Διερευνητική αποστολή του ΟΗΕ για το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι έχει βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι οι ΗΠΑ ευθύνονται για δύο στρατιωτικές επιθέσεις σε ένα σχολείο και μία αθλητική εγκατάσταση στο Ιράν τον Φεβρουάριο και ότι αυτές συνιστούν εγκλήματα πολέμου. Διαπίστωσε επίσης ότι οι ιρανικές αρχές διέπραξαν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τη φονική καταστολή των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στα τέλη του περασμένου έτους.
Τα ευρήματα της νέας έκθεσης της Διεθνούς Ανεξάρτητης Αποστολής Διερεύνησης Γεγονότων για το Ιράν, που θα υποβληθούν στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη, εξέτασαν τη στάση των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος ξέσπασε τον Φεβρουάριο μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, αλλά και την αντίδραση της Τεχεράνης στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στα τέλη Δεκεμβρίου 2025.
Πλήγμα στο σχολείο στη Μινάμπ
Οι ειδικοί του ΟΗΕ ανέφεραν ότι έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις ευθύνονται για την επίθεση εναντίον δημοτικού σχολείου στην πόλη Μινάμπ του Ιράν, από την οποία σκοτώθηκαν περίπου 150 άνθρωποι - ανάμεσά τους γύρω στα 120 παιδιά--, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές. Το πλήγμα αυτό ήταν επίθεση άνευ διακρίσεως και προκάλεσε θανάτους αμάχων και ζημιές σε πολιτικές υποδομές και ισοδυναμεί με έγκλημα πολέμου, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, επεσήμανε η αποστολή.
Με βάση την έκθεση, οι ΗΠΑ βασίστηκαν σε πληροφορίες που ανέφεραν ότι ανώτερος Ιρανός αξιωματικός του στρατού ήταν παρών στο σημείο, αλλά δεν επαληθεύσουν επαρκώς τα στοιχεία, προτού εξαπολύσουν το πλήγμα. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι η παράλειψη επικαιροποίησης των πληροφοριών για τον στόχο και επιβεβαίωσης ότι το κτίριο αποτελούσε στρατιωτικό στόχο συνιστά κάτι περισσότερο από απλή αμέλεια. «Αντιθέτως, οι ΗΠΑ κατεύθυναν τα πλήγματα στο κτίριο του σχολείου έχοντας επίγνωση ότι υπήρχε σημαντικός κίνδυνος να πλήξουν πολιτικό στόχο και ενεργώντας απερίσκεπτα ως προς την πιθανότητα να συμβεί αυτό», τονίζει η έκθεση.
Τον Ιούνιο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «κανείς» δεν επιτέθηκε εναντίον αυτού του σχολείου θηλέων σκοπίμως, επικαλούμενος έρευνα για το πλήγμα. Το Reuters έχει μεταδώσει στο παρελθόν ότι προκαταρκτική, εσωτερική έρευνα του αμερικανικού στρατού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ είναι πιθανό να ευθύνονται για την επίθεση στο σχολείο της Μινάμπ. Έκτοτε, το Πεντάγωνο έχει αναβαθμίσει την έρευνα, αλλά δεν έχει δημοσιοποιήσει προκαταρκτικά ευρήματα. Οι ειδικοί του ΟΗΕ τόνισαν ότι ήταν ξεκάθαρο πως το σχολείο ήταν πολιτικός στόχος και διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχαν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι χρησιμοποιούνταν για στρατιωτικούς σκοπούς.
Εξάλλου κατέληξαν σε αντίστοιχο συμπέρασμα για ένα πλήγμα εναντίον αθλητικού κέντρου στη Λαμέρντ. Στην έκθεση αναφέρεται ότι η επίθεση προκάλεσε ζημιές σε κοντινά κτίρια κατοικιών και ένα σχολείο και προκάλεσε τον θάνατο και τον τραυματισμό 22 αμάχων. Οι ειδικοί εκτίμησαν ότι η επίθεση εξαπολύθηκε άνευ διακρίσεως και κατά συνέπεια αποτελεί έγκλημα πολέμου. Το μικτό διοικητήριο του αμερικανικού στρατού για τη Μέση Ανατολή (Centcom) ανακοίνωσε τον Μάρτιο ότι οι δυνάμεις των ΗΠΑ δεν εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον της πόλης Λαμέρντ την ημέρα που επλήγη το αθλητικό κέντρο.
Παραβιάσεις από το Ιράν
Παράλληλα η αποστολή του ΟΗΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ιρανικές αρχές επιδόθηκαν σε ευρείες και συστηματικές επιθέσεις εναντίον αμάχων στη διάρκεια των διαμαρτυριών που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025, μεταξύ των οποίων φόνοι, βασανιστήρια, αυθαίρετες κρατήσεις, αναγκαστικές εξαφανίσεις και σοβαροί περιορισμοί στην ελευθερία της έκφρασης. Οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν καταγγείλει ότι περαστικοί ήταν μεταξύ των νεκρών, ενώ η Τεχεράνη κατηγόρησε για τις διαδηλώσεις και τα επεισόδια «τρομοκράτες και ταραχοποιούς» που υποστηρίζονται από εξόριστους αντιπάλους του καθεστώτος αλλά και τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Οι ειδικοί του ΟΗΕ δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν από ανεξάρτητη πηγή τον απολογισμό των νεκρών αλλά επεσήμαναν ότι εκτιμούν πως ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών είναι πιθανό να είναι πολύ μεγαλύτερος από τα επίσημα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία 3.038 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 25.000 τραυματίστηκαν. Η αντίδραση της κυβέρνησης στις διαδηλώσεις --η οποία περιελάμβανε βία και φόνους, τη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο και την επιβολή της θανατικής ποινής-- σηματοδότησε μια σημαντική κλιμάκωση σε σχέση με τις προηγούμενες πρακτικές καταστολής των αντιφρονούντων, σύμφωνα με την έκθεση.
