Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να αψηφά χθες Τετάρτη τους αριθμούς σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού, μολονότι οι τιμές έκαναν άλμα αφού ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που απογείωσε τα κόστη της ενέργειας. Οι τιμές αυξήθηκαν τον Μάιο κατά 4,2% σε ετήσια βάση, έναντι 3,8% τον Απρίλιο. Πρόκειται για ραγδαία επιτάχυνση, μερικούς μήνες πριν από τις εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του ρεπουμπλικάνου. Ο κ. Τραμπ δεν φάνηκε να πτοείται· η αντίδρασή του ήταν μάλλον απροσδόκητη. «Οι αριθμοί είναι υπέροχοι (...) αγαπάω τον πληθωρισμό», είπε στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, διαβεβαιώνοντας ότι ο δείκτης θα «πέσει σαν βράχος» μόλις τερματιστεί ο πόλεμος εναντίον του Ιράν. Ο μεγιστάνας διαλαλούσε πως θα αύξανε την αγοραστική δύναμη των Αμερικανών στη νικηφόρα προεκλογική εκστρατεία του το 2024. «Ο Τραμπ είπε, στ’ αλήθεια, ‘αγαπάω τον πληθωρισμό’. Μπροστά στις κάμερες. Για να τον ακούσουν όλοι οι Αμερικανοί. Η περιφρόνησή του για εσάς δεν έχει όρια», ήταν η αντίδραση του επικεφαλής της μειοψηφίας των δημοκρατικών στη Γερουσία, του Τσακ Σούμερ. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) είχε αρχίσει να υποχωρεί στα τέλη του 2025 κι είχε σταθεροποιηθεί περί το 2,4% στις αρχές του 2026. Απογειώθηκε τον Μάρτιο. Ο δείκτης είχε να βρεθεί σε τόσο υψηλό επίπεδο από τον Απρίλιο του 2023. Την ίδια περίοδο, οι μισθοί αυξάνονταν κατά μέσον όρο 3,4%, καθαρά με πιο βραδύ ρυθμό. Η αύξηση των τιμών των καυσίμων (+40,5% σε ετήσια βάση) που άρχισε αφού ξέσπασε ο πόλεμος εξηγεί την υπερθέρμανση.
Άλλος δείκτης δείχνει ωστόσο ότι οι αυξήσεις τιμών είναι ευρύτερα διαδομένες στην οικονομία. Ο λεγόμενος βασικός πληθωρισμός --που δεν παίρνει υπόψη διακυμάνσεις στην ενέργεια και στα τρόφιμα-- είναι πλέον 2,9% σε ετήσια βάση (από 2,5% τον Φεβρουάριο). Οι τιμές των εισιτηρίων για αεροπορικές πτήσεις σημειώνουν εντυπωσιακή άνοδο (+26,7% σε ετήσια βάση). Κοστίζουν επίσης πολύ περισσότερο η συντήρηση οχημάτων (+6,1%), η νοσοκομειακή περίθαλψη (+5,7%)...
«Κορύφωση» που πέρασε ή μήπως «επιπεδοποίηση»;
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούσαν χθες ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί τους επόμενους μήνες. «Θεωρούμε ότι ο πληθωρισμός έφτασε στην κορύφωση κι αναμένεται να επιβραδυνθεί κατά τη διάρκεια του δεύτερου εξαμήνου (του 2026), υπό τον όρο ότι θα κλειστεί σύντομα συμφωνία με το Ιράν για να ξανανοίξει το στενό του Ορμούζ», ανέφερε η Κάθι Μποστγιάντσικ, οικονομολόγος της ασφαλιστικής Nationwide, σε σημείωμά της. Η Νάνσι Φάντεν Χάουτεν, της εταιρείας Oxford Economics, βλέπει επίσης «κορύφωση», που μπορεί να πέρασε, «λαμβανομένης υπόψη της μείωσης των τιμών των καυσίμων» τις τελευταίες ημέρες.
Η Νταϊάν Σουόνκ, οικονομολόγος της KPMG, εκφράζει αντίθετα απαισιοδοξία. Εκτιμά πως ο πληθωρισμός θα παραμείνει σε υψηλό επίπεδο με διάρκεια, βλέπει «επιπεδοποίηση». Τα εφοδιαστικά προβλήματα που έχει προκαλέσει ο πόλεμος δεν θα επιλυθούν την επομένη του τερματισμού του, εξηγεί, εκτιμώντας πως η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ ίσως χρειαστεί να αυξήσει τα κατευθυντήρια επιτόκιά της, για να ελέγξει τις τιμές. Η Federal Reserve, που μεταξύ άλλων έχει αποστολή να διατηρεί τον πληθωρισμό περί το 2%, θέλει για την ώρα να πιστεύει πως το σοκ θα είναι βραχυπρόθεσμης διάρκειας. Δεν υπάρχουν πολλές αμφιβολίες ότι την επόμενη εβδομάδα θα διατηρήσει το status quo της νομισματικής πολιτικής της αμετάβλητο.
Θα είναι η πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής νομισματικής πολιτικής της επί των ημερών του Κέβιν Γουόρς, που ονόμασε ο πρόεδρος Τραμπ διάδοχο του Τζερόμ Πάουελ. Ο αμερικανός πρόεδρος δεν κρύβει πως περιμένει από αυτόν χαλαρότερη πολιτική, για να τονωθεί η οικονομία. Προτού εγκριθεί ο διορισμός του στα τέλη Ιανουαρίου, ο κ. Γουόρς συνηγορούσε υπέρ μειώσεων των επιτοκίων. Οι συνθήκες όμως έχουν αλλάξει άρδην έκτοτε.
