Σε μια παράξενη και απροσδόκητη εξέλιξη των γεγονότων, αυξάνονται οι πιθανότητες ότι το ΔΝΤ θα προσχωρήσει επισήμως στο τρίτο ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης πριν από την ολοκλήρωσή του στις 20 Αυγούστου, όπως σημειώνει σε νέα έκθεσή της η Eurasia Group.
Oπως τονίζει, υπάρχουν μια σειρά από λόγοι για αυτό το λόγο και οι περισσότεροι εξ αυτών δεν αφορούν την Ελλάδα.
Πρωτίστως υπάρχει μια αυξημένη παραδοχή ότι «ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω από την Ελλάδα» και το Ταμείο ρισκάρει να απομονωθεί αν βρεθεί εκτός του ελληνικού προγράμματος. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό-σύμφωνα με το Eurasia- δεδομένων των δύσκολων σχέσεων με τον Ντ. Τραμπ.
Μια ανταγωνιστική σχέση με την ΕΕ θα άφηνε το Ταμείο «απομονωμένο» από τους δύο κύριους χρηματοδότες του και στο χειρότερο σενάριο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη χρηματοδότησή του.
Η Κ. Λαγκάρντ φαίνεται «να βλέπει φως», αναφέρει χαρακτηριστικά το Eurasia. Το ένστικτο αυτοσυντήρησης του Ταμείου συμβάλλει σε μια διαφορετική προσέγγιση. Τα στελέχη του Ταμείου έχουν αρχίσει να καλυτερεύουν τις σχέσεις με τους ευρωπαίους ομολόγους και εξετάζουν σοβαρά να ενεργοποιήσουν τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα. Αυτό ωστόσο απέχει από μια κλεισμένη συμφωνία.
Το Eurogroup δεν πρόκειται να εγκρίνει μια ανακούφιση χρέους για την Ελλάδα πέρα από τις παραμέτρους που έχουν αποφασιστεί στις 15 Ιουνίου 2017.
Το πρόγραμμα του ΔΝΤ θα τελειώσει περίπου την ίδια χρονική στιγμή με το πρόγραμμα διάσωσης του ευρωπαϊκού ΕSM, γύρω στις 20 Αυγούστου. Μια εκταμίευση από το ΔΝΤ είναι επίσης απίθανη, αν και το SBA (προληπτικό πρόγραμμα) δεσμεύει χρήματα για την Ελλάδα, τα οποία ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορέσει να αντλήσει από τη στιγμή που θα ενεργοποιηθεί (μάλλον απίθανο), σύμφωνα με το Eurasia Group.
Με τέτοιο μικρό χρονικό ορίζοντα, πιθανότατα χωρίς χρήση κεφαλαίων και χωρίς επιπτώσεις στην ελάφρυνση χρέους, το μόνο πραγματικό όφελος από τη συμμετοχή του ΔΝΤ θα είναι το θετικό σινιάλο που στέλνει στις κεφαλαιαγορές.
Πρώτον ότι το ΔΝΤ είναι διατεθειμένο να βάλει την υπογραφή του στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος και την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και δεύτερον, στην βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, σημειώνει το Eurasia.
Επίσης, η εξέλιξη αυτή θα κρατήσει ανοιχτούς τους διαύλους μεταξύ ΔΝΤ και ΕΕ, δημιουργώντας καλύτερες συνθήκες για συνέχιση της συνεργασίας και στο μέλλον.
Το βασικό σενάριο
Το Eurasia Group θεωρεί ότι η Ελλάδα θα εξέλθει επιτυχώς από το πρόγραμμα τον Αύγουστο και θα εισέλθει σε μια περίοδο «αυξημένης εποπτείας». Αυτό θα μπορούσε να ονομαστεί «καθαρή έξοδος» - καθώς η Αθήνα δεν θα λαμβάνει χρηματοδότηση από τους ευρωπαίους εταίρους της.
Οι τρεις επιλογές
Αυτή τη στιγμή, στις Βρυξέλλες συζητούνται τρεις επιλογές. Η πρώτη που θα ήταν και η αυστηρότερη είναι μια προληπτική γραμμή πίστωσης από τον ESM (ECCL).
Ο οίκος δεν θεωρεί ότι είναι πιθανή αυτή η λύση, καθώς θα συνοδευόταν από μνημόνιο, αξιολογήσεις και δεν θα άφηνε την ΕΕ να ισχυριστεί ότι έχει προχωρήσει.
Η δεύτερη επιλογή είναι μια μεταμνημονιακή επιτήρηση (post-program surveillance, PPS), το καθεστώς στο οποίο βρίσκεται η Πορτογαλία και άλλες χώρες που ολοκλήρωσαν τα μνημόνια. Σε αυτό το πλαίσιο θα υπάρχουν αποστολές στην Ελλάδα, ενώ οι θεσμοί θα μπορούν να ζητήσουν πρόσθετες πληροφορίες για τις οικονομικές πολιτικές της Αθήνας. Το μεγαλύτερο μειονέκτημα είναι ότι δεν υπάρχει μηχανισμός κυρώσεων. Δεδομένων των ρίσκων που υπάρχουν ακόμη στην Ελλάδα και το γεγονός ότι η ελάφρυνση χρέους θα δοθεί σταδιακά, το Eurogroup θα ήθελε να υπάρχει ένας τέτοιος μηχανισμός.
Η τρίτη επιλογή – και το βασικό σενάριο της Eurasia- είναι η «αυξημένη εποπτεία. Αυτό το πλαίσιο λειτουργεί ενισχυτικά στο PPS με διάφορους τρόπους. Πρώτον, υπάρχει μια αντίστοιχη «τρόικα», κάτι που λογικά θα καθησυχάζει τους υπουργούς οικονομικών. Δεύτερον, έχει τριμηνιαίες αξιολογήσεις. Επίσης, επιτρέπει στους θεσμούς να δώσουν εντολή για τραπεζικά stress tests και να προχωρήσουν σε συστάσεις πολιτικής προς την ελληνική κυβέρνηση εάν θεωρούν ότι είναι αναγκαίο.
Τέλος, ως μορφή κυρώσεων, επιτρέπει στους θεσμούς να «συστήσουν ένα πρόγραμμα», κάτι που θα δώσει στο Eurogroup τη μόχλευση που επιζητά επί της Αθήνας.
Το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα
Στο σενάριο της επιτυχημένης εξόδου από το πρόγραμμα συνηγορεί και το πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα.
Η ψήφιση του πολυνομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα αποτέλεσε μεγάλη νίκη για τον Αλέξη Τσίπρα.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη κάποια πράγματα που αξίζει να επισημανθούν: Πρώτον, αυξάνονται οι εντάσεις μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Αν και δεν προβλέπεται να υπάρξει κυβερνητική κρίση, υπάρχουν ενδείξεις κόπωσης, με κυριότερο σημείο τριβής τις διαπραγματεύσεις για την ονοματοδοσία της πΓΔΜ.
Οσον αφορά στις εκλογές, η Eurasia εκτιμά ότι θα λάβουν χώρα το 2019, όπως είναι προγραμματισμένο, δίνοντας ωστόσο πιθανότητα 45% να πραγματοποιηθούν φέτος.
