Στην ανάγκη ολοκληρωμένου σχεδιασμού που λαμβάνει υπόψη παράλληλα την ύδρευση, την άρδευση και την αντιπλημμυρική προστασία, αναφέρθηκε ο Χαράλαμπος Μυγδάλης, ειδικός γραμματέας Υδραυλικών Έργων και Κτιρίων του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στο 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών - ITC 2026, που λαμβάνει χώρα σήμερα 29 και αύριο 30 Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο. «Η κλιματική κρίση μας δείχνει ότι θα πρέπει να μεταβούμε από την αποσπασματική αποκατάσταση στην προληπτική θωράκιση και ενίσχυση των υποδομών μας», είπε χαρακτηριστικά, δίνοντας έμφαση στις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές που δέχονται μεγάλη πίεση. «Η προτεραιοποίηση των έργων γίνεται με βάσει τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής, πού υπάρχει μεγάλος κίνδυνος λειψυδρίας ή ερημοποίησης, επικινδυνότητα πλημμυρικού φαινομένου, ανάγκες των κατοίκων και εποχικές πιέσεις», εξήγησε ο κ. Μυγδάλης. Επισήμανε επίσης ότι οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης εντείνονται πια από τη μεγάλη αστικοποίηση, την αυθαίρετη δόμηση, τις επιχωματώσεις ρεμάτων, την αποψίλωση λόγω πυρκαγιών. «Τα έργα υδρονομίας, αντιπλημμυρικά, εγγειοβελτιωτικά, θα πρέπει να εκτελούνται συνδυαστικά», ανέφερε.
Επί του παρόντος, όπως είπε, εκτελούνται από την ειδική γραμματεία πάνω από 50 μεγάλα υδραυλικά έργα, προϋπολογισμού 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Ο κ. Μυγδάλης έφερε ως παράδειγμα την κατασκευή του φράγματος Μύρτου στην Κρήτη και του Ασωπού στην Κορινθία, τα δίκτυα του φράγματος Ανάβαλου, ενώ στην Αττική υλοποιούνται οι διευθετήσεις των ρεμάτων Εσχατιάς, Αχαρνών και Ραφήνας, με τις δύο τελευταίες να καλύπτουν μεγάλο τμήμα της λεκάνης απορροής της Πεντέλης. Προς υπογραφή είναι τέσσερα μεγάλα έργα και έχουν δημοπρατηθεί ακόμα δύο, το φράγμα Νεστορίου στην Καστοριά και το φράγμα Αλμωπαίου στην Πέλλα. «Στο υπουργείο υποδομών και Μεταφορών θεωρούμε ότι η επιτυχής ολοκλήρωση των έργων έχει πέντε στάδια: σωστός σχεδιασμός, ώριμες μελέτες, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, συνεργασία και η συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ποιοτική κατασκευή με πρόβλεψη για τη συντήρηση και διαχείριση των έργων», κατέληξε.
Αργυρώ Ζέρβα (ΥπΑΑΤ): Σε φάση αξιολόγησης 130 έργα συνολικού προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ για το νερό
«Το νερό αποτελεί προτεραιότητα και θα διεκδικήσουμε τους μέγιστους δυνατούς πόρους από την επόμενη προγραμματική περίοδο», υπογράμμισε από την πλευρά της η Αργυρώ Ζέρβα, γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Χαρακτήρισε θετικό το γεγονός ότι πλέον σταματάει ο διαχωρισμός των έργων άρδευσης και ύδρευσης, τα οποία πλέον θα χρηματοδοτούνται από ένα ενιαίο ταμείο, το ΕΠΕΣ. «Το νερό είναι ενιαίος πόρος και δεν μπορούμε να το βλέπουμε αποσπασματικά», είπε η κυρία Ζέρβα. Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα, το Ταμείο Ανάκαμψης δεν ήταν το κατάλληλο χρηματοδοτικό εργαλείο για μεγάλα έργα υποδομής, καθώς λόγω του περιορισμένου χρονικού περιθωρίου, μπορούσαν να ενταχθούν μόνο πολύ ώριμα έργα. Λειτούργησε πάντως ως επιταχυντής, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να καταφέρνει να εντάξει πέντε μεγάλα αρδευτικά έργα, τα οποία ξεκίνησαν και μεταφέρθηκαν πλέον στο ειδικό πρόγραμμα ΣΔΙΤ του Ταμείου.
