Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε σήμερα αμετάβλητα τα επιτόκια προειδοποιώντας όμως ότι η άνοδος των ενεργειακών τιμών απειλεί να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να αποδυναμώσει την ανάπτυξη. Ωστόσο, την απόφαση επισκίασε η ανακοίνωση της προέδρου Κριστίν Λαγκάρντ ότι θα αποχωρήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2027, εννέα μήνες πριν από τη λήξη της θητείας της. Η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι διάδοχός της θα οριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η διαδικασία επιλογής θα ξεκινήσει αμέσως.
Στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου, η Κριστίν Λαγκάρντ ανέφερε ότι αποχωρεί για να ανακτήσει τη δυνατότητα να μιλά και να δρα πέρα από τα ζητήματα νομισματικής πολιτικής. «Θέλω να έχω την ελευθερία του λόγου, την ελευθερία έκφρασης και την ελευθερία να ασχολούμαι με ζητήματα που δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική», δήλωσε,
Η πρόωρη αποχώρησή της ανοίγει τη διαδικασία διαδοχής αρκετά πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία το 2027. Σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές αυτή η χρονική συγκυρία έχει εντείνει τον πολιτικό έλεγχο γύρω από την επιλογή του διαδόχου και την ανεξαρτησία της ΕΚΤ.
Η ΕΚΤ διατήρησε το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%. Η Κρ. Λαγκάρντ επανέλαβε ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, με βάση τα νέα στοιχεία, χωρίς προκαθορισμένη πορεία για τα επιτόκια. Μετά ταύτα το ενδιαφέρον εστιάζεται πλέον στο ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Δεκέμβριο, καθώς ενισχύονται οι πληθωριστικοί κίνδυνοι..
Η ενέργεια παραμένει η βασική απειλή. Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφθασε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, ενώ ο πληθωρισμός της ενέργειας εκτινάχθηκε στο 18,9%. Οι τιμές έχουν ξεπεράσει την πορεία που προέβλεπαν οι προβολές της ΕΚΤ τον Σεπτέμβριο, ενώ η Τράπεζα εκτιμά ότι ο γενικός πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο τα επόμενα τρίμηνα. Η κα Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο διαρκεί το ενεργειακό σοκ τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να μεταφερθεί σε άλλες τιμές και στους μισθούς. Παρ' όλα αυτά, ο υποκείμενος πληθωρισμός παραμένει μέχρι στιγμής σε γενικές γραμμές σταθερός, οι μισθολογικές πιέσεις μετριοπαθείς και οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό κοντά στο 2%.
Η οικονομία της ευρωζώνης συνέχισε να αναπτύσσεται το τρίτο τρίμηνο, με στήριξη από τις υπηρεσίες, τις επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τις εξαγωγές και τις δημόσιες δαπάνες για υποδομές και άμυνα. Ωστόσο, οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές έχουν πλήξει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, ενώ οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες επιβαρύνουν τη ζήτηση. Η ΕΚΤ θεωρεί ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί και για τον πληθωρισμό ανοδικοί, ιδίως αν διαταραχθεί περαιτέρω ο ενεργειακός εφοδιασμός, επανέλθουν οι εμπορικές εντάσεις ή ενταθούν οι πιέσεις στις αγορές ομολόγων.
Μετά την ανακοίνωση της σημερινής απόφασης το ευρώ υποχώρησε και οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων ομολόγων μειώθηκαν, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Δεκέμβριο γίνεται πιθανότερο.
Σε κάθε περίπτωση η αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ αποτελεί την αφετηρία μιας σημαντικής μάχης διαδοχής, με τον πρώην επικεφαλής της ολλανδικής Κεντρικής Τράπεζας Κλάας Κνοτ και τον επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος μεταξύ των ονομάτων που συζητούνται. Παράλληλα κενές θέσεις δημιουργούνται στο άμεσο μέλλον στο Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, λόγω της αποχώρησης της Ιζαμπέλ Σνάμπελ, καθώς και του επικεφαλής οικονομολόγου, καθώς λήγει η θητεία του Φίλιπ Λέιν, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε ευρύτερο πακέτο διορισμών.
Η ΕΚΤ δηλώνει έτοιμη να προσαρμόσει τα μέσα της, εφόσον χρειαστεί, για να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών και την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Προς το παρόν, το μήνυμά της είναι επιφυλακτικό: τα επιτόκια παραμένουν αμετάβλητα, αλλά οι κίνδυνοι έχουν μεταβληθεί, ενώ η Τράπεζα προετοιμάζεται για αλλαγή ηγεσίας σε μια περίοδο ενεργειακής και χρηματοπιστωτικής αβεβαιότητας.
