Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σήμερα μια πιο "φιλόδοξη" πρόταση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της περιόδου 2028-2034, σε σχέση με την πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025. Συγκεκριμένα, με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) ενέκρινε τη θέση του ενόψει των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη για τα βασικά μεγέθη και τη δομή του νέου ΠΔΠ. Η θέση του ΕΚ είναι ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 θα πρέπει να ανέλθει στο 1,27% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ.
Το ΕΚ προτείνει αύξηση κατά περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025. Σε ονομαστικούς όρους, η πρόταση του ΕΚ αντιστοιχεί σε αύξηση 175,11 δισ. ευρώ (σε σταθερές τιμές 2025) ή 197,30 δισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές) σε σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής. Θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι στα χρήματα αυτά δεν συμπεριλαμβάνεται το κόστος αποπληρωμής των δανείων που έλαβε η ΕΕ για το Ταμείο Ανάκαμψης NextGenerationEU, την περίοδο του Covid-19. Το περασμένο καλοκαίρι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε προϋπολογισμό ύψους 2 τρισεκ. ευρώ περιλαμβάνοντας και το ποσό των 168 δισ. ευρώ που προορίζονται για την αποπληρωμή δανείων του NextGenerationEU.
Συνολικά, το EK προτείνει προϋπολογισμό ύψους 1,78 τρισ. ευρώ (σε σταθερές τιμές 2025), ή 2,01 τρισ. ευρώ (σε τρέχουσες τιμές), για τη χρηματοδότηση των πολιτικών προτεραιοτήτων και των στρατηγικών στόχων της ΕΕ. Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να παραμείνει ένα επενδυτικό εργαλείο που θα στηρίζει τις πολιτικές της ΕΕ, τους πολίτες, τις περιφέρειες, τις μεγάλες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και που θα προσφέρει ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις εθνικές δαπάνες. Οι ευρωβουλευτές ζητούν ισχυρές πολιτικές που θα στηρίζονται σε επαρκή χρηματοδότηση, με διακριτές πιστώσεις για πολιτικές που εντάσσονται στα σχέδια εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης. Στις πολιτικές αυτές περιλαμβάνονται η κοινή γεωργική πολιτική και η κοινή αλιευτική πολιτική, η πολιτική συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και οι εσωτερικές υποθέσεις.
Οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την πρόταση της Επιτροπής να διπλασιαστεί η χρηματοδότηση για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα, την καινοτομία, την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, τις υποδομές, την υγεία, την παιδεία και τον πολιτισμό. Ζητούν αυξημένη στήριξη για προγράμματα καίριας σημασίας, όπως το Ταμείο Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας (ΕΤΑ), το πρόγραμμα "Ορίζων Ευρώπη", ο μηχανισμός "Συνδέοντας την Ευρώπη", το Erasmus+, το πρόγραμμα AgoraEU, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας, ενώ ζητούν επίσης ειδική χρηματοδότηση για το EU4Health και τις πρωτοβουλίες που σχετίζονται με το πρόγραμμα LIFE στο πλαίσιο του ΕΤΑ.
Επιπλέον, το ΕΚ ζητά περισσότερα κονδύλια για τη Διεύρυνση, την ανάπτυξη, τη στήριξη προς την Ουκρανία, την πολυμερή συνεργασία και την ανθρωπιστική βοήθεια. Παράλληλα, το ΕΚ επιβεβαιώνει την ισχυρή δέσμευση του να θεσπιστούν νέοι ίδιοι πόροι, ώστε να αποπληρωθεί το χρέος του NextGenerationEU και να χρηματοδοτηθεί ο προϋπολογισμός. Στηρίζουν την προτεινόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή "προσέγγιση καλαθιού", τονίζοντας ότι οι νέες πηγές εσόδων πρέπει να εγκριθούν μαζί με το επόμενο ΠΔΠ και να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Σε περίπτωση που απορριφθούν κάποιες από τις προτάσεις, ζητούν να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις, όπως η καθιέρωση εισφοράς για ψηφιακές υπηρεσίες, η επιβολή εισφοράς για τα τυχερά παιχνίδια στο διαδίκτυο, η επέκταση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα ή η καθιέρωση εισφοράς στα κέρδη από κρυπτοστοιχεία.
Ο εισηγητής του ΕΚ για το ΠΔΠ, Σίγκριντ Μούρεσαν (ΕΛΚ, Ρουμανία), δήλωσε ότι η θέση που υιοθέτησαν σήμερα οι ευρωβουλευτές για το επόμενο ΠΔΠ είναι "ισχυρή", εξισορροπώντας νέες και παραδοσιακές προτεραιότητες με λογική αύξηση κατά 10%. Κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εντείνει τις προσπάθειές του, να προωθήσει να συμφωνήσει σε έναν ισχυρό και έγκαιρο προϋπολογισμό.
Από την πλευρά της, η εισηγήτρια Κάρλα Ταβάρες (Σοσιαλιστές, Πορτογαλία), δήλωσε: "Φιλοδοξία χωρίς πόρους είναι κενό γράμμα, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υιοθετήσαμε μια ισχυρή θέση για τον επόμενο προϋπολογισμό, εξισορροπώντας νέες και παραδοσιακές προτεραιότητες με μια λογική αύξηση και νέους, γνήσιους ιδίους πόρους. Εναπόκειται πλέον στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες μας, να αξιοποιήσει τις προτάσεις μας και να εξασφαλίσει έναν ισχυρό και έγκαιρο προϋπολογισμό, ο οποίος θα λειτουργεί για τις περιφέρειες, τους δικαιούχους και τους πολίτες. Προσβλέπουμε σε εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις".
Η θέση του ΕΚ για τη δομή και τα βασικά μεγέθη του ΠΔΠ την περίοδο 2028-2034 θα χρησιμεύσει ως βάση για να διαπραγματευτεί τον τελικό προϋπολογισμό με τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν τον τελευταίο λόγο σε αυτές τις συζητήσεις.
