Η επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές και ο έλεγχος του Κογκρέσου αποτελούν σημείο καμπής για τη διεθνή διπλωματία, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις σε Ευρώπη, Ασία, Αφρική και Μέση Ανατολή. Τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων και τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης (όπως το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ΣΚΑΪ, τα Παραπολιτικά και η Καθημερινή) καταγράφουν τις δηλώσεις ηγετών και αξιωματούχων, οι οποίες αποτυπώνουν ένα μωσαϊκό ανακούφισης, προσδοκιών για αλλαγή πλεύσης αλλά και επιφυλακτικότητας.
ΕΕ, ΝΑΤΟ και ΟΗΕ: Προσδοκίες για Θεσμική Σταθερότητα
Στις Βρυξέλλες, η νίκη των Δημοκρατικών αντιμετωπίζεται με συγκρατημένη αισιοδοξία για την αποκατάσταση της θεσμικής προβλεψιμότητας, αν και τονίζεται η ανάγκη για αυτονομία της Ευρώπης. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα ως «συντριπτικό πλήγμα για τον Τραμπ και τις πολιτικές του, καθώς και μεγάλη νίκη για την αμερικανική δημοκρατία». Όπως σημείωσε, «οι ψηφοφόροι μίλησαν. Για την ΕΕ, αυτό αποτελεί ευκαιρία αλλά και προειδοποίηση. Η αυξημένη δημοκρατική επιρροή στο Κογκρέσο μπορεί να φέρει μεγαλύτερη διαφάνεια, αλλά ο αμερικανικός προστατευτισμός δεν εξαφανίζεται. Η Ευρώπη δεν μπορεί να ζει στο έλεος κανενός».
Από την πλευρά του ΟΗΕ, ο Ύπατος Αρμοστής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Φόλκερ Τουρκ, προέβη σε μια ιδιαίτερα ηχηρή δήλωση από τη Νέα Υόρκη: «Το μήνυμα είναι σαφές: μην συνεχίζετε την παρούσα πορεία πολέμου όπου θεωρείτε ότι βρίσκεστε πάνω από το διεθνές δίκαιο. Ελπίζω η επόμενη σύνθεση της αμερικανικής διοίκησης και του Κογκρέσου να αλλάξει πορεία και να σεβαστεί τις διεθνείς υποχρεώσεις».
Στο ΝΑΤΟ και τους αμυντικούς κύκλους της Ευρώπης, ο Βέλγος Υπουργός Άμυνας, Τέο Φράνκεν, υπογράμμισε ότι «η διακυβέρνηση στις ΗΠΑ θα είναι εξαιρετικά σύνθετη τα επόμενα χρόνια λόγω της εσωτερικής πόλωσης», προσθέτοντας πως η Ευρώπη οφείλει να εστιάσει στη στήριξη της Ουκρανίας και στη διατήρηση της συνοχής της Συμμαχίας.
Ευρωπαίοι ηγέτες και η ελληνική αντίδραση
Στην Ευρώπη, η πολιτική ανάγνωση της εκλογικής ήττας του Τραμπ έλαβε έντονα ιδεολογικά και στρατηγικά χαρακτηριστικά.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανέφερε σε ανάρτησή του: «Ο αμερικανικός λαός ψήφισε ενάντια στις πολιτικές που φτωχοποιούν τους πολίτες, ενάντια στο μίσος και τον σεξισμό. Το ακροδεξιό κύμα δεν μεγαλώνει πια, καταρρέει. Συνέβη στη Βραζιλία, μόλις συνέβη στις ΗΠΑ, και σύντομα θα συμβεί στην Ισπανία».
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε έκανε λόγο για «ένα ισχυρό πολιτικό σήμα αλλαγής πορείας από τους Αμερικανούς ψηφοφόρους», τονίζοντας παράλληλα ότι «η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να στέκεται στα δικά της πόδια».
Ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις σημείωσε ότι η νίκη των Δημοκρατικών ήταν τεράστια, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά την πτώση παραδοσιακών προπυργίων των Ρεπουμπλικάνων, όπως το Τέξας.
Στην Αθήνα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, εμφανίστηκε καθησυχαστικός για τη διατήρηση των διμερών σχέσεων: «Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις παραμένουν ισχυρές και στρατηγικές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι σύμμαχός μας και αυτό θα συνεχιστεί για όλα τα μεγάλα έργα και τις συμφωνίες. Σεβόμαστε απόλυτα το αποτέλεσμα».
Ασία και Μέση Ανατολή: Διπλωματική ισορροπία και μηνύματα προς την Ουάσιγκτον
Στην Ασία, οι μεγάλες δυνάμεις αντέδρασαν με γνώμονα τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας, Μάο Νινγκ, δήλωσε ότι το αποτέλεσμα αποτελεί εσωτερική υπόθεση των ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο για «μια εποικοδομητική στρατηγική σχέση, ενισχύοντας την επικοινωνία και διαχειριζόμενο τις διαφορές στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού».
Ο Ιάπωνας κυβερνητικός εκπρόσωπος Μινόρου Κιχάρα τόνισε ότι η συμμαχία Τόκιο-Ουάσιγκτον παραμένει ο θεμέλιος λίθος για την ασφάλεια στον Ειρηνικό, ανεξαρτήτως του συσχετισμού δυνάμεων στο Κογκρέσο.
Στη Μέση Ανατολή, ο Πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ, σχολίασε καυστικά το αποτέλεσμα: «Οι Αμερικανοί είπαν 'ΟΧΙ στον πόλεμο' και εμείς προσυπογράφουμε αυτό το μήνυμα. Εάν η αμερικανική κυβέρνηση προδώσει τη λαϊκή βούληση, θα καταλάβει ότι το δικό μας 'ΟΧΙ' συνοδεύεται από εφιάλτη».
Αφρική: Προοπτικές για Νέα Εποχή στις Διεθνείς Σχέσεις
Από την αφρικανική Ήπειρο, ο Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής, Σίριλ Ραμαφόσα, χαρακτήρισε τη νίκη των Δημοκρατικών ως πιθανό σημείο καμπής για την παγκόσμια γεωπολιτική. «Οι Αμερικανοί πολίτες μίλησαν και η παράδοση του ελέγχου του Κογκρέσου στους Δημοκρατικούς μπορεί να εισαγάγει μια νέα εποχή στις παγκόσμιες σχέσεις», δήλωσε ο Ραμαφόσα. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα για επανεξέταση των πρόσφατων εμπορικών περιορισμών και δασμών που είχαν επιβληθεί από τη διοίκηση Τραμπ στις αφρικανικές εξαγωγές.
Ρωσία: Διατήρηση της απαισιοδοξίας
Στην Μόσχα, οι αρχές κράτησαν αποστάσεις από κάθε σενάριο άμεσης βελτίωσης των σχέσεων. Ο Ρώσος Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Ριαμπκόφ, δήλωσε στο πρακτορείο RIA: «Η προσέγγιση της ηγεσίας του Δημοκρατικού Κόμματος προς τη Ρωσία είναι έντονα αρνητική. Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο σε αυτό, αλλά είναι κάτι που θα παρακολουθούμε στενά τις επόμενες ημέρες».
Η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί πλέον τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον, καθώς το νέο διαιρεμένο πολιτικό σκηνικό αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά το διεθνές εμπόριο, την κλιματική πολιτική και τις στρατιωτικές ισορροπίες στον πλανήτη.
