάθε πρότασης πριν από την αποδοχή της, καθώς η σύμβαση αναδιάρθρωσης δημιουργεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις και η αθέτησή της μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την περιουσία τους.
Η ΕΚΠΟΙΖΩ και η ΕΝΚΑ Περιφέρειας Κρήτης, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος IDeAS4Gr για τη βελτίωση των συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα υπερχρέωσης, παρέχουν συμβουλευτική σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά για τη ρύθμιση των οφειλών τους.
