Τη νέα στρατηγική της ΕΕ για τον βιώσιμο τουρισμό, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την αντιμετώπιση του υπερτουρισμού και τη διατήρηση της Ευρώπης ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού παγκοσμίως, παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παρουσιάζοντας τη στρατηγική στις Βρυξέλλες, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, τη χαρακτήρισε «το πιο φιλόδοξο και ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής για τον τουρισμό μέχρι σήμερα», τονίζοντας ότι στόχος είναι να μετατραπούν οι σημερινές προκλήσεις σε ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τις τοπικές κοινωνίες.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο τουρισμός συνεισφέρει περίπου το 10% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και περιλαμβάνει περίπου 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, εκ των οποίων το 99% είναι μικρομεσαίες. Ειδικά στην Ελλάδα, όπως σημείωσε ο Απ. Τζιτζικώστας, η άμεση και έμμεση συμβολή του τουρισμού μπορεί να φτάσει το 25% του ΑΕΠ. Παρά τις προκλήσεις που δημιουργούν η γεωπολιτική αστάθεια, η κλιματική αλλαγή και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, η ζήτηση για ταξίδια παραμένει ισχυρή, καθώς το 76% των Ευρωπαίων σχεδιάζει να ταξιδέψει μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Η νέα στρατηγική στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού τουρισμού, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τη διασφάλιση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας του κλάδου και την ενίσχυση της διεθνούς προβολής της Ευρώπης ως τουριστικού προορισμού. Συμπληρώνεται από δύο οριζόντιες προτεραιότητες: την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση της συνεργασίας, καθώς και τη βελτίωση της κινητικότητας, της διασυνδεσιμότητας και των υποδομών.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
Στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα, η Επιτροπή προβλέπει σε ένα χρόνο από τώρα τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Τουρισμού (EU Tourism Academy), με στόχο την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε εξειδικευμένο προσωπικό, την κατάρτιση των εργαζομένων και την προσέλκυση νέων επαγγελματιών στον κλάδο. Η Ακαδημία θα υποστηρίζεται από ένα δίκτυο εθνικών τουριστικών ιδρυμάτων, πανεπιστημίων, ιδρυμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και άλλων ενδιαφερόμενων μερών. Ωστόσο, οι αιτίες των ελλείψεων εργατικού δυναμικού δεν περιορίζονται στην έλλειψη δεξιοτήτων, αλλά συνδέονται και με τις συνθήκες εργασίας, την εξέλιξη της σταδιοδρομίας και τους σχετικά χαμηλούς μισθούς. Το 2028 αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα η μελέτη της Επιτροπής που εκπονεί επί του παρόντος, σχετικά με τις συνθήκες εργασίας στον τομέα του τουρισμού και των μεταφορών.
Παράλληλα, δρομολογείται ευρωπαϊκή πρωτοβουλία απλούστευσης των διοικητικών διαδικασιών για τις τουριστικές επιχειρήσεις και στήριξής τους στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των δεδομένων, με τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Τουρισμού (EU Tourism Observatory) και την ανάπτυξη του Κοινού Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων για τον Τουρισμό (Common European Tourism Data Space). Όπως εξήγησε ο Επίτροπος Τζιτζικώστας, τα εργαλεία αυτά θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις, τους τουριστικούς προορισμούς και τις δημόσιες αρχές να λαμβάνουν καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις.
ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΕΡΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
Ο δεύτερος πυλώνας επικεντρώνεται στη βιωσιμότητα και στην καλύτερη κατανομή των τουριστικών ροών, τόσο γεωγραφικά όσο και καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Όπως επισήμανε ο Απ. Τζιτζικώστας, μόλις το 13% των ευρωπαϊκών περιφερειών συγκεντρώνει το 50% των συνολικών τουριστικών διανυκτερεύσεων.
«Πρέπει να πάψουμε να κυνηγάμε απλώς τον αριθμό των επισκεπτών και να επικεντρωθούμε στη διαχρονική αξία που δημιουργεί ο τουρισμός», τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας της ποιότητας ζωής των κατοίκων και στήριξης των τοπικών κοινωνιών. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προβλέπει, εντός του 2027, να ξεκινήσει την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού μοντέλου διαχείρισης του τουρισμού και να παρουσιάσει πρόταση σύστασης του Συμβουλίου και μια εργαλειοθήκη με πρακτικές λύσεις για την καλύτερη κατανομή των τουριστικών ροών. Προβλέπεται επίσης η σύσταση Ευρωπαϊκού Δικτύου Συντονισμού Κρίσεων στον τουρισμό, για την καλύτερη αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων.
ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
Ο τρίτος πυλώνας αφορά την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της Ευρώπης, η οποία συγκεντρώνει περίπου το 40% των διεθνών τουριστικών αφίξεων παγκοσμίως. Μέσω της πρωτοβουλίας «Destination Europe», η Επιτροπή επιδιώκει να προωθήσει την Ευρώπη ως ασφαλή και ελκυστικό προορισμό, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και τρίτες χώρες.
Ο Απ. Τζιτζικώστας ανακοίνωσε την ενίσχυση των τουριστικών συνεργασιών με την Ιαπωνία, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου, καθώς και την υπογραφή νέου πλαισίου συνεργασίας με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού του ΟΗΕ έως το τέλος του έτους. Προανήγγειλε επίσης νέα ευρωπαϊκά βραβεία «Πρωτεύουσες Τουρισμού», για την ανάδειξη βιώσιμων και λιγότερο γνωστών προορισμών.
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΙΜΟΤΗΤΑ
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση, ο Επίτροπος σημείωσε ότι ο τουρισμός επωφελείται από 15 ευρωπαϊκά προγράμματα, μεταξύ των οποίων η Πολιτική Συνοχής, το Ταμείο Ανάκαμψης και το «Ορίζων Ευρώπη». Η συνολική στήριξη εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 18 δισ. ευρώ έως το τέλος της τρέχουσας δημοσιονομικής περιόδου. Στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ (2028-2034), προβλέπεται η δυνατότητα χρηματοδότησης νέων επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στον τουρισμό, μέσω των εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων.
Στον τομέα των μεταφορών, η στρατηγική προβλέπει καλύτερη διασύνδεση των τουριστικών προορισμών, ιδιαίτερα των νησιών και των απομακρυσμένων περιοχών, με δράσεις για τις αερομεταφορές, φθηνότερες διασυνοριακές ενοικιάσεις αυτοκινήτων και ευκολότερη χρήση των τοπικών συγκοινωνιών μέσω διαλειτουργικών συστημάτων εισιτηρίων.
Τέλος, προβλέπεται η δημιουργία νέας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Τουρισμού Υψηλού Επιπέδου, με τη συμμετοχή κρατών-μελών, περιφερειών, τοπικών αρχών και επιχειρήσεων, για τον συντονισμό της εφαρμογής της στρατηγικής.
