Η αδυναμία εύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης για ένα «βελούδινο» διαζύγιο προκαλεί τριγμούς όχι μόνο στη βρετανική οικονομία αλλά και στην παγκόσμια αγορά, που αναμένει με αγωνία τις εξελίξεις. Οικονομικοί και πολιτικοί παράγοντες της χώρας μας, μιλούν στο Business News Magazine για όλα όσα πρόκειται να ακολουθήσουν την επόμενη ημέρα του Brexit.
Γράφει η Λιλή Καρακώστα
Μπορεί η απόφαση του βρετανικού λαού για Brexit να μετρά ήδη μερικά χρόνια, όμως το «διαζύγιο» δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Η αδυναμία του Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον να φέρει εις πέρας τη δύσκολη αυτή αποστολή μέσω μιας κοινά αποδεκτής λύσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οδήγησε τη Μεγάλη Βρετανία σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές, στις 12 Δεκεμβρίου.
Τα απόνερα της πολιτικής αυτής αναταραχής δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ανεπηρέαστη τη μακρινή Ελλάδα. Χιλιάδες Έλληνες ζουν και εργάζονται στη Μεγάλη Βρετανία, ενώ οι εμπορικές σχέσεις Ελλάδας-Αγγλίας δεν δικαιολογούν τον εφησυχασμό.
Το Business News Magazine αναζήτησε πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες της χώρας, που μίλησαν για τις οδυνηρές συνέπειες που θα είχε ένα Brexit χωρίς συμφωνία με την Ευρώπη, αλλά και για την προετοιμασία που πρέπει να κάνουν οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα, προκειμένου να θωρακιστούν απέναντι σε κάθε ενδεχόμενο.
Κωνσταντίνος Μίχαλος
Πρόεδρος της ΚΕΕ & ΕΒΕΑ
Αναγκαία η προετοιμασία, καθώς κινούμαστε σε αχαρτογράφητα νερά
Η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε κάθε περίπτωση, θα δημιουργήσει συνθήκες αβεβαιότητας, καθώς κανείς δεν μπορεί να προβλέψει επακριβώς τις συνέπειες που θα έχει το Brexit, τόσο για τη βρετανική οικονομία όσο και για τους οικονομικούς της εταίρους.
Τα τελευταία χρόνια -και ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, μετά την εκλογή του Μπόρις Τζόνσον στη θέση του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου- η πιθανότητα ενός συντεταγμένου Brexit έχει μειωθεί, παρά τις μεγάλες προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποφευχθεί ένα Brexit χωρίς συμφωνία. Σε κάθε περίπτωση, η έξοδος της Μεγάλης Βρετανίας από τη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια θα έχει συνέπειες για όλες τις πλευρές και κυρίως για τη βρετανική οικονομία. Υπολογίζεται ότι το κόστος για το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι τετραπλάσιο, αφού οι εξαγωγές τους προς την Ε.Ε. αντιστοιχούν στο 13% του ΑΕΠ της χώρας, ενώ οι εξαγωγές της Ε.Ε. προς τη Βρετανία αντιστοιχούν στο 2,5% του ΑΕΠ των 27 μελών. Επιπτώσεις, φυσικά, θα υπάρξουν και για την Ελλάδα, καθώς οι σχέσεις των δύο χωρών καλύπτουν ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Πέραν των ισχυρών οικονομικών δεσμών στους τομείς του τουρισμού, της ναυτιλίας, των επενδύσεων, των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, υπάρχει και ο ανθρώπινος παράγοντας, αφού χιλιάδες Έλληνες πολίτες διαβιούν σήμερα στη Βρετανία για εργασία ή για σπουδές. Το μόνο βέβαιο είναι ότι αυτήν τη στιγμή κινούμαστε όλοι σε αχαρτογράφητα νερά και για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να υπάρξει η κατάλληλη προετοιμασία, ώστε να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι επιπτώσεις μιας άτακτης εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες της Ε.Ε. και, φυσικά, και της Ελλάδας.
Βασίλης Κορκίδης
Πρόεδρος ΕΒΕΠ και ΠΕΣ Αττικής
Με το Brexit έγινε τεστ στα αντανακλαστικά των επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση κινδύνων
Το Brexit αποτέλεσε μία καλή ευκαιρία να τεσταριστούν επί πραγματικού τα αντανακλαστικά των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως μεγέθους, ως προς την αντιμετώπιση πιθανών και απίθανων επιχειρηματικών κινδύνων. Και ήταν μια καλή ευκαιρία, η οποία οδήγησε σε επικαιροποίηση ή εκ βάθρων αναθεώρηση των σχεδίων αυτών, που κάθε επιχείρηση και κάθε επιχειρηματίας οφείλει να έχει. Αυτή ίσως να είναι η σπουδαιότερη συνέπεια μιας διαδικασίας που αφύπνισε όχι μόνο το ευρωπαϊκό αλλά και το παγκόσμιο επιχειρείν.
