Περισσότεροι από 10.000 επιπλέον θάνατοι καταγράφηκαν σε ευρωπαϊκές χώρες την εβδομάδα κατά την οποία κορυφώθηκε ο ακραίος καύσωνας του Ιουνίου. Πάνω από 9.000 από τα θύματα ήταν ηλικίας 65 ετών και άνω, σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού δικτύου παρακολούθησης της θνησιμότητας EuroMOMO. Συνολικά 10.650 περισσότεροι θάνατοι από τους αναμενόμενους καταγράφηκαν από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου, όταν το κύμα ακραίας ζέστης κορυφώθηκε στη Γαλλία, στην Ισπανία, στη Βρετανία και σε άλλες χώρες της δυτικής Ευρώπης. Τα στοιχεία προέρχονται από εθνικές στατιστικές θνησιμότητας 27 ευρωπαϊκών χωρών ή περιφερειών και συγκεντρώθηκαν από το EuroMOMO, το οποίο υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Περισσότεροι από 9.000 θάνατοι στις ηλικίες άνω των 65 ετών
Η συντριπτική πλειονότητα των επιπλέον θανάτων —περισσότεροι από 9.000— αφορούσε ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω. Οι ηλικιωμένοι συγκαταλέγονται στις ομάδες που κινδυνεύουν περισσότερο από την ακραία ζέστη. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να προκαλέσουν άμεσα θερμοπληξία, αλλά και να επιδεινώσουν καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα. Τα δεδομένα του EuroMOMO αφορούν τη συνολική θνησιμότητα από όλες τις αιτίες και όχι αποκλειστικά θανάτους που αποδόθηκαν επισήμως στη ζέστη. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν καταγράφηκε κάποιος άλλος σημαντικός παράγοντας, όπως ένα μεγάλο κύμα λοιμώξεων, που θα μπορούσε να εξηγήσει την απότομη αύξηση.
«Είναι δύσκολο να εξηγηθεί από οτιδήποτε άλλο»
Ο Λάσε Βέστεργκααρντ, επικεφαλής ιατρός στο Δανικό Ινστιτούτο Serum, το οποίο φιλοξενεί το EuroMOMO, χαρακτήρισε ασυνήθιστο το μέγεθος της αύξησης για τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους. «Μια τέτοια υπερβάλλουσα θνησιμότητα αυτή την εποχή είναι ασυνήθιστη. Είναι πραγματικά πολύ υψηλή», δήλωσε στο Reuters. Όπως πρόσθεσε, είναι δύσκολο να αποδοθεί η αύξηση της θνησιμότητας σε οποιονδήποτε άλλο παράγοντα πέρα από την ακραία ζέστη. Τις προηγούμενες οκτώ εβδομάδες, οι ίδιες χώρες κατέγραφαν κατά μέσο όρο περίπου 500 λιγότερους θανάτους την εβδομάδα από το αναμενόμενο. Τα νεότερα δεδομένα ενδέχεται, πάντως, να αναθεωρηθούν, καθώς το EuroMOMO προειδοποιεί ότι οι αριθμοί των τελευταίων εβδομάδων επηρεάζονται από καθυστερήσεις στην καταγραφή των θανάτων.
Γαλλία και Βέλγιο στο υψηλότερο επίπεδο
Η Γαλλία και το Βέλγιο ήταν οι μόνες χώρες που κατέγραψαν «πολύ υψηλή» υπερβάλλουσα θνησιμότητα την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου. Στο Βέλγιο καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση θανάτων κατά τη διάρκεια καύσωνα από τότε που άρχισε η σχετική παρακολούθηση, το 2000. Σύμφωνα με το βελγικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας Sciensano, από τις 18 Ιουνίου έως την 1η Ιουλίου σημειώθηκαν 1.747 περισσότεροι θάνατοι από τους αναμενόμενους, με την υπερβάλλουσα θνησιμότητα να φτάνει το 47,8%.
Η πιο θανατηφόρα ημέρα ήταν η 27η Ιουνίου, όταν καταγράφηκαν 641 επιπλέον θάνατοι. Το Sciensano συνέδεσε τη μεγάλη επιβάρυνση με τη διάρκεια του καύσωνα, τις παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες και τις αυξημένες συγκεντρώσεις όζοντος.
Περίπου 2.700 θάνατοι στην Αγγλία και την Ουαλία
Ξεχωριστή επιστημονική ανάλυση εκτίμησε ότι περισσότεροι από 2.700 άνθρωποι πέθαναν από αιτίες που συνδέονται με τη ζέστη στην Αγγλία και την Ουαλία κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα του Μαΐου και του Ιουνίου. Στην έρευνα συμμετείχαν επιστήμονες από το Imperial College London, τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία και τη London School of Hygiene & Tropical Medicine. Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι η κλιματική αλλαγή πρόσθεσε από 3 έως 4 βαθμούς Κελσίου στις μέγιστες θερμοκρασίες και ευθύνεται για περίπου το 42% των θανάτων που συνδέθηκαν με τα δύο κύματα ζέστης.
Ρεκόρ θερμοκρασίας και προβλήματα στις υποδομές
Ο καύσωνας στα τέλη Ιουνίου προκάλεσε διακοπές στην ηλεκτροδότηση, κλείσιμο σχολείων και αυξημένη πίεση στα συστήματα υγείας, ενώ καταρρίφθηκαν θερμοκρασιακά ρεκόρ στη Γαλλία, στην Ισπανία και στη Βρετανία. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα επεισόδια ακραίας ζέστης γίνονται συχνότερα και εντονότερα εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με στοιχεία της EuroMOMO, η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού, τα χρόνια νοσήματα και το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας αυξάνουν περαιτέρω τον κίνδυνο, καθιστώντας τους καύσωνες μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.
