Η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά γιορτάζει φέτος την 25η επέτειό της. Από το 1993, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές βλέπουν τα δικαιώματά τους στην καθημερινή τους ζωή να ισχυροποιούνται και να προστατεύονται αποτελεσματικότερα. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, με την καθιέρωση 14ημερης προθεσμίας υπαναχώρησης σε περίπτωση ηλεκτρονικής αγοράς, με την εφαρμογή νόμιμης εγγύησης δυο ετών στα προϊόντα σε όλη την Ευρώπη, με την προστασία των ευρωπαίων πολιτών που ταξιδεύουν αεροπορικώς, με τρένο, με πλοίο ή με λεωφορείο.
Με αφορμή την Ημέρα της Ευρώπης, στις 9 Μαΐου, η Διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Κέντρου Καταναλωτή κ. Αθηνά Κοντογιάννη έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Η συμβολή του ευρωπαϊκού δικαίου στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού και ενιαίου επιπέδου προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών τα τελευταία 25 χρόνια είναι ιδιαίτερα σημαντική. Με πάνω από 35 βασικές Οδηγίες και Κανονισμούς στον τομέα αυτό, που περιέχουν, σε μεγάλο βαθμό κανόνες αναγκαστικού δικαίου, αλλά και με τη θεσμοθέτηση αξιόπιστων μηχανισμών διεκδίκησης των δικαιωμάτων των καταναλωτών, όπως είναι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή για τις διασυνοριακές διαφορές ο καταναλωτής έχει αποκτήσει θεσμικά όπλα. Αρκεί να τα χρησιμοποιεί συστηματικά, προσφεύγοντας, τόσο στους φορείς φιλικής επίλυσης των διαφορών, όσο και στους φορείς που είναι αρμόδιοι για την εφαρμογή της νομοθεσίας. Και φαίνεται ότι αυτό έχει αρχίσει να γίνεται πράξη, αν κρίνω από την αύξηση των αναφορών των καταναλωτών στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας, το 2017, σε ποσοστό 43,4%».
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας υπενθυμίζει στους καταναλωτές ορισμένες από τις σημαντικότερες αλλαγές που αφορούν τα δικαιώματά τους.
Ένα κοινό νόμισμα: το ευρώ
Το ευρώ είναι ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Είναι το ενιαίο νόμισμα των 19 από τα 28 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή το κοινό νόμισμα 338,6 εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών.
Από την 1η Ιανουαρίου 2002 οι Ευρωπαίοι πολίτες έχουν την δυνατότητα να ταξιδεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς την ανάγκη μετατροπής των νομισμάτων τους σε συνάλλαγμα, να συγκρίνουν ευκολότερα τις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών που πωλούνται σε άλλα κράτη μέλη της Ένωσης και να αγοράζουν προϊόντα από ευρωπαϊκές ιστοσελίδες, αξιοποιώντας ευκαιρίες, χωρίς μετατροπή νομίσματος.
Online αγορές: 14 ημέρες για να υπαναχωρήσετε
Λύθηκε ένας ακόμα γρίφος για τους καταναλωτές σχετικά με το αν και πότε μπορούν να επιστρέψουν μια ηλεκτρονική παραγγελία που δεν τους ικανοποιεί. Από τις 13 Ιουνίου 2014, για κάθε αγορά εξ αποστάσεως ή εκτός εμπορικού καταστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρέχεται υποχρεωτικά η δυνατότητα επιστροφής του προϊόντος, χωρίς να χρειάζεται να επικαλεσθεί ο καταναλωτής συγκεκριμένο λόγο, ενώ η σχετική προθεσμία έχει εναρμονιστεί σε 14 ημερολογιακές ημέρες.
Δικαιώματα επιβατών αεροπλάνων, τρένων, λεωφορείων ή πλοίων
Οι Ευρωπαίοι πολίτες που μετακινούνται και ταξιδεύουν με αεροπλάνο, τρένο, λεωφορείο ή πλοίο στην Ε.Ε. έχουν δικαιώματα, τα οποία θεσμοθετήθηκαν από ευρωπαϊκούς κανονισμούς και προστατεύονται ενιαία σε όλα τα κράτη-μέλη. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου, την προσφορά εναλλακτικών πτήσεων για μετάβαση στον τελικό προορισμό και την οικονομική αποζημίωση, σε περίπτωση που ο μεταφορέας δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις του.
Βοήθεια και συμβουλές από το Δίκτυο των Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη δημιούργησαν το 2005 το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή (ECC-Net), με αρμοδιότητα να ενημερώνουν τους καταναλωτές για τα δικαιώματά τους στην Ευρώπη και να τους βοηθούν να επιλύσουν τις καταναλωτικές διαφορές που προκύπτουν από συναλλαγές με επιχειρήσεις που εδρεύουν σε άλλο κράτος μέλος αλλά εντός Ε.Ε., καθώς και στην Ισλανδία και τη Νορβηγία, με αξιόπιστο τρόπο.