Ανεξαρτήτως του αποτελέσματος που κατέληξαν Βρυξέλλες και Λονδίνο, με Deal ή Νo deal Brexit, ο επιχειρηματικός κόσμος της χώρας, από το 2016 και εντεύθεν, βρέθηκε να προετοιμάζεται συνεπικουρούμενος από την επιμελητηριακή κοινότητα, η οποία ευθύς εξ αρχής δραστηριοποιήθηκε και μέσα από τους διαύλους που διατηρεί με την ευρωπαϊκή επιμελητηριακή κοινότητα, με στόχο την προστασία του φάσματος των επιχειρήσεων που καλύπτει, κατόρθωσε να διαδραματίσει τον έναν από τους σημαίνοντες λόγους της ύπαρξής της. Δηλαδή, της έγκαιρης και κυρίως ορθής ενημέρωσης του επιχειρηματικού κόσμου, μέσα από έναν διαρκή διάλογο, από τον οποίο εξήχθησαν πολύτιμα συμπεράσματα, δόθηκαν απαντήσεις αλλά και κατασιγάστηκαν φόβοι.
Ξέρετε, υπάρχει μια ελληνική παροιμία που λέει «των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν» και στην περίπτωση αυτή, δηλαδή των επιχειρήσεων, οι προετοιμασίες άρχισαν εγκαίρως με τη βοήθεια της επιμελητηριακής κοινότητας. Δεν υπήρχαν, άλλωστε, δικαιολογίες περί του αντιθέτου.
Γιώργος Καββαθάς
Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ
Τα υψηλά κόστη στη συνεργασία με τη Μεγάλη Βρετανία ανησυχούν το ελληνικό επιχειρείν
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον έχει μπροστά του ένα πολύ δύσκολο έργο: να αποδείξει την ορθότητα της ρήσης του Ουίνστον Τσόρτσιλ ότι επιτυχία σημαίνει να πηγαίνεις από αποτυχία σε αποτυχία δίχως να χάνεις τον ενθουσιασμό σου… Αυτό βέβαια αφορά τους Βρετανούς πολιτικούς και ψηφοφόρους.
Τους Έλληνες επιχειρηματίες κα δη το μικρό επιχειρείν ανησυχεί ένας κίνδυνος που ακόμη δεν έχει αποσοβηθεί, παρά τη θετική συμφωνία που κατ’ αρχήν έγινε δεκτή μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών: Η δημιουργία ενός καθεστώτος που θα διέπει τις σχέσεις μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ε.Ε. των 27, το οποίο θα συνοδεύεται από υψηλά κόστη∙ άμεσα (οικονομικά) και έμμεσα (γραφειοκρατικά). Ο κίνδυνος μιας εξόδου χωρίς συμφωνία επανέρχεται εξαιτίας της προσφυγής των Βρετανών σε πρόωρες εκλογές.
Η Ελλάδα έχει σοβαρούς οικονομικούς δεσμούς με το ΗΒ, όπως έγκαιρα κι εμπεριστατωμένα έχει δείξει το Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ. Αξιολογώντας το εμπόριο, τις άμεσες ξένες επενδύσεις, τον τουρισμό και τη μετανάστευση, κρίνουμε ότι η επιβάρυνση αυτών των σχέσεων με νέα κόστη θα πλήξει περαιτέρω επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σε μια περίοδο μάλιστα που η διεθνής οικονομία ήδη δοκιμάζεται από υψηλούς δασμούς, σημάδια κόπωσης ακόμη και οικονομική ύφεση. Από εδώ προκύπτει το δικό μας ενδιαφέρον.
Αθανάσιος Σαββάκης
Πρόεδρος Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ)
Η Ελλάδα πρέπει να προετοιμαστεί κατάλληλα για να μη χάσει την αγορά της Μεγάλης Βρετανίας
Η πρόσφατη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Μεγάλη Βρετανία για το Brexit οφείλεται στην επιμονή και στη σύμπνοια που επικράτησε μεταξύ των κρατών- μελών της Ε.Ε. για αποτροπή της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς συμφωνία.
Κατά τον ΣΒΕ, είναι αντιπροσωπευτική της σοβαρότητας με την οποία το σύνολο των κρατών- μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετώπισαν το πρόβλημα, και με την οποία μεθόδευσαν κάθε βήμα διαπραγμάτευσης με το Ηνωμένο Βασίλειο για το Brexit.
Θεωρούμε ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στο θέμα απομάκρυναν οριστικά το σενάριο του «χάους», το οποίο θα επικρατούσε σε περίπτωση μη συμφωνίας. Άλλωστε, η όποια συμφωνία, με σιγουριά, είναι καλύτερη από τη μη συμφωνία και τα «αχαρτογράφητα νερά».
Βεβαίως, η αβεβαιότητα σε σχέση με το τι πρόκειται να ισχύσει την επόμενη μέρα στο πεδίο του διμερούς εμπορίου, παραμένει. Για το λόγο αυτό, η χώρα μας πρέπει να προετοιμαστεί κατάλληλα, ούτως ώστε να μην απολεσθεί μεγάλο μέρος της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου, μια αγορά η οποία, ως γνωστόν, είναι απ’ τις πλέον σημαντικές για τις εξαγωγικές επιχειρήσεις της πατρίδας μας.
