Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν πρότεινε τη βοήθειά του για να συμβάλει στη διευθέτηση του πολέμου στη Μέση Ανατολή σε συνάντηση που είχε με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν πριν από περιφερειακή σύνοδο κορυφής που αναμένεται να διεξαχθεί σήμερα στο Τουρκμενιστάν. «Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να συμβάλουμε στη διευθέτηση αυτής της κατάστασης», πρότεινε ο Ρώσος πρόεδρος, σύμφωνα με τις δηλώσεις του που επικαλέστηκαν χθες, Πέμπτη, το βράδυ τα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων. Σύμφωνα με τον Πούτιν, το Ιράν καταβάλλει «πραγματικές προσπάθειες για να τερματιστεί η σύγκρουση», η οποία ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Ο Πεζεσκιάν από την πλευρά του βεβαίωσε ότι η χώρα του είναι δεσμευμένη σε έναν διάλογο, αλλά σημείωσε ότι «κάθε φορά που διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ, αυτές επιτίθενται ξανά», μετέδωσε το ιρανικό κρατικό μέσο ενημέρωσης Irib. Οι δύο ηγέτες αναμένεται να μετάσχουν σήμερα σε σύνοδο κορυφής της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ) που έχει διοργανωθεί στην Αβάζα, θέρετρο στις ακτές της Κασπίας. Ο επικεφαλής του ρωσικού κράτους εξέφρασε εξάλλου την ικανοποίησή του για «τη θετική εξέλιξη» των σχέσεων ανάμεσα στη Ρωσία και το Ιράν, που ενίσχυσαν τις διπλωματικές και στρατιωτικές τους σχέσεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Το Ιράν κατηγορείται από το Κίεβο και τους Δυτικούς ότι παρέδωσε την τεχνολογία των μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (drones) Σαχίντ και πυραύλων μικρού βεληνεκούς στη Ρωσία, ενώ αυτή κατηγορείται ότι παρέδωσε δεδομένα στόχευσης στην Τεχεράνη για να πλήξει τα αμερικανικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή. Η προηγούμενη συνάντηση ανάμεσα στους προέδρους της Ρωσίας και του Ιράν είχε γίνει τον Σεπτέμβριο στο Κιργιστάν, στο περιθώριο συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης, εν μέσω αυξημένης συνεργασίας ανάμεσα στη Ρωσία και το Ιράν στο οικονομικό και το στρατιωτικό επίπεδο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Κι άλλες διμερείς συναντήσεις προβλέπονται στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Αβάζα, που συγκεντρώνει τις χώρες που προήλθαν από εννέα πρώην σοβιετικές δημοκρατίες.
Σφαίρα επιρροής
Η ΚΑΚ, η οποία ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 1991 κατά τις τελευταίες εβδομάδες της Σοβιετικής Ένωσης, είχε στόχο τη διατήρηση των δεσμών ανάμεσα στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. «Ο σκοπός ήταν να ρυθμίζει τα προβλήματα» ανάμεσά τους, «όπως οικονομικά ζητήματα, ορισμένα προβλήματα πολιτικά και διακυβέρνησης», σχολιάζει ο Γιάνιμπεκ Αρίνοφ, ερευνητής σε θέματα γεωπολιτικής της κεντρικής Ασίας, με έδρα το Καζακστάν. Η ΚΑΚ «διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο τις δεκαετίες του 1990, αλλά έκτοτε δεν έχει πραγματικά εξελιχθεί», επισημαίνει.
Ορισμένα κράτη έχουν έκτοτε εγκαταλείψει την κοινοπολιτεία αυτήν. Η Γεωργία αποσύρθηκε μετά τον ρωσογεωργιανό πόλεμο του 2008, ενώ η Ουκρανία σταμάτησε να μετέχει σε αυτήν μετά την προσάρτηση από τη Ρωσία της Κριμαίας το 2014. Η Μολδαβία ανακοίνωσε την απόσυρσή της το 2023, στο πλαίσιο της προσέγγισής της με την ΕΕ. Για τη Μόσχα, η οποία εξακολουθεί να παίζει κυρίαρχο ρόλο σε αυτήν την περιοχή, «η ΚΑΚ δείχνει ότι η Ρωσία διαθέτει τη δική της σφαίρα επιρροής, που παγιώνεται και θεσμοθετείται από αυτήν την οργάνωση», σύμφωνα με τον Τεμούρ Ουμάροφ, ερευνητή στο Κέντρο Κάρνεγκι Ρωσίας-Ευρασίας στο Βερολίνο.
Ωστόσο, κράτη της ΚΑΚ επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν τους οικονομικούς και διπλωματικούς τους εταίρους, κυρίως ενισχύοντας τις σχέσεις τους με το Πεκίνο και τις δυτικές χώρες. «Ακόμη κι αν η Ρωσία αποφασίσει να χρησιμοποιήσει αυτήν την πλατφόρμα ως όχημα μιας αντιδυτικής ή αντιουκρανικής ρητορικής, αυτό δεν σημαίνει ότι τα άλλα μέλη θα προσυπογράφουν συστηματικά τη θέση της», υπογραμμίζει ο Γιάνιμπεκ Αρίνοφ.
Πάνω από τεσσεράμισι χρόνια μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τους τελευταίους μήνες υπάρχει στη σύγκρουση μια σαφής αύξηση των πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς και από τις δύο πλευρές του μετώπου. Οι διπλωματικές προσπάθειες που ανέπτυξαν οι ΗΠΑ για την εξεύρεση μιας ειρηνικής λύσης βρίσκονται σε αδιέξοδο, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο χθες για μια «πολύ επικίνδυνη» κατάσταση.