Αναφερόμενη στα υπόλοιπα χρηματοδοτικά εργαλεία, η κυρία Ζέρβα στάθηκε στον ρόλο του Ταμείου Συνοχής και της ΚΑΠ, αλλά και στη δυνατότητα μεταφοράς των έργων από τη μία προγραμματική περίοδο στην άλλη. Ήδη 190 έργα ύψους 650 εκατ. ευρώ, που δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν, μεταφέρθηκαν στη νέα περίοδο, ύστερα από διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παράλληλα, βρίσκονται στην τελική φάση αξιολόγησης 130 έργα συνολικού προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ. Η κα Ζέρβα επισήμανε ακόμα ότι ο στόχος δεν είναι μόνο να εξασφαλίσουμε το νερό για άρδευση, αλλά και την καλλιεργήσιμη γη, καθώς η ακατάλληλη άρδευση μπορεί να επιτείνει την ερημοποίηση. Σημείωσε ότι κάθε περιοχή έχει τις δικές της ανάγκες, τόνισε ότι κάθε έργο που ολοκληρώνεται βελτιώνει την κατάσταση και προσέθεσε πως η ολοκλήρωση όλων των έργων πιθανότατα θα εξασφαλίσει και φθηνότερο νερό στους αγρότες.
Αν. Αμανατίδης (ΕΥΑΘ): Ανθεκτικό και οικονομικά βιώσιμο σύστημα ύδρευσης με επενδύσεις 360 εκατ. ευρώ
Ως τη μεγαλύτερη συστημική απειλή για τις εταιρείες ύδρευσης και αποχέτευσης χαρακτήρισε την κλιματική κρίση, ο Άνθιμος Αμανατίδης, διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΑΘ, με την κατάσταση στην Ελλάδα να επιδεινώνεται έτι περαιτέρω λόγω της μη βιώσιμης διαχείρισης και της υπεράντλησης του υδάτινου πόρου, κυρίως για τη γεωργία. «Εμείς κινούμαστε σε δύο άξονες, τον εκσυγχρονισμό των υποδομών μας και την αύξηση του διαθέσιμου πόρου. Για τον σκοπό αυτό, φροντίζουμε να μην έχουμε μόνο μία πηγή υδροδότησης, αλλά και εναλλακτικές λύσεις», σημείωσε, σταχυολογώντας την αφαλάτωση, τις γεωτρήσεις, τα φράγματα και τους ταμιευτήρες.
Επίσης, αξιοποιώντας νέες τεχνολογίες, όπως τα έξυπνα υδρόμετρα και λύσεις τεχνητής νοημοσύνης, η ΕΥΑΘ έχει μειώσει το μη τιμολογούμενο νερό από 35% σε 26% μέσα σε πέντε χρόνια. Διαθέτοντας ένα επενδυτικό πρόγραμμα ως το 2029, ύψους περίπου 360 εκατ. ευρώ, η ΕΥΑΘ στοχεύει στην αύξηση της παραγωγής νερού, μέσω του διπλασιασμού της δυναμικότητας του διυλιστηρίου νερού, καθώς και στην επέκταση σε νέες περιοχές. Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Αμανατίδης στις περιβαλλοντικές δράσεις και στην εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας. «Ήδη έχουμε μειώσει το κόστος κατανάλωσης ανά κυβικό μέτρο νερού κατά 15%», είπε και στάθηκε στο ανθρακικό αποτύπωμα που είναι στο 70%, υπερβαίνοντας τον αρχικό στόχο μέσω του πρώτου συμβολαίου PPA που υπέγραψε δημόσιος φορέας. Σχετικά με τη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, έκανε λόγο για ένα καίριο βήμα στην κατεύθυνση της δημιουργίας μιας νέας στρατηγικής διαχείρισης νερού τόσο για τη Θεσσαλονίκη, όσο και τη Χαλκιδική. «Με την πρόσφατη μεταρρύθμιση, ενσωματώνουμε ως εταιρεία 25 φορείς ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης. Αυτό απαιτεί πλέον συγκεκριμένο επενδυτικό σχεδιασμό, σαφείς προτεραιότητες και αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων», επισήμανε, θέτοντας ως στόχο ένα ανθεκτικό και οικονομικά βιώσιμο σύστημα για τις επόμενες δεκαετίες.