Κωνσταντίνος Β. Κόλλιας
Πρόεδρος Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας
Επείγει η οριστικοποίηση της συμφωνίας
Είναι δεδομένο ότι το Brexit, σε οποιαδήποτε μορφή του, θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα των ευρωπαϊκών, κατά συνέπεια και των ελληνικών, επιχειρήσεων. Η ανατροπή του σημερινού status quo στις εμπορικές μας σχέσεις με τη Μεγάλη Βρετανία θα οδηγήσει σε διαφοροποίηση του κόστους στις συναλλαγές των επιχειρήσεων με αυτές στη Γηραιά Αλβιώνα, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για το πώς πρέπει να κινηθούν στην τιμολογιακή τους πολιτική. Σε κάθε περίπτωση, για να μπορέσουμε να αποτυπώσουμε πλήρως τον αριθμό και το μέγεθος των αλλαγών που θα επέλθουν, θα πρέπει να οριστικοποιηθεί το τελικό κείμενο της συμφωνίας μεταξύ των δύο μερών.
Μέχρι σήμερα, η διαρκής οπισθοχώρηση της πλευράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα συνεχή αιτήματα του Λονδίνου για παράταση της προθεσμίας μέχρι την τελική συμφωνία, δείχνει ότι οι απειλές των Βρυξελλών είναι άσφαιρα πυρά, που τελικά ενισχύουν -αργά αλλά σταθερά- τη διαπραγματευτική ισχύ της βρετανικής πλευράς. Αυτό, στο τέλος της ημέρας, κινδυνεύει να οδηγήσει τις ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις σε θέση πλήρους αδυναμίας σε ό,τι έχει -και θα έχει- να κάνει με τις συναλλαγές τους και τις εμπορικές διαπραγματεύσεις τους με τις βρετανικές.
Απαιτείται, λοιπόν, η όσο το δυνατόν ταχύτερη οριστικοποίηση της συμφωνίας, ώστε να υπάρξει ένα απόλυτα ξεκάθαρο τοπίο.
Άννα Καλλιάνη
Ελληνίδα Πρόεδρος του Ελληνοβρετανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου
Παρά την αβεβαιότητα υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Ελλάδα από τη Μ. Βρετανία
Οι προοπτικές για την ενίσχυση των επιχειρηματικών και εμπορικών σχέσεων μεταξύ Μ. Βρετανίας και Ελλάδας είναι σημαντικές σε μια σειρά από επίπεδα, και στόχος μας είναι να τις ενδυναμώσουμε περαιτέρω. Ενδεικτικά, η Ελλάδα έχει πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο με τη Μ. Βρετανία εξαιτίας της ναυτιλίας και των ταξιδιωτικών εισροών, καθώς οι Βρετανοί τουρίστες ανέρχονται σε περίπου 3 εκατ. ετησίως και συνεισφέρουν στην Ελλάδα περίπου 2 δισ. ευρώ.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα που προκύπτει εξαιτίας των πολιτικών εξελίξεων στη Μ. Βρετανία που σχετίζονται με το Brexit, αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα και από τις δύο πλευρές για την υλοποίηση επιχειρηματικών κινήσεων και επενδύσεων. Οι διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας, τα επιπρόσθετα έξοδα αντιμετώπισης των ζητημάτων και της απαιτούμενης προετοιμασίας για το Brexit, δημιουργούν εμπόδια για την περαιτέρω ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων στη Μ. Βρετανία, ιδιαίτερα για τις μικρότερες εταιρείες.
Σε κάθε περίπτωση, και ανεξάρτητα αν βραχυπρόθεσμα υπάρχουν κάποιες αναταράξεις, η Μ. Βρετανία αποτελεί μία μεγάλη και ώριμη αγορά, η οποία αποτελεί ανέκαθεν χώρα πρότυπο για τη λειτουργία των θεσμών, την καινοτομία, την εκπαίδευση, και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας με τη χώρα μας είναι σημαντική.
Παρά την αβεβαιότητα του τελευταίου διαστήματος, υπάρχει αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον από τη Μ. Βρετανία για υλοποίηση επενδύσεων στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στους τομείς των ακινήτων, του τουρισμού και της ενέργειας. Από την πλευρά του Ελληνοβρετανικού Επιμελητηρίου, πέρα από τις δράσεις που προγραμματίζουμε για τη μεγαλύτερη προβολή της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού και την ενίσχυση του brand name Ελλάδα στην συγκεκριμένη αγορά, συνεργαζόμαστε με τα British Chambers of Commerce -των οποίων είμαστε μέλη από φέτος- για την ενίσχυση -ακόμη και σε ένα αβέβαιο περιβάλλον- της συνεργασίας και του διμερούς εμπορίου μεταξύ των χωρών μας.
Η Μεγάλη Βρετανία θα αποτελεί πάντα ισχυρό εταίρο της Ελλάδας. Βασικός στόχος μας είναι ο προσδιορισμός και η εκμετάλλευση των ευκαιριών που θα παρουσιαστούν ανάλογα με την έκβαση των σχέσεων με την Ε.Ε.
