Σοβαρές διαφωνίες στις σχέσεις Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν έχουν προκύψει το τελευταίο διάστημα, με αποκορύφωση την απουσία σήμερα του Ιλχάμ Αλίγιεφ από τη Σύνοδο Κορυφής του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών στην 'Αγκυρα και την απόφασή του να υποστηρίξει υποψήφια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αντί της Τουρκίας, για τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η στάση του Αλίγιεφ δεν στρέφεται εναντίον της Τουρκίας, αλλά αντανακλά τη δυσφορία του Μπακού απέναντι στην πολιτική του Ερντογάν. «Ούτε ο αραβικός κόσμος ούτε ο τουρκικός κόσμος θέλουν έναν νέο μεγάλο αδελφό στο τιμόνι», γράφει σήμερα ο Τούρκος πολιτικός αναλυτής Μουράτ Γετκίν.
Πώς οδηγήθηκαν σε ρήξη Ερντογάν και Αλίγιεφ;
Οι πρώτες εμφανείς ρωγμές προέκυψαν όταν ο Ερντογάν, απειλώντας το Ισραήλ, επικαλέστηκε την τουρκική εμπλοκή στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, προκαλώντας τη δυσαρέσκεια του Μπακού, που θεώρησε ότι η 'Αγκυρα οικειοποιείται τη στρατιωτική νίκη του Αζερμπαϊτζάν. Η ένταση επιδεινώθηκε εξαιτίας των στενών σχέσεων Αζερμπαϊτζάν-Ισραήλ. Η 'Αγκυρα δυσαρεστήθηκε επειδή η αζερική αντιπροσωπεία παρέμεινε στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ κατά την ομιλία Νετανιάχου στις 24 Σεπτεμβρίου.
Παράλληλα, το Μπακού είχε ενοχληθεί από τα εμπόδια που προκάλεσαν οι τουρκικοί περιορισμοί στις μετακινήσεις του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ. Νέο σημείο τριβής αποτέλεσαν οι τουρκικές αντιδράσεις στην απαγόρευση της μαντίλας στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν, στις 2 Οκτωβρίου. Ο Αλίγιεφ αντέδρασε σε τουρκικές παρεμβάσεις για τον κοσμικό χαρακτήρα της χώρας του, προειδοποιώντας: «Μην ανακατεύεστε στις εσωτερικές μας υποθέσεις» και «Μην ανακατεύεστε στον τρόπο ζωής μας».
Η κορύφωση της έντασης
Η απουσία Αλίγιεφ από τη σύνοδο στην 'Αγκυρα και η υποστήριξή του στη Λάνα Νουσεϊμπέ των ΗΑΕ, αντί του Φεριντούν Σινιρλίογλου, αποτέλεσαν την κορύφωση των διαφωνιών των δύο ηγετών. Ο Ερντογάν απομάκρυνε πριν από λίγες ημέρες τον σύμβουλό του Οκτάι Σαράλ, επιχειρώντας να εκτονώσει την κρίση. Ωστόσο, ο Αλίγιεφ δεν μετέβη στην 'Αγκυρα, επικαλούμενος προγραμματισμένες υποχρεώσεις στο Μπακού, και εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ.
