Η συμφωνία που ανακοίνωσε την Παρασκευή ο Αμερικανός πρόεδρος μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας, η οποία προβλέπει ότι η Ουάσινγκτον θα ελέγχει περίπου το ένα πέμπτο των πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας της Λατινικής Αμερικής είναι αρκετά ασαφής και έχει εγείρει πολλά ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή της. Ο Τραμπ ανακοίνωσε στις 28 Αυγούστου ότι κατέληξε σε συμφωνία με τη Βενεζουέλα, βάσει της οποίας οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον πλειοψηφικό έλεγχο περισσότερων από 65 δισεκ. βαρελιών από τα αποθέματα της χώρας. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για «τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία» χάρη στην οποία θα διπλασιαστούν τα αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ. Πρόκειται για περίπου το 20% των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου της Βενεζουέλας, της χώρας με μεγαλύτερα παγκοσμίως αποθέματα που εκτιμώνται σε περισσότερα από 300 δισεκ. βαρέλια.
Η συμφωνία θα ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα παραγωγής των ΗΠΑ, το υπέδαφος των οποίων περιέχει 46 δισεκ. βαρέλια πετρελαίου, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών για την Ενέργεια (EIA). Αν και οι ειδικοί αμφιβάλλουν ότι η παραγωγή θα αυξηθεί βραχυπρόθεσμα, ο Αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι αυτό θα «γίνει γρήγορα», κάνοντας λόγο για μια περίοδο δύο ετών. Η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκες διευκρίνισε ότι η συμφωνία έχει ισχύ 25 χρόνια, αλλά, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, η μίσθωση είναι για 100 χρόνια. Αφορά 17 πετρελαιοπηγές και θα φέρει στη χώρα επενδύσεις άνω των 100 δισεκ. δολαρίων.
Η Ροντρίγκες επεσήμανε ότι η Βενεζουέλα θα λαμβάνει περίπου 19 δολάρια για κάθε βαρέλι πετρελαίου. «Ένα από τα πράγματα που θέλω να κάνω με όλο αυτό το πετρέλαιο που έχουμε τώρα είναι να γεμίσω τα στρατηγικά αποθέματα», τα οποία βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους εδώ και περισσότερα από 40 χρόνια, δήλωσε ο Τραμπ.
Κατηγορίες περί «νεοαποικιοκρατίας»
Για τον πρώην επικεφαλής της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Βενεζουέλας (PDVSA) Ραφαέλ Ραμίρες, η συμφωνία είναι πάνω απ’ όλα ένδειξη «της αμερικανικής νεοαποικιοκρατίας». Σε ανάρτησή του στο Χ επέκρινε «τη συμφωνία που κλείστηκε εις βάρος της χώρας, προφανώς αντισυνταγματική, η οποία παραδίδει τον έλεγχο του εδάφους και τους πετρελαίου σε μια ξένη δύναμη». «Ένα πράγμα πρέπει να είναι απολύτως ξεκάθαρο: η Βενεζουέλα διατηρεί την ιδιοκτησία και την κυριαρχία επί των πόρων της», διαβεβαίωσε η Ροντρίγκες.
Η Ουάσινγκτον θα αποκτήσει το 35% της ιδιωτικής εταιρείας North American Blue Energy Partners (NABEP), της δεύτερης μεγαλύτερης της Βενεζουέλας, η οποία θα αναλάβει την εκμετάλλευση των 17 πετρελαιοπηγών. Η εταιρεία αυτή, η έδρα της οποίας είναι στα νησιά Μπαρμπέιντος, ανήκει στον επιχειρηματία Αλεχάντρο Μπετανκούρ, εις βάρος του οποίου έχουν διεξαχθεί έρευνες στην Ισπανία και την Ελβετία με την υποψία του ξεπλύματος χρημάτων. Στην υλοποίηση της συμφωνίας συμμετέχουν το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και το Πεντάγωνο.
Σε άρθρο της η εφημερίδα Wall Street Journal εκτιμά ότι η συμφωνία «μοιάζει λιγότερο με μια συνηθισμένη συναλλαγή και περισσότερο με μια διάσημη σκηνή της ταινίας ‘Ο Νονός ΙΙΙ’», όταν μαφιόζοι και επιχειρηματίες συναντώνται με τον τότε πρόεδρο της Κούβας Φουλχένσιο Μπατίστα.
Μεγάλες αβεβαιότητες
Το ακριβές πλαίσιο της συμφωνίας είναι ασαφές. Ο Τραμπ διαβεβαιώνει ότι δεν θα κοστίσει ούτε ένα σεντ στους Αμερικανούς φορολογούμενους, χωρίς όμως να εξηγήσει πώς θα γίνει αυτό. Ο Φρανσέσκο Σάσι, ερευνητής της γεωπολιτικής της ενέργειας στο think tank RIE, αναφέρεται στον «πρωτοφανή» χαρακτήρα της εμπλοκής της αμερικανικής κυβέρνησης, την ώρα που οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν καμία κρατική πετρελαϊκή εταιρεία. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη νίκη» στην προσπάθεια μείωσης των τιμών των καυσίμων για τους Αμερικανούς.
Ωστόσο, οι ειδικοί είναι πιο επιφυλακτικοί, πιστεύοντας ότι είναι πιθανό να χρειαστεί χρόνος για να φανούν οι συνέπειες της συμφωνίας στα πρατήρια.
Τι λένε οι πετρελαϊκές εταιρείες;
Σε ερώτηση του AFP, oι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες δεν σχολίασαν τις ανακοινώσεις. Ωστόσο, οι διανομείς και τα διυλιστήρια έχουν προγραμματίσει συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη για να συζητήσουν τις τιμές των καυσίμων, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο. Μετά τη στρατιωτική επιχείρηση για την αιχμαλώτιση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ επιδιώκει να επανεκκινήσει την εκμετάλλευση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου της χώρας υπό την καθοδήγησή του.
Όμως ο Αμερικανός πρόεδρος προσκρούει στις επιφυλάξεις των πετρελαϊκών εταιρειών - με εξαίρεση της Chevron--οι οποίες ανησυχούν για τις μεγάλες επενδύσεις που χρειάζονται προκειμένου να αποκατασταθούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Βενεζουέλας. «Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε αν αυτή η συμφωνία θα παραμείνει σε ισχύ μετά τον Τραμπ, αν θα τροποποιηθεί ή ακόμη κι αν θα καταργηθεί», κάτι που περιορίζει τις ορέξεις των παραγωγών», εκτίμησε ο Άντι Λίποου, αναλυτής στην Lipow Oil Associates.
