Με 450,6 εκατομμύρια των κατοίκων, ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης πλησιάζει στην ιστορική του κορύφωση και θα μειωθεί στις δεκαετίες που έρχονται, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύεται σήμερα και προβάλλει τις τεράστιες προκλήσεις που αντιπροσωπεύει η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Σύμφωνα με το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Joint Research Centre - Centre commun de recherche), ο αριθμός των Ευρωπαίων θα αυξηθεί ελαφρά ακόμη μέχρι το 2029 για να φθάσει τα 453,3 εκατομμύρια κατοίκων, πριν αρχίσει να φθίνει αργά αλλά σταθερά. Μέχρι το 2050, η Ευρώπη θα έχει πληθυσμό 445 εκατομμυρίων κατοίκων, στην συνέχεια, μέχρι το 2100, 398,8 εκατομμύρια, φθάνοντας δηλαδή στο επίπεδο των μέσων της δεκαετίας του 1970. Ταυτόχρονα, οι Ευρωπαίοι ζουν περισσότερο παρά ποτέ. Το προσδόκιμο ζωής έφθασε τα 81,5 χρόνια το 2024, χάρη στην πρόοδο της ιατρικής και τις καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.
Μέχρι το 2050, σχεδόν ένας κάτοικος της Ευρωπαϊκής Ενωσης στους τρεις είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, έναντι ενός προς πέντε σήμερα. Μέχρι το 2100, το προσδόκιμο ζωής θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 90 χρόνια για τις γυναίκες και τα 86 για τους άνδρες. Ενα παιδί που γεννήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 2023 μπορεί να ελπίζει ότι θα ζήσει μέχρι τα 75,3 χρόνια του χωρίς σοβαρή νόσο. Οι εξελίξεις αυτές φέρνουν μαζί σοβαρές επιπτώσεις: ελλείψεις εργατικού δυναμικού, πίεση επί των δημοσίων οικονομικών, εντάσεις στα συστήματα υγείας, εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και στην εδαφική συνοχή, παραδέχεται η Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι προοπτικές αυτές δημιουργούν επίσης νέες αγορές γύρω από την «οικονομία των λευκών μαλλιών», με προϊόντα και υπηρεσίες που προορίζονται για τους ηλικιωμένους, ανάμεσά τους καινοτόμες υγειονομικές υπηρεσίες και τεχνολογικά προϊόντα. «Ζούμε περισσότερο και με καλύτερη υγεία από ποτέ - μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες μας. Αλλά η δημογραφική αλλαγή μεταμορφώνει τις κοινωνίες μας, τις οικονομίες μας και τις αγορές εργασίας και οφείλουμε να δράσουμε από τώρα για να μετατραπεί αυτή η μεταβολή σε ευκαιρία», τονίζει η ευρωπαία επίτροπος Ντουμπράφκα Σούιτσα.
Η βελτίωση της παραγωγικότητας και η μείωση της ανεργίας θα είναι ουσιαστικής σημασίας για να ισοφαριστούν οι επιπτώσεις της μείωσης του ενεργού πληθυσμού, επιμένει η ΕΕ. Σήμερα, περί το 20% των ατόμων σε παραγωγική ηλικία βρίσκεται εκτός της αγοράς εργασίας. Το χάσμα στην απασχόληση μεταξύ γυναικών και ανδρών παραμένει στις 10 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ 8 εκατομμύρια νέοι δεν εργάζονται, ούτε σπουδάζουν, ούτε συμμετέχουν σε κάποιο πρόγραμμα εκπαίδευσης ή επαγγελματικής κατάρτισης. Η έκθεση σημειώνει ότι η μετανάστευση «διαδραματίζει αυξανόμενο ρόλο στην ανάπτυξη του πληθυσμού, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις αρνητικές συνέπειες της γήρανσης του πληθυσμού και της μείωσης του εργατικού δυναμικού, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να αλλάξει σημαντικά τη δημογραφική πορεία της ΕΕ.
